Mikrokornea

Mikrokornea Nedir?

Mikrokornea, göz küresinin geri kalanı normal ölçülerdeyken korneanın normalden küçük olması durumudur. Kornea, gözün ön kısmında bulunan ve ışığın kırılmasını sağlayarak net görmeyi mümkün kılan şeffaf bir kubbedir. Mikrokorneada korneayla birlikte gözün ön bölümü de genellikle küçüktür.

Tanı, korneanın yatay çapına göre konur. Erişkinde ve 2 yaşından büyük çocukta yatay kornea çapının 10 mm'nin altında olması mikrokornea olarak kabul edilir. Yenidoğanda ise sınır 9 mm'dir. Karşılaştırma için, sağlıklı bir yenidoğanın kornea çapı yaklaşık 9,5-10,5 mm'dir ve erişkinlikte yaklaşık 12 mm'ye ulaşır. Mikrokornea doğuştandır ve zamanla ilerleyen bir durum değildir.

Mikrokornea kendi başına görmeyi doğrudan bozmayabilir; görmeyi asıl etkileyen, sıklıkla eşlik eden hipermetropi, glokom ve katarakttır. Mikrokornea düzeltilemez; tedavinin amacı eşlik eden sorunları tedavi ederek mevcut görmeyi korumaktır. Nadir görülen bu durum genellikle iki gözde birden, bazen de tek gözde görülür. Düzenli göz kontrolleri, glokom gibi eşlik eden sorunların zamanında fark edilmesini sağlar.

Mikrokornea Nedenleri Nelerdir?

Mikrokornea nadir bir durumdur. Her iki cinsiyeti de etkileyebilir ve doğumda vardır. Çoğu zaman genetik bir temeli olduğu düşünülür; bazı kişilerde ise belirgin bir neden bulunamaz.

• Mikrokornea bazı ailelerde kalıtsaldır. Otozomal dominant (ebeveynlerden birinden geçen) ya da otozomal resesif (iki ebeveynden de taşınan) geçiş gösterebilir.
• Gebelikte geçirilen kızamıkçık (rubella), toksoplazmoz veya sitomegalovirüs gibi enfeksiyonlar, gözün gelişimini etkileyen "küçük göz" bozukluklarıyla ilişkilendirilmiştir; mikrokornea bu tabloların bir parçası olabilir.
• Gebelikte talidomid gibi bazı ilaçlara ve alkole maruz kalmak da gelişimsel göz bozukluklarıyla ilişkili bulunmuştur.

Eşlik Eden Sendromlar ve Mikroftalmiden Farkı

Mikrokornea tek başına (izole) görülebildiği gibi, vücudun başka bölgelerini de etkileyen bazı genetik sendromların bir parçası olarak da ortaya çıkabilir. Mikrokorneanın birlikte görülebildiği durumlar arasında şunlar sayılabilir:

• Axenfeld-Rieger sendromu
• Down sendromu (trizomi 21) ve Turner sendromu
• Marfan, Ehlers-Danlos ve Weill-Marchesani sendromları
• Warburg mikro sendromu ve Norrie hastalığı
• Katarakt-mikrokornea sendromu: doğuştan katarakt ile mikrokorneanın birlikte görüldüğü kalıtsal bir tablodur

Mikrokornea, adları birbirine benzeyen başka "küçük göz" durumlarıyla karıştırılmamalıdır. Mikroftalmide göz küresinin tamamı küçüktür; erişkinde gözün ön-arka uzunluğu (aksiyel uzunluk) genellikle 21 mm'nin altındadır ve gözün iç yapılarında da gelişim bozuklukları bulunabilir. Nanoftalmide ise göz küresi küçük ama yapısal olarak düzenlidir ve çok yüksek hipermetropi belirgindir. Mikrokorneada göz küresinin boyutu normale yakındır, küçük olan kornea ve ön bölümdür. Bu ayrım, hem takip planı hem de olası ameliyatlar açısından önemlidir.

