Katarakt Ameliyatı

Katarakt Nedir?

Gözde saydam yapıda bulunan lensin çeşitli nedenlerle ışığı göz içerisine yeterince iletilememesi katarakt olarak isimlendirilir. Katarakt probleminin birçok önemli nedeninden bahsetmek mümkündür. Ancak en temel sebebi olarak yaşın ilerlemesi ve göz içerisindeki lensin protein yapısının değişiklik göstermesidir. Bu da bulanıklaşarak görmeyi zor hale getirecektir. Katarakt görülme sıklığı yaşla birlikte belirgin şekilde artar.

Katarakt Hastalığının Nedenleri

İlerleyen yaşlarda sıklıkla görülen katarakt aynı zamanda erken yaşlarda da kendini gösterebilir. Bununla birlikte bazı katarakt türlerinin doğuştan kaynaklı olarak da ortaya çıktığı üzerinde de durmak gerekir. En yaygın nedenleri arasında ise şunları saymak mümkündür:

• Yoğun güneş ışığına maruz kalmak
• Travma
• Toksik kimyasal maddelere maruz kalmak
• Vücut metabolizmasında meydana gelen değişmeler
• Bazı ilaç türleri (Kortizonlu ilaçlar, steroidler)

Katarakt gelişimi yaygın görülen göz hastalıkları içerisinde yer alır. Ancak katarakt tedavisi günümüzde mümkün olmakla birlikte uzman doktorlar tarafından ilgilenilmesi gereken bir rahatsızlık türüdür.

Katarakt Tedavisi Nasıl Yapılır?

Katarakt tedavisi için cerrahi müdahale uzman doktor tarafından ameliyathane ortamında yapılmaktadır. Steril koşullar sağlandıktan sonra ameliyat mikroskobu yardımı ile katarakta müdahale edilir. Operasyonun süresi ise kataraktın hem sertliği hem de kullanılacak olan lens özelliklerine göre farklılık gösterir. Ameliyat göz başına ortalama 15-20 dakika sürer (ameliyathanede geçen süre).

Operasyonda topikal damla anestezisi kullanılır; gerekirse hafif sedasyon da verilebilir. Anestezi sayesinde gözün uyuşması sağlanır. Bu sayede hasta genellikle acı hissetmez. Ancak ufak dokunuşları hissetmek mümkün olabilir.

Aynı zamanda operasyon sırasında hastanın hem nabız hem de tansiyon kontrolleri düzenli olarak takip edilir. Katarakt hastalığının tek iyileşme yolu ameliyat olunmasıdır. Ameliyatı geciktirmek kataraktın sertleşerek komplikasyon risklerinin artış göstermesine neden olur.

Kataraktlı Kişi Nasıl Görür?

Kataraktı olan bir kişi, çevreyi sanki gözlerinin önünde buğulu bir perde varmış gibi sisli ve bulanık algılar. Parlak ışık kaynakları bu kişide yoğun kamaşmaya neden olarak gözlerini rahatsız eder ve net görüşü engeller. Renkler, sağlıklı bir göze kıyasla daha solgun veya mat görünür, bu da katarakt belirtileri arasında yaygın bir şikâyettir. Okuma ve ince detay gerektiren işlerde göz yorgunluğu artar, netlik ve odaklama zorlaşır. Özellikle gece saatlerinde veya loş ortamlarda, kataraktlı gözlerde görüş daha da zayıfladığı için araba kullanma gibi faaliyetler riskli hale gelir.   

Katarakt Cerrahisinde Kullanılan Yöntemler ve Lensler

Katarakt cerrahisi en güven veren operasyonlar arasında yer alır. Bununla birlikte kolay şekilde uygulanabilen bir operasyon olması katarakt rahatsızlığının kısa sürede giderilmesinde önemli bir etkendir. Özellikle çok geç kalınmamış ve erken dönemde uygulanan operasyonlar ile riski en aza indirilen hastalıklardan biridir.

