# Şaşılık

Kaynak sayfa: https://www.kudretgozistanbul.com/tedavilerimiz/sasilik

**Yazar:** Opr. Dr. Nail Sönmez | **Tıbbi Onay:** Opr. Dr. Mehmet Ali Özdil | **Tarih:** 2026-09-08

> **Özet:** Şaşılık, iki gözün aynı yöne bakamaması ve birinin içe, dışa, yukarı ya da aşağı kaymasıdır; çoğunlukla doğuştandır ama sonradan da gelişebilir. Gözlük, göz tembelliği için kapama tedavisi, egzersiz ya da göz kaslarına yapılan, göz küresi açılmadan uygulanan ameliyatla düzeltilir; ameliyat her yaşta yapılabilir.

## Kısa Bilgiler
- **Operasyon süresi:** Göz başına 30-60 dakika
- **İyileşme süresi:** 3-4 hafta
- **Anestezi:** Lokal veya genel anestezi

---

## Şaşılık Nedir?
Her iki gözün paralel hareket edememesi, bir göz düz bakarken diğerinin kaymasıdır.
- **İçe kayma:** Esotropya
- **Dışa kayma:** Ekzotropya
- **Yukarı kayma:** Hipertropya
- **Aşağı kayma:** Hipotropya
- Gözün kendi ekseni etrafında dönmesi: siklorotasyon

## Nedenleri
- Genetik faktörler ve ailede şaşılık öyküsü
- Gözlük ihtiyacı olduğu halde kullanılmaması
- Göz kapağı anormallikleri
- Gözü kontrol eden kaslardaki bozukluklar
- Down sendromu ya da beyin felci gibi nörolojik veya konjenital sorunlar

## Belirtiler
- Bir gözde kayma (en tipik bulgu)
- Gözleri birlikte kullanmak için baş eğme
- Işığa hassasiyet
- Okurken tek gözü kapatma
- Çift görme, baş ağrısı

## Yalancı Şaşılık
Basık burun kökü, yüz asimetrisi, göz kapağı anomalileri, tek taraflı ekzoftalmus ya da yüksek miyopi nedeniyle gerçek şaşılık yokken kayma varmış gibi görünmesidir. Doktor tarafından teşhis edilmelidir: ışık testlerinde kornea yansımaları simetriktir, kapama testlerinde göz hareketi olmaz.

## Tedavi
Amaç görme keskinliğini artırmak, kaymayı, anormal baş pozisyonunu ve çift görmeyi düzeltmek, serbest göz hareketlerini sağlamak ve kozmetik yakınmaları gidermektir.
- Önce kırma kusuru düzeltilir.
- Göz tembelliği varsa tedavi edilir.
- Göz egzersizleri uygulanabilir.
- Gerekirse cerrahi yapılır.

## Şaşılık Cerrahisi
- Gözün dış yüzeyindeki kaslar sıkıştırılır ya da gevşetilir; göz küresi açılmaz.
- Lokal ya da genel anestezi kullanılır.
- Kendiliğinden emilen dikişler kullanılır; genellikle ciddi iz kalmaz.
- Gözler ortalama 3-4 hafta kırmızı kalır.
- Çoğu hastada tek ameliyat yeterlidir; bazılarında zamanla hafif kayma yeniden görülebilir ve ek düzeltme gerekebilir. Çocuklarda gözlük ve kapamanın sürdürülmesi sonucu korumaya yardımcı olur.
- Yetişkinlerde hiza düzeltilerek çift görme azaltılabilir ve görünüm iyileşir; ancak çocuklukta kazanılabilen derinlik algısı her zaman tam kazanılamayabilir.

## Göz Tembelliği
Bebeklik ve erken çocuklukta görmenin herhangi bir nedenle etkilenmesiyle gelişen, erken tedavi edilmezse kalıcı olabilen görme kaybıdır. Çoğu zaman belirti vermez, muayenede bir gözde görmenin düşük olduğu saptanır; eşlik eden şaşılık varsa gözde kayma fark edilebilir.

**Nedenleri:**
- Şaşılık: kayan göz kullanılmadığı için görmesi azalır
- Gözlük ihtiyacı (erken dönemde gözlüğe başlanmalıdır)
- Doğuştan katarakt, göz kapağı düşüklüğü gibi görmeyi engelleyen durumlar

**Tedavisi:**
- Kırma kusurunun düzeltilmesi; tek başına yeterli olabilir.
- Kapama tedavisi en etkili yöntemdir: sağlam göz kapatılıp az gören göz çalıştırılır. Ne kadar erken başlanırsa o kadar başarılıdır; 7-8 yaşından önce en etkilidir, daha büyük çocuklarda da denenebilir.

## Riskler ve Olası Yan Etkiler
Gözün içine girilmediği için riskler düşüktür ve çoğu geçicidir.
- **Kızarıklık ve hafif ağrı:** İlk 1-2 hafta belirgin, damlalarla hafifler; kızarıklık 3-4 haftada tamamen geçer.
- **Geçici çift görme:** Özellikle yetişkinlerde ilk günlerde; günler ya da haftalar içinde kaybolur.
- **Az ya da fazla düzeltme:** Kaymanın bir kısmı kalabilir ya da ters yöne dönebilir; gözlük, prizma ya da gerekirse ek ameliyatla düzeltilebilir.
- **Enfeksiyon:** Çok nadir; damlalar ve hijyenle önlenir.

## Fiyat
Fiyat altta yatan nedene ve muayene sonrası kişiye özel plana göre değişir; sayfada rakam verilmez.

---

## Sıkça Sorulan Sorular

**S: Şaşılık yetişkinlerde tedavi edilebilir mi?**
C: Evet, ameliyat her yaşta yapılabilir. Çift görme azaltılabilir ve görünüm iyileşir; ancak derinlik algısı her zaman tam kazanılamayabilir.

**S: Ameliyat gözün içine mi yapılır?**
C: Hayır. Gözün dış yüzeyindeki kaslar üzerinde yapılır, göz küresi açılmaz; kasların konumu ya da gerginliği ayarlanır.

**S: Ameliyattan sonra şaşılık tekrarlar mı?**
C: Çoğu hastada tek ameliyat yeterlidir; bazılarında zamanla hafif kayma dönebilir ve ek düzeltme gerekebilir. Çocuklarda gözlük ve kapamanın sürdürülmesi sonucu korumaya yardımcı olur.

---

## Kaynakça
- Squint, NHS
- What Is Adult Strabismus?, AAO
- Esotropia, EyeWiki