# Glokom (Göz Tansiyonu)

Kaynak sayfa: https://www.kudretgozistanbul.com/tedavilerimiz/glokom-goz-tansiyonu

**Yazar:** Opr. Dr. Osman Şenbilgin | **Tıbbi Onay:** Opr. Dr. Deniz Oygar Baylançiçek | **Tarih:** 2026-09-14

> **Özet:** Glokom (göz tansiyonu), görme sinirinin ilerleyici hasarıdır ve tedavi edilmezse körlüğe kadar görme kaybına yol açabilir; en önemli risk etkeni yüksek göz içi basıncıdır. En sık türü sinsi seyreden, çoğunlukla belirti vermeyen açık açılı glokomdur; düzenli muayeneyle erken teşhis edilir ve damla, lazer ya da ameliyatla tedavi edilir.

## Kısa Bilgiler
- **Operasyon süresi (minimal invazif glokom ameliyatı):** Her bir göz için 20-30 dakika
- **İyileşme:** Günlük hayata dönüş 1 gün, tam iyileşme 1-2 hafta
- **Anestezi:** Topikal damla ya da lokal anestezi
- **Normal göz tansiyonu:** 10-21 mm Hg

---

## Glokom Nedir?
Gözde dokuları besleyen sıvı sürekli üretilir ve kanalcıklar aracılığıyla gözü terk ederek kan dolaşımına geçer. Bu kanalcıklarda darlık, yapışıklık veya tıkanma olursa sıvının çıkışı yavaşlar ve göz içi basıncı artar; zamanla göz siniri ve dokular bozulur.

### Türleri
- **Açık açılı glokom:** En sık tür; tüm glokomluların % 85 ile % 90'ını oluşturur. Uzun ve sinsi seyreder, çoğunlukla belirti vermez.
- **Akut açı kapanması glokomu:** Daha az görülür. Tansiyon aniden çok yükselir; şiddetli göz ağrısı, baş ağrısı, kusma, bulantı ve aşırı kırmızı göz yapar. Acil bir tablodur, göz doktorlarınca kolay tanınır ve yoğun tedaviye hemen cevap verir; tedavisi cerrahidir (klasik veya lazer). Risk taşıyan hastalar önceden belirlenip önlem alınabilir.
- **Sekonder (ikincil) glokom:** Az rastlanır; katarakt, travma, göz içi iltihapları veya göz içi kanamaları sonucu tansiyon yükselir. Hastalık ile birlikte tansiyon tedavi edilir.

## Göz Tansiyonu Değerleri ve Risk Grupları
- Normal: 10-21 mm Hg. 21 mm Hg üzeri yüksek kabul edilir; bu kişiler daha sık kontrole gitmelidir.
- 25-40 mm Hg arasında genelde belirti vermez, muayenede tesadüfen yakalanır; bazen ağrı ve bulanık görme olabilir.
- Genelde 40 yaş üzerinde görülür, ancak bebeklerde bile olabilir. 40 yaş üzerindeki her 100 kişinin 2-3'ünde göz tansiyonu bulunur; hastaların %90'ı 40 yaşın üzerindedir.
- Kalıtsal olarak bazı ailelerde sık görülür; ailesinde glokom olanlarda risk 10 kat daha fazladır.
- Yüksek miyop (5 derece üzeri), yüksek hipermetrop (3 derece ve üzeri) ve gözüne darbe almış kişilerde daha sıktır.
- Uzun süreli steroid kullanımı riski artırabilir (SSS). Yiyeceklerle ilgisi yoktur.

## Belirtiler ve Seyir
- Açık açılı glokom ileri düzeyde değilse belirti vermez; genellikle yakın görme yakınmasıyla gelen hastalarda rutin muayenedeki tansiyon ölçümüyle yakalanır.
- Tedavi edilmezse hasta baktığı yeri görse de çevresini göremez; sağdan ya da soldan yaklaşan kişi ve araçları fark edemeyebilir.
- Hiç tedavi edilmezse 10-12 senede ışığın dahi kaybına kadar varan görme hasarına, bazen gözün cerrahi olarak alınmasına kadar gidebilir.

