# Brekingsafwijkingen

Bronpagina: https://www.kudretgozistanbul.com/nl/behandelingen/brekingsafwijkingen

**Auteur:** Kudret Oogkliniek İstanbul | **Medische controle:** Dr. Deniz Oygar Baylançiçek | **Datum:** 2026-09-13

> **Samenvatting:** Brekingsafwijkingen zijn veelvoorkomende problemen met het zien waarbij het oog het licht niet goed op het netvlies scherpstelt, met wazig zien in de verte of dichtbij, moede ogen en hoofdpijn als gevolg. Ze zijn met een eenvoudig oogonderzoek vast te stellen en met een bril, contactlenzen of een laserbehandeling (iLASIK, ReLEx SMILE PRO, PRK/No Touch) te corrigeren.

## In het kort
- **Soorten:** bijziendheid, verziendheid, astigmatisme, presbyopie
- **Diagnose:** uitgebreid oogonderzoek
- **Correctie:** bril, contactlenzen of laserbehandeling
- **Laser:** met verdovende druppels, meestal pijnloos; corrigeert de huidige afwijking blijvend, maar voorkomt niet dat het oog later verandert

---

## Wat is een brekingsafwijking?
Het oog werkt goed wanneer lichtstralen juist worden gebroken en op het netvlies samenkomen. Een afwijkende vorm van de oogbol (te lang of te kort) of een onregelmatige kromming of verstoorde werking van hoornvlies of lens houdt dat tegen. Brekingsafwijkingen kunnen samenhangen met erfelijke aanleg en komen ook bij kinderen voor, bij wie ze leren en ontwikkeling kunnen schaden.

## Soorten
- **Bijziendheid:** de verte wazig, dichtbij scherp. Door een langere oogbol of een te sterk gekromd hoornvlies.
- **Verziendheid:** het licht wordt achter het netvlies gebundeld; vooral dichtbij wazig, bij een hogere sterkte ook de verte. Door een kortere oogbol of een te weinig gekromd hoornvlies.
- **Astigmatisme:** wazig op beide afstanden, door een onregelmatige kromming van hoornvlies of lens.
- **Presbyopie:** begint rond het veertigste jaar; het zien dichtbij wordt stap voor stap minder doordat de ooglens haar buigzaamheid verliest.

## Klachten
- Wazig zien, niet scherp zien dichtbij of in de verte
- Moede ogen
- Hoofdpijn
- Tranen en jeuk
- Moeite met rijden in de nacht

## Diagnose
- Test van de scherpte van het zien (letters en plaatjes op verschillende afstanden).
- Retinoscopie: de oogarts richt licht in het oog en bepaalt soort en sterkte van de afwijking.
- Autorefractometer: meet soort en sterkte automatisch.
- Spleetlamp: uitgebreid onderzoek van het voorste en achterste deel van het oog.
- Daarnaast beoordeling van de beweging van de oogspieren en meting van de vorm van de oogbol.

## Behandeling
- **Bril:** de meest verbreide en goedkoopste oplossing.
- **Contactlenzen:** dunne lenzen op het hoornvlies, met een ruimer gezichtsveld dan een bril.
- **Laserbehandeling:** de vorm van het hoornvlies wordt veranderd zodat het licht op het juiste punt op het netvlies samenkomt; scherp zien zonder bril of contactlenzen. In het ziekenhuis worden iLASIK, ReLEx SMILE PRO en PRK/No Touch laser toegepast.

De keuze hangt af van leeftijd, algemene gezondheid, manier van leven en wat u van uw zien nodig heeft. Een bril en contactlenzen corrigeren het zien maar genezen de afwijking niet; geen van de behandelingen houdt het toenemen van de afwijking tegen, en volledig voorkomen is niet mogelijk. Regelmatige oogonderzoeken signaleren veranderingen vroeg.

**Voordelen van de laserbehandeling:**
- De behoefte aan bril en contactlenzen verdwijnt.
- De kwaliteit en scherpte van het zien gaan flink vooruit.
- Snelle ingreep; daarna kan er lichte pijn zijn.
- Blijvend resultaat en betere kwaliteit van leven.

**Niet geschikt voor laser:** een te dun hoornvlies, onder een bepaalde leeftijd, tijdens de zwangerschap en bij een actieve ooginfectie. Niet elke patiënt is geschikt; de arts beoordeelt dit.

## Prijzen
De prijs van het vaststellen hangt af van de testen die worden gedaan; het behandelplan na een uitgebreid onderzoek kan per patiënt verschillen.

## Uw brilrecept begrijpen
Een recept is meestal twee jaar geldig.
- **Sfeer (SPH):** basiscorrectie; min betekent slecht zien in de verte, plus slecht zien dichtbij. Hoe groter het getal, hoe sterker.
- **Cilinder (CYL):** correctie voor astigmatisme; leeg betekent geen astigmatisme.
- **As (AXIS):** richting van het astigmatisme, een hoek tussen 0 en 180 graden.
- **Additie (ADD):** extra sterkte voor dichtbij, meestal nodig na uw 40e; bij beide ogen meestal gelijk.
- **Prisma (PRISM):** lijnt de ogen uit bij dubbelzien of scheelzien; meestal leeg.

## Over Kudret Oogkliniek
Meer dan 24 jaar ervaring in oogzorg, drie oogziekenhuizen en een algemeen ziekenhuis, gespecialiseerde chirurgen en levenslange nazorg.

---

## Veelgestelde vragen

**V: Zijn brekingsafwijkingen erfelijk?**
A: Ze kunnen samenhangen met erfelijke aanleg; komt bijziendheid, verziendheid of astigmatisme in de familie voor, dan is de kans groter.

**V: Kan een laserbehandeling een brekingsafwijking volledig corrigeren?**
A: Ja, door de vorm van het hoornvlies te veranderen corrigeert de laser de huidige brekingsafwijking blijvend; ze voorkomt niet dat het oog later verandert. Niet elke patiënt is geschikt; de arts beoordeelt dat.

**V: Is een laserbehandeling pijnlijk?**
A: Meestal niet: ze gebeurt met verdovende druppels. Daarna kunnen prikken en lichte pijn optreden, vooral na PRK.

**V: Genezen een bril of contactlenzen een brekingsafwijking?**
A: Nee, ze corrigeren alleen het zien. Voor blijvende correctie is een ingreep nodig.

**V: Zijn brekingsafwijkingen te voorkomen?**
A: Volledig voorkomen is niet mogelijk. Met regelmatige oogonderzoeken worden veranderingen vroeg opgemerkt en kan de correctie worden aangepast.

## Bronnen
- Refractive Errors, NEI
- What Is Presbyopia?, AAO
- Photorefractive (laser) surgery for the correction of refractive errors (IPG164), NICE