Kleurenblindheid

- Dr. Deniz Oygar Baylançiçek
- Laatst bijgewerkt:
- 3 min lezen
- Medisch beoordeeld door Dr. Nail Sönmez
Wat is kleurenblindheid?
Bij kleurenblindheid ontbreken in het netvlies, de laag van het oog die het licht opvangt, de bijzondere pigmenten die kleuren waarnemen, of zijn er te weinig van. Daardoor zijn bepaalde kleuren of kleurtonen niet te onderscheiden.
Ze ontstaat doordat genen op het X-chromosoom een fout bevatten en is dus erfelijk. Er zijn verschillende vormen; de meest voorkomende is de rood-groen-kleurenblindheid. Daarbij is het moeilijk rood en groen te onderscheiden en worden de tonen van die kleuren niet goed gezien.
Tot de andere vormen horen de blauw-geel-kleurenblindheid, volledige kleurenblindheid (monochromasie of achromatopsie) en gedeeltelijke kleurenblindheid. Bij volledige kleurenblindheid worden alle kleuren in grijstinten gezien, bij gedeeltelijke kleurenblindheid lijken sommige kleuren bleker of minder levendig dan normaal.
Wat zijn de oorzaken van kleurenblindheid?
Kleurenblindheid is een veelvoorkomende afwijking van het zien die bepaalt hoe mensen kleuren waarnemen. Ze treft ongeveer 8 procent van de mannen en ongeveer 0,5 procent van de vrouwen en kan in het dagelijks leven een nadeel zijn.
In het netvlies zitten lichtreceptoren die kegeltjes heten. De kegeltjes bevatten drie soorten pigment: rood, groen en blauw. Valt er licht op het netvlies, dan zetten de kegeltjes dat om in signalen die naar de hersenen gaan. De hersenen leggen die signalen uit en vormen zo onze kleurwaarneming.
Bij kleurenblindheid ontbreken een of meer van die pigmenten of werken ze niet. Daardoor kunnen de hersenen de kleuren niet goed uitleggen, en zo ontstaan de verschillende vormen. Tot de oorzaken horen:
- Erfelijkheid is de meest voorkomende oorzaak. Ze wordt via een recessief gen op het X-chromosoom doorgegeven. Daarom komt ze bij mannen vaker voor dan bij vrouwen.
- Ook oogaandoeningen als cataract, diabetische retinopathie en maculadegeneratie kunnen kleurenblindheid geven.
- Met het ouder worden kan het waarnemen van kleuren minder worden.
- Kleurenblindheid kan een bijwerking van sommige middelen zijn.
Welke klachten geeft kleurenblindheid?
Kleurenblindheid is erfelijk en komt bij mannen vaker voor dan bij vrouwen. Soms is ze ook later verworven, door een verwonding van het oog, het gebruik van sommige middelen of het ouder worden. De meest voorkomende klachten zijn:
- Moeite rood en groen te onderscheiden, of moeite blauw en geel te onderscheiden
- Kleuren die bleek of mat lijken
- Moeite de kleur van bepaalde voorwerpen te benoemen
Gevoeligheid voor licht komt alleen voor bij volledige kleurenblindheid (achromatopsie).
Hoe zien mensen met kleurenblindheid de wereld?
Anders dan vaak wordt gedacht betekent kleurenblindheid niet dat de wereld in zwart-wit wordt gezien. De verschillende vormen bepalen hoe iemand kleuren waarneemt en hoe goed hij ziet. Wie rood-groen-kleurenblind is, kan rood en groen niet onderscheiden of ziet ze bleek.
Rode lichten kunnen er geel uitzien en groene bladeren bruin. Wie blauw-geel-kleurenblind is, kan blauw en geel niet onderscheiden of ziet ze bleek. Blauwe lichten kunnen er grijs uitzien en gele voorwerpen bleek of wit.
Wie volledig kleurenblind is, ziet alle kleuren in grijstinten. Zij nemen de wereld waar als een zwart-witfilm.
Diagnose en behandeling van kleurenblindheid
De diagnose wordt gesteld met kleurentesten. Een van de meest gebruikte is de Ishihara-test. Daarbij zijn er cirkels van stippen waarvan sommige stippen een andere kleur hebben dan de rest.
Wie normaal ziet, ziet de cijfers in de cirkel, terwijl wie kleurenblind is die cijfers niet of anders ziet. Andere testen zijn:
- De anomaloskopie
- De Farnsworth-Munsell 100 Hue-test
- De Farnsworth-lanterntest
Erfelijke kleurenblindheid is niet te behandelen; bijzondere filterbrillen en contactlenzen verhelpen ze niet, maar kunnen sommige mensen helpen kleuren makkelijker te onderscheiden. In sommige gevallen kunnen gekleurde contactlenzen de gevolgen van kleurenblindheid verminderen.
Wat kost een behandeling van kleurenblindheid?
De prijs hangt af van de onderliggende oorzaak en van de gekozen oplossing, zoals een bijzondere bril of contactlenzen. Het behandelplan dat onze oogarts na een uitgebreid onderzoek opstelt, verschilt van persoon tot persoon.
Bovenstaande is bedoeld als informatie. Heeft u een medische zorg of vraag, maak dan een afspraak bij een van onze oogartsen.
Waarom Kudret Oogkliniek İstanbul voor uw ingreep?
Al meer dan 24 jaar ervaring in oogzorg: drie oogziekenhuizen en een algemeen ziekenhuis, een team van gespecialiseerde chirurgen en jaarlijks vernieuwde technologie.
Meer dan 24 jaar ervaring
Honderdduizenden geslaagde operaties en een naam die generaties vertrouwen.
De nieuwste technologie
Toonaangevende apparatuur voor SMILE PRO, iLASIK en trifocale lenzen.
Gespecialiseerde chirurgen
Elke behandeling wordt uitgevoerd door een chirurg die daarin gespecialiseerd is.
Levenslange nazorg
Controles en, indien ooit nodig, een aanvullende behandeling zijn onze verantwoordelijkheid.
Beoordelingen van patiënten
Bronnen
- 1.Color Blindness · NEI
- 2.Colour vision deficiency (colour blindness) · NHS