Fako Yöntemiyle Katarakt Tedavisi: Fako ameliyatı katarakt tedavisinde en çok kullanılan tedavi yöntemlerinden biridir. En önemli yanı ise mini kesiler ile yapılıyor olmasıdır. Daha çok damla anestezi altında uygulanan bir tedavidir. Bu uygulama sırasında dikiş kullanılmamaktadır. Katarakt cerrahisi mikrocerrahi gerektiren bir uygulamadır. Fako ameliyatı uygulamasının başarılı olması için hekimin alanında oldukça tecrübeli olması gerekir. Ameliyat öncesinde tetkiklerin iyi yapılması ve gerçekleştirilecek olan ameliyathanenin sterilizasyonunun çok iyi yapılması önemlidir. Bunlara ek olarak kullanılacak olan malzeme kalitesi de ameliyat başarısını doğrudan etkilemektedir.

Akıllı Trifokal Lens: Akıllı trifokal lensler yakın, orta ve uzak mesafede gözlüksüz olarak net şekilde görmenize yardımcı olan göz içi lenslerdir. Tek odaklı olan lensler yakın gözlük kullanımını gerekli hale getirirken trifokal lensler kullanıcıya üç odaklı görme şansı sunar. Bu da gözlük ihtiyacının ortadan kalkmasını sağlar. Üç odaklı olması hastaların uzak, orta ve yakın mesafe aktivitelerini gözlüksüz yapabilmelerine imkan yaratır.

Akıllı Trifokal Torik Lens: Akıllı trifokal torik lensler günümüzde katarakt tedavisinde çok yaygın olarak kullanılır. Katarakt en yaygın olarak görülen göz hastalıkları arasında yer alır. Gözdeki saydam olarak bulunan lensin bulanıklaşması ve ışığın göze yeterince iletilememesi katarakt olarak tanımlanır. Katarakt günümüzde birçok farklı nedene dayalı olarak ortaya çıkabilecek hastalıklardan biridir. En önemli nedeni ise yaş faktörüdür. Yaşın ilerlemeye başlaması ile birlikte lensin içerisindeki protein yapısında da birtakım değişimler meydana gelir. Bu da daha bulanık görme problemini ortaya çıkarır.

Multifokal Lens: Multifokal Lensler gözlerde meydana gelen birden fazla kusurun tedavi edilmesinde kullanılan akıllı lens türlerinden biridir. Bazı hastalar hem uzak hem de yakını görmede sorun yaşayabilirler. Bu rahatsızlıkları için de iki farklı gözlük türü kullanmak durumunda kalırlar. Bazıları da uzağı görürken yakını net göremeyebilirler. Farklı rahatsızlıkların bir arada giderilebilmesi için günümüzde akıllı lensler üretilmiştir. Multifokal lensler de bunlardan biridir.

Monofokal Lens: Monofokal Lensler katarakt ameliyatı göze yerleştirilen mercek türlerinden biridir. Katarakt gözde saydam olarak bulunan lensin birtakım nedenlere dayalı olarak bulanıklaşması ve ışık geçirgenliğini kaybetmesi durumudur. Bu problem birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Güneşe çok fazla maruz kalmak, göz travmaları yaşamak, yaşın ilerlemesi, toksik kimyasal maddelere maruz kalmak en önemli nedenleri arasında yer alır. Bunlara ek olarak kullanılan yoğun kortizonlu ilaçlar ve vücut metabolizmasındaki değişimler de yine katarakt oluşumuna neden olabilir. Bu sorunun en önemli tedavisi ise ameliyat olmaktadır.

Monofokal Torik Lens: Monofokal Torik Lensler, astigmat rahatsızlığının giderilmesine yardımcı olan tek bir odak noktası bulunan merceklerdir. Bu mercekler katarakt cerrahisi sırasında kataraktı olan kişilerin doğal merceğinin alınarak yerine konması ile kullanılmaktadır.

Astigmatizma gözdeki düzensiz kornea veya lens eğriliği nedeniyle görüşün bulanık hale gelmesine sebep olan bir rahatsızlıktır. Bu lensler ile düzensiz eğrilik düzeltilir ve net bir görüş sağlanır. Monofokal torik lensler uygulandığı kişiye yalnızca uzak mesafede bulunan nesneleri görme odağı sağlar. Bundan dolayı yakındaki nesneleri görmek için hastanın ek bir görme yardımcısına (yakın gözlüğü) başvurması gerekebilir.