Mikrokorneaya Eşlik Eden Göz Sorunları

Mikrokorneanın asıl önemi, birlikte görülebilen göz sorunlarından gelir. Bunların başlıcaları şunlardır:

• Kırma kusurları: Mikrokorneada kornea genellikle normalden daha düzdür ve bu nedenle kişiler çoğunlukla hipermetroptur. Bazı kişilerde ise miyopi görülebilir.
• Glokom: Gözün ön bölümü küçük ve sığ olduğu için göz içi sıvısının dışarı aktığı açı dar olabilir. Bu da kapalı açılı glokom riskini artırır. Bebeklik çağı glokomu ile ilişkisi de bildirilmiştir; açık açılı glokom ise ileriki yaşlarda gelişebilir.
• Katarakt: Göz merceğindeki bulanıklık doğumda bulunabilir ya da yaşamın ilerleyen dönemlerinde gelişebilir.
• Ambliyopi (göz tembelliği): Düzeltilmemiş yüksek hipermetropi, iki göz arasındaki numara farkı veya erken çocuklukta görülen katarakt, görme sisteminin gelişimini engelleyerek göz tembelliğine yol açabilir. Hipermetropiye bağlı şaşılık da tabloya eklenebilir.
• Diğer bulgular: İriste yarık (koloboma), göz bebeğinin merkezden kayması ve görme siniri gelişim bozuklukları gibi başka yapısal farklılıklar da eşlik edebilir.

Mikrokornea Belirtileri Nelerdir?

Mikrokornea çoğu zaman tek başına şikâyete yol açmaz. Aileler bazen bebeğin gözlerinin küçük göründüğünü fark eder; bazen de durum rutin bir göz muayenesinde ortaya çıkar. Belirtiler genellikle eşlik eden sorunlardan kaynaklanır:

• Görme bulanıklığı veya çocuğun nesneleri yakından izlemesi
• Gözlerde kayma (şaşılık)
• Göz bebeğinde beyaz ya da gri bir yansıma (katarakt belirtisi olabilir)
• Işığa karşı hassasiyet ve gözlerde sulanma
• Ani başlayan göz ağrısı, kızarıklık, ışıkların çevresinde halkalar ve bulantı

Son maddedeki belirtiler ani göz tansiyonu yükselmesine işaret edebilir ve vakit kaybetmeden göz doktoruna başvurmayı gerektirir.

Mikrokornea Teşhisi Nasıl Konur?

Mikrokornea teşhisi göz doktoru tarafından yapılan ayrıntılı muayene ile konur. Muayenede genellikle şu ölçüm ve incelemeler yapılır:

• Kornea çapı ölçümü: Korneanın yatay çapı özel cetvel, kumpas veya optik biyometri cihazlarıyla ölçülür.
• Keratometri ve biyometri: Kornea eğimi, ön kamara derinliği ve gözün aksiyel uzunluğu ölçülür. Aksiyel uzunluk, mikrokorneayı mikroftalmi ve nanoftalmiden ayırmaya yardımcı olur.
• Göz numarası: Çocuklarda gerçek hipermetropiyi ortaya çıkarmak için genellikle göz bebeğini büyüten damlalarla ölçüm yapılır.
• Göz içi basıncı ölçümü: Glokom riskinin değerlendirilmesi için gereklidir.
• Gonyoskopi: Özel bir mercekle göz içi sıvısının boşaldığı açının açık mı dar mı olduğu incelenir.
• Göz dibi muayenesi: Görme siniri ve retina değerlendirilir.

Küçük çocuklarda bazı ölçümler için sakinleştirici ilaç ya da kısa süreli anestezi altında muayene gerekebilir. Bir sendrom şüphesi varsa çocuk doktoru ve genetik uzmanıyla birlikte değerlendirme yapılır.

Mikrokornea Tedavisi Nasıl Yapılır?

