# Katarakt Belirtileri, Türleri ve Ameliyat Süreci

Kaynak sayfa: https://www.kudretgozistanbul.com/blog/goz-hastaliklari/katarakt-nedir

**Yazar:** Kudret Göz İstanbul | **Tıbbi Onay:** Opr. Dr. Mehmet Ali Özdil | **Tarih:** 2026-09-04

> **Özet:** Katarakt, göz merceğinin (kimi zaman protein birikmesiyle) bulanıklaşıp ışığı geçirememesidir ve tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açar. Tek tedavisi ameliyattır: bulanık mercek alınır, yerine göz içi mercek yerleştirilir.

## Hızlı Bilgiler
- **Sıklaştığı yaş:** 55-60 yaşından sonra
- **Tek tedavi:** ameliyat (standart yöntem fakoemülsifikasyon)
- **Kesi:** 2,2 mm, dikişsiz
- **Ameliyat süresi:** göz başına yaklaşık 15-20 dakika
- **Anestezi:** uyuşturucu göz damlası, genel anestezi yok; gerekirse hafif sedasyon

---

## Katarakt Nedir?
İris ve göz bebeğinin arkasında, ışığı retinaya aktaran merceğin şeffaflığını kaybedip matlaşmasıdır; kimi zaman bu bölgede protein birikmesiyle olur. Genellikle yaşla gelişir; bulanık, çift ya da buğulu görme, gece görmede zorluk ve ışığa aşırı hassasiyetle kendini belli eder.

## Nedenleri ve Risk Faktörleri
Yaş dışında en yaygın nedenler yüksek tansiyon ve diyabettir; güneş ışığına fazla maruz kalmak da tetikler.
- Yaş ve genetiğe bağlı faktörler
- Çevre koşulları
- Yoğun sigara ve alkol tüketimi
- Diyabet
- Göz yaralanmaları ve güneş ışığına çok fazla maruz kalma
- Yüksek tansiyon
- Steroid ve benzeri ilaç kullanımı (üveit tedavisinde kullanılan steroid dahil)
- Üveit
- Kanser tedavilerinde kullanılan radyasyon
- Daha önce geçirilen göz ameliyatları
- Down sendromu gibi genetik durumlar ve yüksek miyopi

## Belirtileri
En yaygın klinik belirtiler göz kamaşması ve bulanık görmedir.
- Kitap ya da gazete okurken fazladan ışığa ihtiyaç duyma
- Bulanık görme, ışığa hassasiyet
- Gözlük ve lens numarasının sürekli değişmesi
- Uzak ve yakında görüş azalması
- Derinlik algısının kaybolması
- Renkleri solgun ve sarı tonda görme
- Yakını gözlüksüz daha net görme, yakın gözlüğü kullanmama
- Araç kullanmada, okumada, yüzleri seçmede, renk ayırt etmede ve ekrana bakmada zorluk
- Gece görüşünde azalma, karanlıkta ışığın dağılmasıyla göz kamaşması
- Baş ağrısı ve göz yorgunluğu

## Katarakt Türleri
- **Yaşlılıkla gelişen:** 55-60 yaşından sonra sıklaşır; şeker hastalarında risk daha yüksektir.
- **Doğuştan:** doğumla görülür; annenin hamilelikte geçirdiği enfeksiyon ya da aldığı ilaçlarla ortaya çıkabilir, bazen belirgin bir neden olmaz.

## Teşhis
Genellikle belirtilerle doktora başvurulduğunda konur. Mercekte katarakt bulgusu görülürse hasta uzman göz doktoruna yönlendirilir; rutin kontroller ya da belirtilere yönelik testlerle teşhis konup tedavi planlanır.

## Tedavi
Tek tedavi ameliyattır: mercekte biriken protein temizlenir, bozulan mercek yerine yeni mercek yerleştirilir. Günümüzde standart yöntem, küçük bir kesiden ultrason enerjisiyle merceğin parçalanıp alındığı fakoemülsifikasyondur; ekstrakapsüler katarakt ekstraksiyonu gibi eski teknikler yalnızca özel durumlarda kullanılır. Başlıca yöntemler:
- Fakoemülsifikasyon (FAKO)
- Dikişsiz lazerle katarakt ameliyatı

Geç kalınan hastalarda göz bebeği bölgesinde beyaz matür katarakt oluşur. Göz içi mercek hastanın rahatsızlığına ve sağlığına göre seçilir; astigmatı fazla olanlar için farklı lens seçenekleri vardır.

---

## Tedavi Süreci

### Ameliyat Sırasında
- Genel anestezi olmadan uyuşturucu göz damlasıyla anestezi; gerekirse hafif sedasyon. Ağrı hissedilmez.
- 2,2 mm'lik kesilerle dikişsiz ameliyat, göz başına yaklaşık 15-20 dakika.
- İhtiyaca göre tek odaklı (monofokal) ya da uzak ve yakını net gösteren bifokal, trifokal gibi mercekler yerleştirilir.

### Ameliyat Sonrası
- Birkaç hafta doğrudan güneş ışığına bakılmamalıdır.
- Anestezinin etkisi geçerken birkaç saat ya da gün süren geçici hafif batma ve bulanık görme olabilir.
- Tam iyileşmeden sonra uzak, yakın ve orta mesafede görüş eskisinden daha net olur.