# Çocuklarda ve Bebeklerde Şaşılık

Kaynak sayfa: https://www.kudretgozistanbul.com/tedavilerimiz/cocuklarda-ve-bebeklerde-sasilik

**Yazar:** Kudret Göz İstanbul | **Tıbbi Onay:** Opr. Dr. Nail Sönmez | **Tarih:** 2026-09-11

> **Özet:** Şaşılık, gözü tutan kasların uyumsuz çalışması nedeniyle gözlerin farklı yönlere bakmasıdır ve özellikle 6 yaş altındaki çocuklarda en yaygın göz sorunlarındandır. Tedavi edilmezse göz tembelliğine, derinlik algısı bozulmasına ve kalıcı görme sorunlarına yol açabilir; nedene göre gözlük, egzersiz ya da ameliyatla tedavi edilir.

## Kısa Bilgiler
- **En sık yaş grubu:** 6 yaş altı çocuklar
- **Normal kabul edilebilen:** Yenidoğanda ilk 3-4 ayda ara sıra kayma
- **Muayene gerekir:** 4. aydan sonra süren ya da sürekli kayma
- **Ameliyat yaşı:** Genellikle 1-2 yaşından itibaren yapılabilir
- **Ameliyat anestezisi:** Çocuklarda genel anestezi
- **Fiyat:** Altta yatan nedene ve yapılacak işleme göre değişir

---

## Şaşılık Nedir?
Bir göz düz bakarken diğerinin içe, dışa, yukarı ya da aşağı kaymasıdır. Çocuklardaki şaşılığın büyük bölümü genetik kökenli ve doğuştandır; ileri yaşta düşme, çarpma ya da göz yaralanmasıyla da gelişebilir. Erken doğum, kas kontrol bozuklukları ve görme kusurları da neden olabilir. Ebeveynlerde ya da yakın akrabalarda şaşılık varsa risk artar.

## Belirtiler
- Gözlerin farklı yönlere bakması
- Göz hareketlerinde uyumsuzluk
- Baş ağrısı ya da göz yorgunluğu
- Bulanık görme
- Çift görme

## Kendiliğinden Geçer mi?
Yenidoğanda ilk 3-4 ayda gözlerin ara sıra kayması normal olabilir ve çoğu zaman kendiliğinden düzelir. 4. aydan sonra süren ya da sürekli kaymanın kendiliğinden geçmesi beklenmez. Geniş burun kökü gözleri kayıyormuş gibi gösterebilir (yalancı şaşılık, tedavi gerektirmez); ayrım muayeneyle yapılır.

## Teşhis
- Kayma yönü ve derecesi ölçülür, iki gözün görme keskinliği ayrı değerlendirilir.
- Göz bebeği damlayla genişletilip kırma kusuru ölçülür, gözlük ihtiyacı belirlenir.
- Altta gözlükle düzelebilecek bir kırma kusuru ya da eşlik eden göz tembelliği olabilir; değerlendirme görmenin bütününe bakar. Bazen ileri görüntüleme kullanılabilir.

## Tedavi
- **Gözlük ya da kontakt lens:** Özellikle kırma kusuruna bağlı şaşılıkta etkilidir; bir kısım şaşılık yalnızca gözlükle düzelir.
- **Göz egzersizleri:** Kasları güçlendirmek ve gözlerin uyumunu artırmak için.
- **Göz tembelliği eşlik ediyorsa** önce o tedavi edilir.
- **Ameliyat:** Gözlük ve diğer tedavilere yanıt vermeyen durumlarda; gözü hareket ettiren kasların konumu düzenlenir. Çocuklarda genel anestezi altında yapılır, göz çıkarılmaz ve gözün içine girilmez. Ameliyat sonrası gözlük ve kapama sürebilir, çünkü ameliyat kaymayı düzeltir ama görme gelişimini tek başına tamamlamaz.

## Riskler ve Olası Yan Etkiler
Riskler düşüktür, yan etkilerin çoğu geçicidir.
- **Kızarıklık ve hafif ağrı:** İlk 1-2 hafta, damlalarla geçer.
- **Geçici çift görme:** Özellikle yetişkinlerde ilk günlerde; günler ya da haftalar içinde kaybolur.
- **Az ya da fazla düzeltme:** Kaymanın bir kısmı kalabilir ya da ters yöne dönebilir; gözlük, prizma ya da ek ameliyatla düzeltilebilir.
- **Enfeksiyon:** Çok nadir; damlalar ve hijyenle önlenir.

---

## Sık Sorulan Sorular

**S: Şaşılık bebeklerde ne zaman fark edilir?**
C: Genellikle ilk 3-6 ay içinde. İlk 3-4 aydaki aralıklı kaymalar normal olabilir; 4. aydan sonra süren ya da sürekli kayma muayene gerektirir.

**S: Şaşılık genetik midir?**
C: Evet, ailede görülebilir; ebeveyn ya da yakın akrabalarda varsa çocukta risk artar.

**S: Tedavi edilmezse ne olur?**
C: Göz tembelliği (ambliyopi), derinlik algısında bozulma ve kalıcı görme sorunları gelişebilir; erken müdahale başarıyı artırır.

**S: Gözlük şaşılıkta etkili midir?**
C: Evet, özellikle kırma kusurundan kaynaklanan şaşılıkta; doğru odaklanmayı sağlayarak kaymayı azaltabilir.

**S: Şaşılık ameliyatı ne zaman gerekir?**
C: Gözlük ya da diğer tedavilere yanıt alınamazsa; genellikle 1-2 yaşından itibaren yapılabilir.

## Kaynakça
- NHS: Squint.
- American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus: Strabismus.