Fako Cerrahisi ile Katarakt Tedavisi

Fako cerrahisi kataraktın tedavisinde en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Bazı katarakt türlerinde standart gözden daha farklı özellikler görülebilir. Böyle durumlarda da Fako cerrahisinden yararlanılır. Ek aletler ve yöntemler kullanılarak hastalığın tedavisi gerçekleşebilir. Örnek vermek gerekir ise göz bebeği çok büyümeyen hastalarda iris çengeli kullanılması gerekir. Göz bebeğinin büyütülmesi için ek aletler gerekebilir. Bundan dolayı her katarakt hastası için standart bir uygulama yapılmasından bahsetmek mümkün olmaz.

Şeker hastası olan kişilerde göz bebeğinin büyümemesi sık karşılaşılan durumlar arasında yer alır. Bunlara ek olarak gözünde yapışıklıklar gelişen üveit hastalar risk grubunda gösterilebilir. Fako cerrahisinin en önemli özelliği ise küçük kesilerden yararlanılıyor olmasıdır.

Damla anestezi ile yapılarak dikiş kullanılmadığından fako katarakt cerrahisi olarak bilinir. Katarakt cerrahisi mikrocerrahi gerektiren bir uygulama olduğu için hekimin tecrübesi bu aşamada büyük önem taşımaktadır. Bu ameliyat ile göz içerisindeki mercek tamamen temizlenerek yerine bırakılan arka kapsül kesesi içerisine yeni lensin yerleştirilmesi sağlanır. Göz içerisine antibiyotik uygulanır. Bu süreç sonrasında da cerrahi işlem sonlandırılır.

Kataraktlı ve Sağlıklı Göz Lensi Arasındaki Farklar

Normal göz merceği berrak bir yapıya sahipken, kataraktlı mercek zamanla opaklaşarak ışığın net bir şekilde retinaya ulaşmasını engeller. Bu durum, görmede sis perdesi etkisi yaratır ve hem renk algısını hem de detayları seçmeyi güçleştirir. Katarakt teşhisi konulan birçok kişi, özellikle parlak ışığa maruz kaldığında kamaşma hissi yaşar ve gece görüşünde zorluk çeker. Erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleri ile yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bu bulanıklığın giderilmesi ve net görüşün yeniden sağlanması mümkündür.

Katarakt Tipleri Nelerdir?

Katarakt, göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi sonucu görme kalitesinin bozulmasıyla ortaya çıkan bir göz rahatsızlığıdır. En yaygın katarakt tipleri arasında nükleer sklerotik, kortikal ve posterior subkapsüler katarakt bulunmaktadır. Nükleer sklerotik katarakt, çoğunlukla yaşa bağlı gelişerek merceğin merkezinde sertleşmeye neden olur.

Kortikal katarakt ise merceğin dış kenarlarından iç kısma doğru uzayan opaklaşma alanlarıyla karakterizedir. Posterior subkapsüler katarakt, merceğin arka kısmında küçük ama hızla ilerleyebilen bulanıklaşma odakları oluşturur ve genellikle genç yaşta da ortaya çıkabilir. Kataraktı damla ya da ilaçla durdurmak mümkün değildir; erken teşhis ve doğru zamanda yapılan ameliyatla görme kalitesini tekrar yükseltmek mümkündür.

Katarakt Ameliyatı Sonrası Yeniden Katarakt Olur mu?

Katarakt tekrar etmez: ameliyatta kataraktlı doğal mercek alınır ve yerine kapsül (ince zar) içine yeni mercek yerleştirilir. Ancak aylar ya da yıllar sonra lensin arkasında zar oluşabilir (arka kapsül kesifleşmesi). Bu zar YAG lazerle 1-2 dakikada giderilir ve görüş yeniden netleşir.

