# Kleurenblindheid

Bronpagina: https://www.kudretgozistanbul.com/nl/behandelingen/kleurenblindheid

**Auteur:** Opr. Dr. Deniz Oygar Baylançiçek | **Medische controle:** Dr. Nail Sönmez | **Datum:** 2026-09-06

> **Samenvatting:** Bij kleurenblindheid ontbreken in het netvlies de pigmenten die kleuren waarnemen, of zijn er te weinig van, waardoor bepaalde kleuren of kleurtonen niet te onderscheiden zijn. Meestal is ze erfelijk via het X-chromosoom; erfelijke kleurenblindheid is niet te behandelen, maar filterbrillen en (gekleurde) contactlenzen kunnen sommige mensen helpen.

## In het kort
- **Komt voor bij:** ongeveer 8 procent van de mannen en ongeveer 0,5 procent van de vrouwen
- **Meest voorkomende vorm:** rood-groen-kleurenblindheid
- **Diagnose:** kleurentesten, onder meer de Ishihara-test
- **Behandeling:** erfelijke vorm niet te behandelen

---

## Wat is kleurenblindheid?
In het netvlies zitten kegeltjes met drie soorten pigment: rood, groen en blauw. Ze zetten licht om in signalen die de hersenen tot kleurwaarneming verwerken. Ontbreken een of meer pigmenten of werken ze niet, dan kunnen de hersenen de kleuren niet goed uitleggen.

**Vormen:**
- **Rood-groen:** rood en groen niet te onderscheiden of bleek; rode lichten kunnen geel lijken, groene bladeren bruin.
- **Blauw-geel:** blauw en geel niet te onderscheiden of bleek; blauwe lichten kunnen grijs lijken, gele voorwerpen bleek of wit.
- **Volledig (monochromasie of achromatopsie):** alle kleuren in grijstinten, als een zwart-witfilm.
- **Gedeeltelijk:** sommige kleuren lijken bleker of minder levendig.

Kleurenblindheid betekent dus meestal niet dat de wereld in zwart-wit wordt gezien.

## Oorzaken
- **Erfelijkheid:** de meest voorkomende oorzaak, via een recessief gen op het X-chromosoom; daarom vaker bij mannen.
- **Oogaandoeningen:** cataract, diabetische retinopathie en maculadegeneratie.
- **Ouder worden:** de kleurwaarneming kan afnemen.
- **Middelen:** als bijwerking van sommige geneesmiddelen.
- **Verwonding van het oog:** kan een verworven vorm geven.

## Klachten
- Moeite rood en groen, of blauw en geel te onderscheiden
- Kleuren die bleek of mat lijken
- Moeite de kleur van bepaalde voorwerpen te benoemen
- Lichtgevoeligheid, alleen bij volledige kleurenblindheid (achromatopsie)

## Diagnose
- **Ishihara-test:** cirkels van stippen met een cijfer in afwijkende kleur; wie kleurenblind is, ziet het cijfer niet of anders.
- Anomaloskopie
- Farnsworth-Munsell 100 Hue-test
- Farnsworth-lanterntest

## Behandeling en kosten
Erfelijke kleurenblindheid is niet te behandelen. Bijzondere filterbrillen en contactlenzen verhelpen ze niet, maar kunnen sommige mensen helpen kleuren makkelijker te onderscheiden; in sommige gevallen verminderen gekleurde contactlenzen de gevolgen. De prijs hangt af van de oorzaak en de gekozen oplossing (bril of contactlenzen); het behandelplan verschilt per persoon. De pagina noemt geen bedragen.

## Bronnen
- Color Blindness, NEI
- Colour vision deficiency (colour blindness), NHS