# Oogtest

Bronpagina: https://www.kudretgozistanbul.com/nl/behandelingen/oogtest

**Auteur:** Kudret Oogkliniek İstanbul | **Medische controle:** Dr. Mehmet Ali Özdil | **Datum:** 2026-09-04

> **Samenvatting:** Een oogtest is een reeks korte onderzoeken tijdens het uitgebreide oogonderzoek die de scherpte van het zien, het kleurenzien, het centrale zien, het gezichtsveld en de juistheid van de brilsterkte meten. Naast brekingsafwijkingen laten ze ook de eerste tekenen van aandoeningen als glaucoom, cataract en maculadegeneratie zien.

## Kerngegevens
- **Duur:** meestal 15 tot 30 minuten, afhankelijk van de testen die worden gedaan.
- **Leeftijd:** op elke leeftijd mogelijk, bij kinderen met passende methoden.
- **Geldigheid brilrecept:** meestal twee jaar.
- **Prijs:** hangt af van de test die wordt gedaan.

---

## Wat is een oogtest?
Een reeks testen, door oogartsen gedaan tijdens een uitgebreid oogonderzoek. De gewone testen zijn:
- De test van de scherpte van het zien
- De kleurenblindheidstest
- De Amsler-gitter-test
- De gezichtsveldtest
- De duochroomtest

## De test van de scherpte van het zien
Meet hoe scherp elk oog op een bepaalde afstand ziet; gebruikt bij bijziendheid, verziendheid, astigmatisme, maculadegeneratie, cataract en glaucoom.
- De patiënt zit of staat op zes meter van een letterkaart; elk oog wordt apart gemeten.
- De regels met de letter E of andere letters en tekens worden steeds kleiner; de arts noteert de kleinste leesbare regel.
- Uitslag als breuk: 6/6 betekent dat u op zes meter leest wat een normaal oog op zes meter leest; 6/12 betekent dat een normaal oog uw regel al op twaalf meter leest.
- **Waarom:** de test zegt hoeveel er verloren is, niet waardoor (niet gecorrigeerde sterkte, cataract, maculadegeneratie of oogzenuw). Gaat de scherpte achteruit terwijl de brilsterkte gelijk is, dan zit het probleem in het oog zelf. Bij kinderen is een verschil tussen beide ogen het eerste teken van een lui oog.

## De kleurenblindheidstest
Kleurenblindheid (daltonisme) is moeite met het waarnemen van bepaalde kleuren; de meest voorkomende vorm is rood-groen-kleurenblindheid. De test gebeurt in een goed verlichte ruimte, elk oog apart.
- **Ishihara-test:** platen met stippenpatronen waarin een kleurenblinde andere cijfers of letters, of niets, ziet.
- **Anomaloscoop:** uitgebreide diagnostische test waarbij u rood en groen licht mengt tot het overeenkomt met geel; bepaalt vorm en mate.
- **Lanterntest:** gekleurde lichten, vooral om signaallichten te beoordelen (lucht- en scheepvaart).
- **Waarom:** aangeboren kleurenblindheid blijft gelijk; een later ontstaan verlies, vooral rood-groen, kan een eerste teken van een oogzenuwaandoening zijn. De test wordt ook gevraagd voor vliegen, rijden, varen en werken met elektriciteit, en een vroege diagnose helpt kinderen op school.
- Kleurenblindheid is blijvend; bijzondere brillen of contactlenzen helpen kleuren beter te onderscheiden.

## De Amsler-gitter-test
Een eenvoudig raster van lijnen, per oog, om aandoeningen van het centrale zien zoals maculadegeneratie vast te stellen. Gebogen lijnen of een wazig, donker of ontbrekend gebied wijzen naar de macula. Met beide ogen open vult het goede oog het ontbrekende deel aan, daarom wordt elk oog apart getest. De test kan ook thuis met vaste tussenpozen; bij de natte vorm van leeftijdsgebonden maculadegeneratie bepaalt het moment van behandelen het resultaat.

## De gezichtsveldtest
Bepaalt met een bijzonder apparaat hoeveel van het gezichtsveld u ziet; gebruikt bij glaucoom, retinitis pigmentosa en hersentumoren.
- Verlies aan de randen blijft vaak jarenlang onopgemerkt omdat de hersenen het aanvullen; de test maakt er een kaart van.
- Hoeksteen van diagnose en controle bij glaucoom: herhaald met vaste tussenpozen laat ze als enige zien of de behandeling het verlies heeft gestopt.
- Verlies in dezelfde helft van beide ogen wijst naar de banen van het zien of de hersenen.
- Voor het rijbewijs en sommige beroepen moet het gezichtsveld een bepaalde breedte hebben.

## De duochroomtest
Controleert of een brilsterkte precies op het netvlies scherpstelt. Met één oog afgedekt vergelijkt de patiënt letters op een rode en een groene achtergrond. Rood valt iets achter, groen iets voor het netvlies: scherper op rood betekent een iets te lage sterkte, scherper op groen een iets te hoge. De test bepaalt de laatste kwart dioptrie en werkt ook bij kleurenblinden.

## Metingen met apparatuur
Naast deze testen waaraan u meedoet, meet apparatuur zonder uw medewerking de oogdruk, de dikte en topografie van het hoornvlies, de lagen van het netvlies en het aantal cellen in het hoornvlies. Een verhoogde oogdruk of een verdunnende macula geeft geen klacht, daarom wordt er gemeten. Welke metingen erbij komen, hangt af van klachten, leeftijd en eerste bevindingen.

## Uw brilrecept begrijpen
- **Sfeer (SPH):** basiscorrectie; min (−) betekent slecht zien in de verte, plus (+) slecht zien dichtbij.
- **Cilinder (CYL):** correctie voor astigmatisme; leeg betekent geen astigmatisme.
- **As (AXIS):** richting van het astigmatisme, een hoek tussen 0 en 180 graden.
- **Additie (ADD):** extra sterkte voor dichtbij, meestal nodig na uw 40e; wordt bij de vertesterkte opgeteld.
- **Prisma (PRISM):** lijnt de ogen uit, alleen bij dubbelzien of scheelzien.

---

## Veelgestelde vragen

**V: Hoe verloopt een kleurenblindheidstest?**
A: Meestal met Ishihara-platen met cijfers of patronen in verschillende kleuren; beoordeeld wordt of u die kunt onderscheiden.

**V: Waarom wordt een gezichtsveldtest gedaan?**
A: Om het zien aan de randen en verlies in het gezichtsveld te beoordelen, onder meer bij glaucoom en hersentumoren.

**V: Bij welke aandoeningen worden oogtesten gebruikt?**
A: Bij bijziendheid, verziendheid, astigmatisme, kleurenblindheid, glaucoom, cataract, maculadegeneratie, retinitis pigmentosa en hersentumoren.

**V: Hoe lang duurt een oogtest?**
A: Meestal 15 tot 30 minuten, afhankelijk van de testen.

**V: Zijn oogtesten ook bij kinderen mogelijk?**
A: Ja, op elke leeftijd, met voor kinderen passende methoden.

**V: Waar moet u op letten als u naar een oogtest gaat?**
A: Doe contactlenzen uit volgens de aanwijzingen van uw arts en rust voor de test zodat uw ogen ontspannen zijn.