YAG Lazer Tedavisi

- Opr. Dr. Osman Şenbilgin
- Son güncelleme:
- 6 dk okuma
- Tıbbi onay: Opr. Dr. Deniz Oygar Baylançiçek
YAG Lazer Tedavisi Nedir?
YAG lazer tedavisi, Nd:YAG adı verilen bir lazerle göze kesi yapılmadan uygulanan kısa bir işlemdir. En sık kullanılma nedeni, önceden katarakt ameliyatı geçirmiş kişilerde zamanla arka kapsülde meydana gelebilen matlaşmanın tedavi edilmesidir. Bu işleme tıpta "YAG lazer kapsülotomi" denir. Daha az sıklıkla, dar açılı glokom riski taşıyan gözlerde renkli tabakada (iris) küçük bir delik açmak için de kullanılır; buna "lazer iridotomi" adı verilir.
Katarakt ameliyatı sırasında kataraktlı lensiniz alındıktan sonra yerine takılacak olan lensiniz kapsül dediğimiz ince bir zar içine yerleştirilir. Merceğin yerinde durmasını sağlayan bu ince zar tabakasının zamanla kalınlaşması veya beyazlaşması bazı gözlerde meydana gelebilir. Bu duruma arka kapsül kesifliği ya da halk arasında "ikincil katarakt" denir. Katarakt ameliyatından sonra en sık görülen geç sonuçtur; ameliyatın hatalı yapıldığı anlamına gelmez, katarakt geri gelmiş de değildir ve tehlikeli değildir.
YAG lazer tedavisi bu sürecin neden olduğu bulanıklığı gidermek için kullanılır. İşlem sırasında göz doktoru göz içindeki bulanıklaşmış arka kapsülün ortasında lazer ışığıyla küçük bir açıklık oluşturur. Işık bu açıklıktan engelsiz geçtiği için hastanın görüşü tekrar netleşir. Lazer uygulamasının kendisi genellikle birkaç dakika sürer, iyileşme süreci kısadır ve ciddi komplikasyon riski düşüktür.
Arka Kapsül Kesifliği Neden Olur?
Katarakt ameliyatında doğal lensin içi temizlenir, ancak kapsül zarı yerinde bırakılır. Ameliyattan sonra kapsülde kalan çok az sayıdaki lens hücresi zamanla çoğalıp arka kapsülün üzerine yayılabilir. Bu hücreler zarın kırışmasına ve saydamlığını yitirmesine yol açar. Sonuçta, göz içine yerleştirilen mercek berrak olduğu halde önündeki ışık yolu buğulanır.
Bu durum oldukça yaygındır. Kaynaklarda katarakt ameliyatından sonraki 2-5 yıl içinde hastaların yaklaşık yüzde 20-50'sinde geliştiği bildirilmektedir. İngiltere'de yarım milyondan fazla gözü kapsayan bir çalışmada ameliyattan 5 yıl sonra görülme oranı yaklaşık yüzde 34 bulunmuştur. Çocuklarda, genç hastalarda, yüksek miyopide ve daha önce göz içi (vitrektomi) ameliyatı geçirmiş gözlerde daha sık görülür; kullanılan lensin malzemesi de etkilidir.
Arka Kapsül Kesifliğinin Belirtileri
Belirtiler genellikle aylar ya da yıllar içinde yavaş yavaş ortaya çıkar ve ameliyattan önceki katarakt şikayetlerine benzer:
- Ameliyattan sonra iyi olan görmenin giderek bulanıklaşması, buğulanması
- Işıkta kamaşma, farların ve lambaların etrafında hare görme
- Renklerin ve kontrastın soluklaşması
- Okumada ve gece araç kullanırken zorlanma
Bu belirtiler başka göz hastalıklarında da görülebileceği için tanı ancak muayeneyle konur. Göz doktoru göz bebeğini büyüterek biyomikroskopla arka kapsülü inceler, aynı zamanda retina ve sarı noktayı da değerlendirir.
YAG Lazer Tedavisi Kimler İçin Uygundur?