Mikrokornea düzeltilemez; tedavinin amacı eşlik eden sorunları tedavi ederek görmeyi korumak ve iyileştirmektir. Tedavi kişiye göre planlanır:

• Gözlük ve kontakt lens: Kırma kusuru gözlük ya da kontakt lensle düzeltilir. Küçük korneaya uygun kontakt lens seçimi özel ölçüm gerektirebilir.
• Ambliyopi tedavisi: Göz tembelliği varsa gözlüğe ek olarak iyi gören gözün kapatılması veya hekimin önerdiği damlalarla tedavi uygulanabilir. Bu tedavi, görme sisteminin geliştiği çocukluk yıllarında daha etkilidir.
• Glokom yönetimi: Göz tansiyonu yüksekse damla tedavisi başlanır. Dar açıda lazer uygulamaları, gerekirse glokom cerrahisi gündeme gelebilir.
• Katarakt cerrahisi: Görmeyi belirgin etkileyen katarakt ameliyatla tedavi edilir.

Mikrokorneada katarakt ameliyatı bazı ek zorluklar taşır. Ön kamaranın sığ olması cerrahın çalışma alanını daraltır; göz içine yerleştirilecek merceğin gücünü hesaplamak ve uygun boyutta mercek seçmek normal gözlere göre daha zordur. Küçük ve kısa gözlerde ameliyat sonrası komplikasyon riski daha yüksek olabileceği için ameliyat kararı ve planlaması ayrıntılı ölçümlerden sonra yapılır.

Korneada saydamlık kaybı gibi ek bir sorun varsa kornea nakli (keratoplasti) gündeme gelebilir; ancak keratoplasti korneanın küçüklüğünü düzeltmez. Keratoplastide saydamlığını kaybetmiş kornea dokusu, donörden alınan sağlıklı dokuyla değiştirilir; ameliyatın uygun olup olmadığına ayrıntılı muayeneden sonra hekim karar verir.

Mikrokornea Prognozu

Mikrokorneada görme, korneanın küçüklüğüne ve eşlik eden sorunlara bağlıdır. Başka bir göz veya vücut sorunu olmadan tek başına görülen mikrokorneada görme beklentisi genellikle iyidir. Kırma kusurunun düzeltilmesi ve glokom, katarakt gibi eşlik eden hastalıkların zamanında tedavisiyle mevcut görme korunabilir. Koloboma gibi ek yapısal bozukluklar eşlik ettiğinde ise görme daha fazla etkilenebilir.

Çocuklarda Düzenli Kontrolün Önemi

Mikrokorneası olan çocuklarda göz tansiyonu, göz numarası ve mercek saydamlığı yıllar içinde değişebilir. Bu nedenle tanı konduktan sonra da düzenli kontroller sürdürülmelidir. Kontrollerde görme keskinliği, göz numarası, göz içi basıncı ve açının durumu yeniden değerlendirilir. Erken dönemde fark edilen göz tembelliği ve glokom, geç kalınmış duruma göre çok daha başarılı şekilde yönetilebilir. Kontrol aralığını, çocuğun yaşına ve eşlik eden bulgulara göre hekim belirler.

Genetik Danışmanlık

Mikrokornea kalıtsal olabildiği için ailede başka bireylerde de benzer durum olup olmadığı sorgulanır; anne ve babanın da göz muayenesinden geçmesi önerilebilir. Bir sendromdan şüpheleniliyorsa ya da aile yeni bir gebelik planlıyorsa genetik uzmanı tarafından değerlendirme ve genetik danışmanlık önerilir. Genetik danışmanlık, durumun gelecek kuşaklara geçme olasılığı hakkında aileyi bilgilendirmeye yardımcı olur.

Mikrokornea Tedavi Fiyatı Ne Kadar?

Mikrokornea tedavi fiyatı eşlik eden sorunlara ve gerekli görülen tedavi ya da ameliyata bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Uzman göz doktorumuzun ayrıntılı muayene sonucuna göre oluşturacağı tedavi planı kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

Mikrokornea tanısı aldıysanız ya da çocuğunuzun gözleriyle ilgili bir şüpheniz varsa, ayrıntılı bir göz muayenesi için bize başvurabilirsiniz.