Katarakt Ameliyatı Sonrası Süreç Görme Düzeyi

Katarakt tedavisi sonrasında hastanın farklı bir göz hastalığı bulunmuyor ise gözün görme derecesinde artış olacaktır. Net görüş mesafesi de doktorun önerdiği ve hasta tarafından seçilen mercek türüne göre değişmektedir. Uzak mesafelerde net görüş için monofokal mercek tercih edilmektedir. Bununla birlikte uzak mesafeler yanında orta ve yakın mesafelerde de net görüş isteniyorsa trifokal akıllı lensler tercih edilir.

Katarakt Ameliyatı Sonrası Damla Kullanılıyor mu?

Ameliyat sonrasında hasta doktor tarafından verilen damlaları kullanmak durumundadır. Ameliyattan sonra göz bandajla kapatılır; bandaj ertesi gün sabah açılır ve hekim gözü yeniden muayene eder. Bununla birlikte doktor uygun gördükten sonra damlalar kullanır. Damlaları hastanın uyanık olduğu süre boyunca kullanması yeterli olur. Eğer doktor tarafından birden fazla damla verilmiş ise bunların her birini 5’er dakika ara ile kullanmak gerekir. Damlayı damlatırken göze elle dokunulmamalıdır. Gözü su ile temas ettirmekten kaçınılmalıdır. Bunun yanında damlanın fazlası yanağınıza akarsa bunu nazik bir hareketle alabilirsiniz. Ancak gözü ovuşturmaktan kaçınmalısınız.

Katarakt Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Katarakt tedavisi sonrasında hastanın dikkat etmesi gereken ve kaçınması gereken durumlar ise şu şekildedir:

• Kişinin elini gözüne götürmemesi ve gözü ovuşturmaması önemlidir.
• İlk 3 gün gözünüze su değdirmeyin.
• 2 hafta boyunca yüzünüzü gözleriniz kapalı yıkayın; duş alırken de gözlerinizi kapalı tutun.
• 2 hafta boyunca göz makyajından uzak durulması önemlidir.
• Spor yaparken göze darbe almaktan kaçınılması gerekir.

Bunların yanında bir aylık süre boyunca yüzme sporu ve hamam gibi buharlaşmanın yoğun olduğu yerlerden kaçınılmalıdır.

Riskler ve Olası Yan Etkiler

Göz içi lens ve katarakt ameliyatları, dünyada en sık yapılan ve başarı oranı en yüksek ameliyatlar arasındadır. Her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskler vardır; ancak bunlar düşük olasılıklıdır ve ortaya çıktıklarında büyük çoğunluğu tedavi edilebilir. Düzenli kontroller, olası bir sorunun erken fark edilmesini sağlar.

• Enfeksiyon: çok nadirdir; ameliyat öncesi ve sonrası kullanılan antibiyotikli damlalarla bu olasılık en aza indirilir.
• Göz içi basıncında geçici artış: genellikle ilk günlerde görülür ve damlayla kolayca kontrol altına alınır.
• Arka kapsül kesifleşmesi: aylar ya da yıllar sonra görmede hafif bir bulanıklık yapabilir; 1-2 dakikalık, ağrısız bir YAG lazer işlemiyle giderilir.
• Geçici kuruluk, batma ya da kızarıklık: ilk haftalarda görülebilir ve damlalarla geçer.
• Retina dekolmanı: çok nadirdir; ani çakma, yeni uçuşmalar ya da görme alanına perde inmesi fark ederseniz hemen başvurmanız erken tedaviyi sağlar.

Katarakt Tedavi Fiyatları 2026

Katarakt tedavi maliyetleri kişiden kişiye değişebilir ve bu maliyetlerin belirlenmesinde en önemli faktörlerden biri kullanılacak cerrahi teknik ve lenstir. Genellikle, katarakt ameliyatı maliyetleri hastanın tercih ettiği akıllı lensin özelliklerine bağlı olarak değişiklik gösterir. Göz hekiminiz, mesleğiniz ve yaşam tarzınıza en uygun akıllı lensi seçmenize yardımcı olacaktır. Dolayısıyla, katarakt ameliyatı maliyetleri seçilen lensin özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.