# Vitreus Bozukluğu Nedir

Kaynak sayfa: https://www.kudretgozistanbul.com/blog/goz-hastaliklari/vitreus-bozuklugu-nedir

**Yazar:** Kudret Göz İstanbul | **Tıbbi Onay:** Opr. Dr. Mehmet Ali Özdil | **Tarih:** 2026-09-16

> **Özet:** Vitreus, retina ile lens arasındaki boşluğu dolduran, retinaya yapışık, jel kıvamında şeffaf bir yapıdır. Yaşla sıvılaşıp retinadan ayrılabilir ve uçuşan cisimlerden retina dekolmanına kadar çeşitli sorunlara yol açabilir. Tedavi bozukluğun türüne göre belirlenir; yaşa bağlı uçuşmalar çoğu zaman tedavi gerektirmez.

## Kısa Bilgiler
- **Yapı:** %99'u su; geri kalanı kolajen fibrilleri, tuz, şeker ve proteinler; damar içermez
- **Göz içindeki payı:** İnsan gözünün %80'ini oluşturur
- **Yaşa bağlı değişiklik:** 40-50 yaş arasında %25, 80-90 arasında %62'ye kadar
- **Vitreus dekolmanı sıklığı:** 50 yaş üzerinde %53, 65 yaş ve üzerinde %66
- **Asteroid hyalozis sıklığı:** %1 civarı, genellikle tek göz
- **Acil belirtiler:** Parlama, uçuşan cisimler, ağrı

---

## Vitreus Nedir?
Latince "cam gibi" anlamına gelen vitreus, göz küresinin içini dolduran jelimsi sıvıdır ve retinaya yapışıktır. Kornea ile lens arasındaki aköz humor ile karıştırılabilir. Kolajen liflerinde tip 2 kolajen baskındır, tip 5, 9 ve 11 ile birlikte karmaşık bir yapı oluşturur; bu yapı jel kıvamını ve şeffaflığı sağlar.

## Bozulma Nedenleri
- Yaş (en yaygın neden): sıvılaşma (likefaksiyon) ortaya çıkar; kolajen dizilimindeki değişiklikler yapıyı katılaştırabilir, ışık rahat geçemez ve uçuşan cisimler görülür.
- Diyabet: vitreusta kanamaya yol açabilir.
- İleri derece miyopi.
- Göze alınan darbeler, bazı hastalıklar, önceki göz ameliyatları ve genetik yatkınlık (arka vitreus dekolmanı için).

## Vitreus Bozukluğunun Yol Açtığı Durumlar
- **Vitreus dejenerasyonu:** Yaşla vitreusun değişmesidir, ileri yaşta normaldir. Sinkizis (sıvılaşma) ve sinerezis (şeffaf olmayan katılaşmalar, opaklaşma) süreçlerini kapsar; hasta sinkizisi fark etmez ama eşlik eden uçuşmaları görebilir.
- **Vitreus dekolmanı:** 40 yaşından sonra vitreus miktarı azalır ve retinadan ayrılır (arka hyaloid ayrılması). Yaşla geliştiğinde normaldir, ancak retina dekolmanı, vitreomaküler traksiyon sendromu, retina yırtılması ve vitreus hemorajisine yol açabilir.
- **Asteroid hyalozis:** Vitreusta krem ve altın rengi küresel cisimlerin birikmesiyle opaklaşma; hasta çok nadir fark eder, fazla birikirse gözün diğer yapılarının incelenmesini imkansızlaştırabilir.
- **Makula deliği:** Görme merkezindeki hücrelerin bütünlüğünün bozulmasıyla makulanın ortasında delik oluşur, görme ciddi etkilenir.
- **Vitreomaküler traksiyon sendromu:** Vitreus retinadan ayrılırken makulayı çeker ya da bozar.
- **Vitreus hemorajisi:** Vitreus içinde kanama, genellikle diyabet gibi nedenlerle. Nedene göre birkaç hafta ile birkaç ay kendiliğinden çekilmesi beklenebilir; olmazsa vitrektomi yapılır. Retina yırtığıyla birlikte kanamada doğrudan ameliyat da mümkündür.
- **Retina dekolmanı:** Vitreus ayrılırken retinada yırtık oluşabilir, yırtıktan sıvı geçince retina alttaki dokudan ayrılır. Yırtık erken dönemde lazer gibi yöntemlerle tedavi edilebilir, dekolman çoğunlukla cerrahi gerektirir.

## Tedavi
Önce bozukluğun türü tespit edilmelidir. Uçuşma gibi yaşa bağlı değişiklikler çoğu zaman tedavi gerektirmez; görmeyi belirgin etkileyen durumlarda lazer ya da vitrektomi düşünülebilir. Hangi yöntemin uygulanacağına doktor karar verir.

## Kaynakça
- EyeWiki (AAO): Posterior Vitreous Detachment.
- EyeWiki (AAO): Vitreous Hemorrhage.
- NEI: Floaters.