# Strabismus

Bronpagina: https://www.kudretgozistanbul.com/nl/behandelingen/strabismus

**Auteur:** Opr. Dr. Nail Sönmez | **Medische controle:** Dr. Mehmet Ali Özdil | **Datum:** 2026-09-08

> **Samenvatting:** Bij strabismus (scheelzien) kijken de ogen niet dezelfde kant op en wijkt een oog naar binnen, buiten, boven of beneden af. Het is meestal aangeboren maar kan ook later ontstaan, en wordt hersteld met correctie van de brekingsafwijking, behandeling van een lui oog, oefeningen of een operatie aan de oogspieren, die op elke leeftijd mogelijk is.

## In het kort
- **Duur van de ingreep:** 30-60 minuten per oog
- **Herstelduur:** 3 tot 4 weken
- **Verdoving:** plaatselijke verdoving of algehele narcose
- **Hechtingen:** worden vanzelf opgenomen

---

## Wat is strabismus?
De ogen werken niet op elkaar afgestemd en kunnen niet naast elkaar bewegen. Vormen:
- **Esotropie:** naar binnen afwijken
- **Exotropie:** naar buiten afwijken
- **Hypertropie:** naar boven afwijken
- **Hypotropie:** naar beneden afwijken
- **Cyclorotatie:** draaiing van het oog om zijn eigen as

## Oorzaken
- Erfelijke factoren en strabismus in de familie
- Een nodige bril die niet wordt gedragen
- Afwijkingen van het ooglid of problemen in de oogspieren
- Neurologische of aangeboren aandoeningen, zoals het syndroom van Down of hersenverlamming

## Klachten
- Afwijking van één oog (het meest kenmerkende teken)
- Hoofd schuin houden
- Lichtgevoeligheid
- Eén oog dichtdoen bij het lezen
- Dubbelzien en hoofdpijn

## Pseudostrabismus
Een brede neusrug, een niet symmetrisch gezicht, ooglidafwijkingen, eenzijdige exophthalmus of sterke bijziendheid kunnen een afwijking suggereren zonder echte strabismus. De arts stelt dit vast met lichttesten (gelijke lichtweerspiegeling op het hoornvlies) en afdektesten.

## Behandeling
Doelen: betere gezichtsscherpte, herstel van de afwijking, van een afwijkende hoofdstand en van dubbelzien, vrije oogbewegingen en het wegnemen van klachten over het uiterlijk.
- Eerst de brekingsafwijking corrigeren.
- Amblyopie (lui oog) behandelen.
- Oogoefeningen.
- Een operatie.

## De strabismusoperatie
- De oogspieren worden ingekort of losser gemaakt; de oogbol wordt niet geopend.
- Plaatselijke verdoving of algehele narcose.
- Oplosbare hechtingen, meestal geen opvallend litteken.
- De ogen blijven gemiddeld 3 tot 4 weken rood.
- Mogelijk op elke leeftijd; bij volwassenen kan het dubbelzien verminderen en het uiterlijk verbeteren, maar het diepte zien uit de kindertijd wordt niet altijd volledig bereikt.
- Meestal volstaat één operatie; soms komt een lichte afwijking terug en is een extra correctie nodig. Bij kinderen helpt het volhouden van bril en afplakken.

## Amblyopie (lui oog)
Verminderd zien dat ontstaat wanneer het zien in de babytijd of vroege kindertijd wordt belemmerd, en dat zonder tijdige behandeling blijvend kan zijn.
- **Oorzaken:** strabismus (het afwijkende oog wordt niet gebruikt), een nodige bril, aangeboren cataract, hangend ooglid.
- **Klachten:** wazig zien, dubbelzien of een afwijking van het oog.
- **Behandeling:** correctie van de brekingsafwijking kan al volstaan; afplakken van het gezonde oog is de meest werkzame manier, het meest effectief vóór de leeftijd van 7-8 jaar, bij oudere kinderen ook te proberen. Hoe eerder, hoe beter.

## Risico's
- Roodheid en lichte pijn, het duidelijkst de eerste 1-2 weken; roodheid met druppels meestal binnen 3 tot 4 weken weg.
- Tijdelijk dubbelzien, vooral bij volwassenen, binnen dagen of weken over.
- Onder- of overcorrectie: te corrigeren met bril, prisma's of een aanvullende operatie.
- Infectie: zeer zeldzaam.

## Kosten
De behandeling hangt af van de onderliggende oorzaak; het behandelplan verschilt per patiënt.

## Over de kliniek
Kudret Oogkliniek heeft meer dan 24 jaar ervaring, drie oogziekenhuizen en een algemeen ziekenhuis, gespecialiseerde chirurgen per behandeling en levenslange nazorg.

---

## Veelgestelde vragen

**V: Is scheelzien bij volwassenen te behandelen?**
A: Ja, een operatie kan op elke leeftijd. Ze kan dubbelzien verminderen en het uiterlijk verbeteren; het diepte zien uit de kindertijd wordt niet altijd volledig bereikt.

**V: Wordt er in het oog geopereerd?**
A: Nee, alleen aan de spieren aan de buitenkant; de oogbol wordt niet geopend.

**V: Kan scheelzien na de operatie terugkomen?**
A: Meestal volstaat één operatie; soms komt een lichte afwijking terug en is een extra correctie nodig. Bij kinderen helpt het volhouden van bril en afplakken.

---

## Bronnen
- Squint, NHS
- What Is Adult Strabismus?, AAO
- Esotropia, EyeWiki