# Çocuklarda ve Bebeklerde Kırma Kusurları

Kaynak sayfa: https://www.kudretgozistanbul.com/tedavilerimiz/cocuklarda-ve-bebeklerde-kirma-kusurlari

**Yazar:** Kudret Göz İstanbul | **Tıbbi Onay:** Opr. Dr. Nail Sönmez | **Tarih:** 2026-09-05

> **Özet:** Çocuklarda en sık görülen kırma kusurları miyop, astigmat ve hipermetroptur. Çocuklar bulanık görmeyi çoğu zaman ifade etmediği ve belirgin bir işaret olmayabildiği için tanının en iyi yolu damlalı göz muayenesidir; düzeltilmeyen kırma kusuru kalıcı göz tembelliğine (ambliyopi) yol açabilir.

## Kısaca

- **Görme testi:** 3 veya 4 yaşındaki çocuklara bile resim, şekil ya da harfli testlerle, her göz ayrı ayrı
- **İlk muayene (SSS):** genellikle 6 ay - 1 yaş arası, ailede kırma kusuru varsa daha erken
- **Ölçüm:** göz bebeği damla ile genişletildikten sonra
- **Tedavi:** gözlük, kontakt lens, bazen ortoptik tedavi; lazer gibi cerrahi genellikle çocuklara uygulanmaz
- **Fiyat:** nedene ve yapılacak işleme göre değişir, muayene sonrası belirlenir

---

## Hangi işaretlere dikkat edilmeli?

- Okurken aşırı göz kırpma, kaş çatma, sürekli göz ovuşturma
- Bebeklerde oyuncaklara odaklanamama, bir gözün diğerinden az hareket etmesi ya da şaşılık (SSS)
- Okula ilgi kaybı ve okuma zorluğu (astigmat ve hipermetropta)

## Kırma kusurları

- **Miyop:** uzak nesneler net görülmez; genellikle genetik kökenlidir, çocuklarda en sık düzeltme gerektiren görme sorunudur. Baş ağrısı ya da göz yorgunluğu yapabilir, genellikle okulda tahtayı görememe ile fark edilir. Çocuk büyüdükçe ilerleyebilir.
- **Astigmat:** korneanın anormal eğriliği nedeniyle iki odak noktası farklı yerlere düşer, yakın ve uzak bulanık görülür. Miyopi ya da hipermetropiyle birlikte olabilir, çocuklukta ya da yetişkinlikte başlayabilir. Baş ağrısı, göz yorgunluğu, sık göz ovma yapar; şiddetine göre gözlük veya kontakt lens gerekebilir.
- **Hipermetrop:** yakın nesneler bulanık görülür; çocukluk ve ergenlikte de ortaya çıkabilir, genellikle genetik kökenlidir. Baş ağrısı, yorgunluk, sık göz kırpma ve göz ovma yapabilir; bazen şaşılık eşlik eder.

## Neden önemli?

Tedavi edilmemiş kırma kusurları, Türkiye ve dünyada çocuklarda görme kaybının en yaygın nedenlerindendir. Erken yaşta gözlük ya da kontakt lensle düzeltilmezse yetişkinlikte kalıcı bulanık görme (ambliyopi) kalabilir. Çocuk, özellikle tek gözü bulanık görüyorsa şikâyet etmez ve aile gözlerine bakarak bir şey fark etmeyebilir. Tanı için en iyi yöntem, her iki göze göz bebeğini büyüten damla uygulanarak yapılan göz muayenesidir.

## Gözlük ne zaman verilir?

- Her kırma kusuru gözlük gerektirmez; çocuklarda bir miktar hipermetrop yaşa göre normaldir ve büyümeyle azalır.
- Karar numaranın derecesine, yaşa, iki göz arasındaki farka ve şaşılık ya da göz tembelliği olup olmadığına göre verilir.
- Damlasız ölçüm çocuklarda gerçek numarayı göstermeyebilir, çünkü gözün odaklama gücü sonucu değiştirir.
- Gerekirse bebeklik döneminde bile gözlük kullanılabilir.

## Gözlük göz tembelliğini önler mi?

Gözlüğün amacı beynin net görüntüyle gelişmesini sağlamaktır; düzeltilmemiş gözden bulanık görüntü gitmeye devam ederse tembellik gelişir. Gözlük düzenli takılmalıdır. Tembellik yerleştiyse tek başına gözlük yetmeyebilir, kapama gibi ek tedaviler gerekebilir.

## Kontrol ve numara değişimi

- Göz büyüdükçe numara değişir; kontroller belirli aralıklarla sürer, numara gerektiğinde güncellenir.
- Çocuk gözlükten şikâyet ediyor, sürekli çıkarıyor ya da başını yana eğerek bakıyorsa kontrol tarihi beklenmeden muayene olunmalıdır; bu çoğu zaman numaranın ya da gözlüğün uymadığını gösterir.

---

## Sıkça Sorulan Sorular

**S: Kırma kusurları nedir?**
C: Gözün ışığı doğru odaklayamamasından doğan görme bozukluklarıdır: miyopi (uzağı net görememe), hipermetropi (ışığın retinanın arkasına odaklanması, özellikle yakın bulanık) ve astigmatizma (bulanık görme).

**S: Kırma kusurları kalıcı mı, ilerler mi?**
C: Genellikle kalıcıdır, ancak gözlük ya da kontakt lensle tedavi edilebilir ya da kontrol altına alınabilir. Özellikle miyopi çocuk büyüdükçe ilerleyebilir, bu yüzden düzenli muayene ve numara güncellemesi gerekir.

**S: Bebeklerde göz muayenesi ne zaman yapılmalı?**
C: İlk muayene genellikle 6 ay - 1 yaş arasında; ailede kırma kusuru öyküsü varsa daha erken.

**S: Çocuklar gözlük takmaya ne zaman başlamalı?**
C: Detaylı göz muayenesi sonucunda doktor belirler; gerekirse bebeklik döneminde bile gözlük kullanılabilir.

**S: Çocuklara lazer gibi cerrahi tedavi uygulanır mı?**
C: Genellikle uygulanmaz. Gözlük, kontakt lens ya da bazen göz tembelliği için ortoptik tedavi kullanılır.

**S: Kırma kusurları önlenebilir mi?**
C: Genetik kökenliler tamamen önlenemez; düzenli muayeneyle erken teşhis sağlanır. Ekran süresini sınırlamak ve sağlıklı yaşam tarzı desteklenebilir.