## Teşhis
Tansiyon yüksekliği şüphelendirir ama tek başına yeterli değildir: tansiyonu düşük olduğu halde sinir hasarı olan, yüksek olduğu halde hasar olmayan hastalar vardır.
- Birkaç kez tansiyon ölçümü ve muayene
- Biyomikroskopla göz siniri incelemesi, şüpheli durumlarda göz dibi fotoğrafı
- OCT (Optik Koherens Tomografi) ve NFA (sinir lifi analizi) ile optik sinir ve çevresindeki sinir liflerinin hasarının mikroskopik düzeyde saptanması
- Görme alanı tetkiki: mutlaka yapılır; görme alanı kaybı olan bölgeleri harita gibi gösterir

Her yaşta muayenede tansiyon ölçülmesi, 40 yaşından sonra yılda bir göz muayenesi önerilir.

## Tedavi
Glokom tedavi edilebilir; erken teşhiste daha kolaydır. Geç teşhiste tansiyon düşse bile görme alanı kaybı sürebilir ve maksimum tedaviyle bile gözü kurtarmak bazen mümkün olmaz. Damlaları düzenli kullanmak ve kontrollere gelmek çok önemlidir.
- **İlaç tedavisi:** Günde bir veya birkaç kez damla. Bir damla yetmezse ikinci, sonra üçüncü eklenir ya da diğer yöntemlere geçilir.
- **Lazer:** İlk tedavi olarak ya da damlalara ek olarak uygulanabilir; ilaca yeterli cevap alınamayanlarda ameliyattan önce de bir seçenektir. Çok yüksek olmayan basıncı normale indirebilir, ilaç kullanımı riskli hastalarda ilaçların güvenle azaltılmasını sağlayabilir. Etkisi genellikle 2-3 yıl sürer, sonra basınç tekrar yükselebilir.
- **Operasyon:** Tüm imkanlara rağmen tansiyon düşmüyor ya da görme alanı kaybı sürüyorsa zorunludur. Hasta çocuk değilse lokal anestezi ile yapılır.

## Minimal İnvazif Glokom Ameliyatı
Hedef, glokoma bağlı göz siniri hasarını önlemek veya azaltmaktır. En sık yapılan trabekülektomi büyük bir cerrahi işlemdir ve basıncı etkili düşürse de istenmeyen komplikasyonlar olabilir. Minimal invazif teknik basıncı etkili düşürür ve komplikasyonları oldukça azaltır; tek başına ya da katarakt ameliyatıyla birlikte yapılabilir.

**Önerilen hastalar:**
- Maksimum ilaç tedavisine rağmen göz içi basıncı güvenli seviyeye düşmeyenler
- Damlalara bağlı yan etki (alerji vb.) gelişenler
- Glokom damlalarını uygulayamayanlar

### Ameliyat Sırasında
- Lokal anestezi altında yapılır, göze dikiş konmaz.
- İşlem 20-30 dakika sürer.

### Ameliyat Sonrası
- Göz bir gün bandajla kapalı kalır.
- Günlük hayata dönüş 1 gün, tam iyileşme 1-2 hafta.
- Bir ay boyunca iyileştirici damla kullanılır.
- Hastaların önemli bir kısmı glokom damlalarından kurtulur, diğerlerinin çoğunda damla sayısı azalır.

---

## Sıkça Sorulan Sorular

**S: Glokom nasıl teşhis edilir?**
C: Göz içi basıncı ölçümü, göz sinirinin değerlendirilmesi ve görme alanı testleriyle.

**S: Glokomun nedenleri nelerdir?**
C: En önemli risk etkeni, göz içi sıvısının dışarı akışının bozulmasıyla yükselen basınçtır. Genetik faktörler, yaş, uzun süreli steroid kullanımı ve göz yaralanmaları riski artırabilir.

**S: Tedavi edilmezse ne olur?**
C: Zamanla görme kaybına ve kalıcı körlüğe yol açabilir.

**S: Erken teşhis neden önemlidir?**
C: Tedaviyle hastalığın ilerlemesi durdurulabilir veya yavaşlatılabilir, görme kaybı önlenebilir.

---

## Kaynakça
- Glaucoma: diagnosis and management, NICE
- Glaucoma, NHS
- Understanding Glaucoma, AAO