YAG Lazer Tedavisi genellikle katarakt ameliyatı olduktan sonra arka kapsülde matlaşma oluşan ve bu matlaşma nedeniyle görmesi günlük yaşamını etkileyen kişilere uygulanır. Kapsülde hafif bir kesiflik olup şikayet yaratmıyorsa tedavi gerekmeyebilir. Ancak, her hasta için uygun olmayabilir. Örneğin görmedeki azalmanın asıl nedeni retina ya da sarı nokta hastalığıysa, kapsülün açılması beklenen faydayı sağlamaz. Göz doktorunuz, durumunuzu değerlendirdikten sonra YAG lazer tedavisinin sizin için uygun olup olmadığına karar verecektir.
İşlem Öncesi Hazırlık
YAG lazer için özel bir aç kalma ya da ilaç kesme gerekmez; kullandığınız ilaçları ve göz damlalarını doktorunuza söylemeniz yeterlidir. İşlemden önce:
- Göz bebeğini büyüten damla damlatılabilir. Bu damla birkaç saat görmeyi bulanıklaştırır ve ışığa hassasiyet yapar.
- Gerekirse göz içi basıncının yükselmesini önlemek için ek bir damla verilir.
- Göz damla ile uyuşturulur; iğne ya da genel anestezi kullanılmaz.
- Damlaların etkisi geçene kadar araç kullanmamanız önerilir, bu nedenle yanınızda bir refakatçi olması rahatlık sağlar.
YAG Lazer Nasıl Yapılır?
İşlem ayaktan, muayenehane koşullarında yapılır. Lazer cihazının önüne oturur, çenenizi ve alnınızı desteğe yaslarsınız. Doktor gözünüzün önüne lazer ışığını odaklamaya yardım eden özel bir kontakt lens yerleştirebilir. Sizden sabit bir noktaya bakmanız istenir.
Lazer atımları sırasında küçük ışık çakmaları görür, hafif tık sesleri duyabilirsiniz. Göz uyuşturulduğu için işlem genellikle ağrısızdır. Lazer uygulaması çoğunlukla birkaç dakika sürer; hazırlık ve işlem sonrası basınç ölçümüyle birlikte klinikte geçen süre daha uzundur. İşlemden sonra aynı gün evinize dönebilirsiniz.
İşlem Sonrası Süreç
Birçok hasta görmesindeki düzelmeyi aynı gün ya da ertesi gün fark eder; görmenin tam olarak netleşmesi birkaç gün sürebilir. Göz bebeğini büyüten damlanın etkisi birkaç saat içinde geçer. Bu süreçte bilmeniz gerekenler:
- İşlemden kısa süre sonra göz içi basıncınız ölçülebilir.
- Doktorunuz birkaç gün kullanmanız için iltihap giderici bir damla verebilir.
- Dikiş ya da kesi olmadığından günlük işlerinize genellikle hemen dönebilirsiniz.
- İlk günlerde hafif batma veya uçuşan noktalar olağandır.
- Glokom, diyabet ya da retina hastalığı olanlarda kontrol muayenesi daha önemlidir.
YAG lazer gözlük numaranızı değiştirmek için yapılan bir işlem değildir. Okuma ya da uzak için gözlük kullanıyorsanız işlemden sonra da kullanmaya devam etmeniz gerekebilir.
Riskler ve Olası Yan Etkiler
YAG lazer göze kesi yapılmadan uygulanır ve ciddi komplikasyonlar nadirdir. Görülebilecek yan etkilerin çoğu geçicidir:
- Göz içi basıncında geçici artış: işlemden sonra ölçülür, gerekirse damlayla kontrol altına alınır. Glokomu olan gözlerde daha dikkatli takip gerekir.
- Uçuşan noktalar: ilk günlerde fark edilebilir, genellikle kısa sürede azalır.
- Hafif iltihaplanma: birkaç gün damla kullanımıyla geçer.
- Göz içi mercekte küçük lazer izleri: çoğunlukla görmeyi etkilemez.
- Sarı noktada şişlik (kistoid makula ödemi): nadirdir, görmede bulanıklık yapabilir ve damla tedavisiyle izlenir.
- Retina dekolmanı: çok nadirdir; ani çakma, yeni uçuşmalar ya da görme alanına perde inmesi fark ederseniz hemen başvurmanız erken tedaviyi sağlar.
