# Tavuk Karası Hastalığı Nedir

Kaynak sayfa: https://www.kudretgozistanbul.com/blog/goz-hastaliklari/tavuk-karasi-hastaligi-nedir

**Yazar:** Kudret Göz İstanbul | **Tıbbi Onay:** Opr. Dr. Mehmet Ali Özdil | **Tarih:** 2026-09-13

> **Özet:** Tavuk karası, halk arasında gece körlüğü için kullanılan addır ve çoğunlukla kalıtsal bir retina hastalığı olan retinitis pigmentosa için kullanılır; ancak ikisi aynı şey değildir. Hastalık önce gece görmeyi sağlayan rod hücrelerini, ilerledikçe gündüz görmeyi sağlayan kon hücrelerini etkiler. Tedavi nedene bağlıdır: A vitamini eksikliği ve katarakta bağlı gece körlüğü düzelebilir, retinitis pigmentosanın ise kesin tedavisi yoktur.

## Kısa Bilgiler
- **Neden:** Çoğunlukla genetik (retinitis pigmentosa); ayrıca ciddi A vitamini eksikliği veya katarakt
- **Risk:** Akraba evliliği riski artırır
- **Tanı testleri:** Görme alanı testi ve ERG
- **Gen tedavisi:** Yalnızca RPE65 gen mutasyonuna bağlı tür için onaylı
- **Tam körlük:** Nadir; ileri evrede ciddi görme kaybı gelişebilir

---

## Tavuk Karası Nedir?
Retinada ışığı algılayan hücrelerin hasar görmesiyle ortaya çıkar. Erken dönemde gece görmeyi sağlayan rod hücreleri kaybolur ve gece körlüğü başlar; ilerledikçe gündüz görmeyi sağlayan kon hücreleri etkilenir. Başlangıç yaşı genetik türe göre değişir: çocuklukta ya da genç erişkinlikte, bazen çok küçük yaşlarda başlayabilir. Cinsiyete göre farklı seyreden genetik formları vardır; bazı alt türler erkeklerde daha sık veya şiddetlidir. İlerleme ailedeki öyküye göre değişir ve herkeste aynı değildir.

## Nedenler
- Genetik kalıtım, anne ya da babadan geçiş; akraba evliliklerinde daha sık.
- Ciddi A vitamini eksikliği: retinitis pigmentosadan farklıdır, eksiklik giderilince düzelebilir.
- Katarakt.

## Belirtiler ve Evreler
- İlk belirti genellikle gece daha az görmek ve karanlığa uyumda normalden çok daha uzun süre gerekmesidir.
- İlk evrelerde muayenede bulgu olmayabilir.
- İlerledikçe çevresel (periferik) görme kaybı gelişir; kişi dürbünden bakıyor gibi görür, merkez seçilirken çevresi siyah görünür.
- Işığa karşı yoğun hassasiyet.
- İleri evrelerde gündüz görme de zorlaşır; son evrelerde merkezi görme kaybı olabilir.

## Teşhis
- **Görme alanı testi:** Merkezi odak dışındaki alanların ne derece görüldüğünü ölçer; anestezi ya da ilaç gerekmez, ağrısızdır.
- **ERG testi:** Göz ve yüz çevresine elektrotlar yerleştirilerek ölçüm yapılır; çok hafif ağrı hissedilebilir. İki farklı türü vardır.
- Ailede öykü varsa bu testlerle erken evrede tespit kolaylaşır.

## Tedavi
- A vitamini eksikliğinde eksiklik giderilir; katarakta bağlı durumda katarakt ameliyatla alınır.
- Retinitis pigmentosanın kesin tedavisi yoktur; yalnızca RPE65 gen mutasyonuna bağlı türü için onaylı gen tedavisi vardır. Diğer türler için gen tedavisi, retina implantları ve biyonik göz araştırmaları sürmektedir.
- Hastalığın yol açabileceği katarakt ve makula ödemi tedavi edilebildiği için düzenli kontrol önemlidir.
- Sigara ve alkolden uzak durulmalı; A vitamini ve antioksidan içeren dengeli beslenme önerilir, yüksek doz takviye yalnızca doktor kontrolünde.
- Damar cerrahisi, akupunktur ve bitkisel ilaçlar gibi alternatif yöntemlerin hiçbirinin etkisi yoktur.

---

## Sık Sorulan Sorular (SSS)

**S: Tavuk karası tamamen körlükle sonuçlanır mı?**
C: Hayır, her hastada aynı ilerlemez; bazı kişilerde sınırlı görme yaşam boyu korunabilir.

**S: Hastalığın tedavisi var mı?**
C: Nedene bağlıdır. A vitamini eksikliği veya katarakta bağlı gece körlüğü tedavi edilebilir. Retinitis pigmentosanın kesin tedavisi yoktur; yalnızca RPE65 türü için onaylı gen tedavisi vardır.

**S: Gece körlüğü kaç yaşında başlar?**
C: Genetik türüne göre değişir; bazılarında çocuklukta, bazılarında genç erişkinlikte başlar.

**S: Beslenme hastalığın seyrini etkiler mi?**
C: A vitamini ve antioksidan içeren dengeli beslenme önerilir, ancak kesin bir tedavi değildir.

**S: Gece körlüğü olan biri araba kullanabilir mi?**
C: Gündüz görmesi yeterliyse kullanabilir; gece araç kullanması önerilmez.