Yüksek miyopisi olan ya da daha önce retina sorunu yaşamış kişilerde retina dekolmanı riski biraz daha yüksek olabilir. Doktorunuz bu riskleri işlem öncesinde sizinle konuşacaktır.
YAG Lazer Tekrar Gerekir mi?
Arka kapsülde açılan pencere kalıcıdır ve yetişkinlerin büyük çoğunluğunda tek bir işlem yeterli olur. Çok nadiren, özellikle çocuklarda ya da açıklığın küçük kaldığı durumlarda, kenarlardan yeniden hücre büyümesi olabilir ve ek lazer gerekebilir. İşlemden sonra yeniden bulanık görme gelişirse bunun nedeni başka bir göz sorunu da olabileceğinden muayene gerekir.
YAG Lazer İridotomi Nedir?
YAG lazerin ikinci kullanım alanı dar açılı glokomdur. Bazı gözlerde göz içi sıvısının dışarı aktığı açı yapısal olarak dardır ve ani tıkanırsa göz içi basıncı hızla yükselebilir. Bu duruma akut açı kapanması krizi denir; şiddetli göz ağrısı, kızarıklık, bulanık görme, ışıkların etrafında hare, baş ağrısı ve bulantı ile kendini gösterebilir ve acil tedavi gerektirir.
Lazer iridotomide renkli tabakanın (iris) kenarına çok küçük bir delik açılır. Bu delik sıvının iris arkasından öne geçmesi için ikinci bir yol oluşturur ve açının kapanma riskini azaltır. Kriz geçirmiş gözde ve çoğu zaman diğer gözde koruyucu olarak uygulanır. Sonrasında geçici basınç artışı, hafif kanama ya da bazı kişilerde ışık çizgisi, parlama gibi görsel yakınmalar olabilir. Kimin iridotomiye ihtiyacı olduğuna ayrıntılı göz muayenesiyle karar verilir.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Katarakt ameliyatından aylar ya da yıllar sonra görmeniz yavaş yavaş bulanıklaşıyor, ışıkta kamaşma artıyorsa planlı bir göz muayenesi yaptırmanız yeterlidir. Aşağıdaki durumlarda ise beklemeden başvurmanız gerekir:
- Ani ve belirgin görme kaybı
- Görme alanının kenarından içeri doğru ilerleyen perde ya da gölge
- Birden çok sayıda yeni uçuşan cisim veya ışık çakmaları
- YAG lazerden sonra artan ağrı ve kızarıklık
- Şiddetli göz ağrısı ile birlikte bulantı ve ışıkların etrafında hare
YAG Lazer Fiyatı Ne Kadar?
YAG lazer tedavi fiyatları izlenecek olan tedavi planına göre değişmektedir. İşlemin size uygun olup olmadığını ve hangi gözde gerektiğini göz doktorunuz detaylı muayene sonucu belirleyecektir.
Katarakt ameliyatı sonrası görmenizde bulanıklık fark ediyorsanız muayene için randevu alabilirsiniz.
Tedavi Hakkında
Operasyon Süresi
1-2 Dakika
İyileşme Süresi
Aynı gün
Anestezi Tipi
Uyuşturucu göz damlası
Sıkça Sorulan Sorular
YAG lazer tedavisi nedir ve nasıl yapılır?
YAG lazer tedavisi kimlere uygulanabilir?
Arka kapsül kesifliği kataraktın geri gelmesi mi demek?
YAG lazer acıtır mı?
YAG lazerden sonra ne zaman araç kullanabilirim?
YAG lazerden sonra gözlük numaram değişir mi?
İki göze aynı gün YAG lazer yapılabilir mi?
YAG lazerden sonra hangi belirtilerde hemen doktora başvurmalıyım?
Kaynakça
- 1.Posterior Capsule Opacification · EyeWiki (AAO)
- 2.YAG Laser Capsulotomy (Posterior Capsulotomy) · Cleveland Clinic
- 3.The Royal College of Ophthalmologists' National Ophthalmology Database study of cataract surgery: Report 9, Risk factors for posterior capsule opacification · Eye (Lond), Donachie ve ark., 2022
- 4.Posterior Capsular Opacification (PCO) and YAG Laser Capsulotomy · Kingston and Richmond NHS Foundation Trust
- 5.Laser Peripheral Iridotomy · EyeWiki (AAO)