Wat is Cataract?

Wanneer de normaal heldere ooglens troebel wordt en het licht niet meer goed doorlaat, spreken we van cataract (staar). Staar kan verschillende oorzaken hebben, maar de belangrijkste is het ouder worden: de eiwitten in de lens veranderen en de lens wordt geleidelijk troebel. Daardoor gaat u steeds waziger zien. Staar ontstaat meestal na het 55e tot 60e levensjaar.

Oorzaken van staar

Staar komt vooral op latere leeftijd voor, maar kan ook bij jongere mensen ontstaan; sommige vormen zijn zelfs aangeboren. Veelvoorkomende oorzaken en risicofactoren zijn:

• Blootstelling aan intens zonlicht
• Trauma
• Blootstelling aan giftige chemicaliën
• Veranderingen in het metabolisme van het lichaam
• Langdurig gebruik van corticosteroïden (cortisonpreparaten)

Staar is een van de meest voorkomende oogaandoeningen. De behandeling van staar is tegenwoordig goed mogelijk en hoort in handen te zijn van een ervaren oogchirurg.

Hoe wordt staar behandeld?

De behandeling van staar is een operatie die een oogchirurg in de operatiekamer uitvoert, onder steriele omstandigheden en met behulp van een operatiemicroscoop. De duur van de ingreep varieert afhankelijk van zowel de hardheid van de cataract als de kenmerken van de te gebruiken lens. Gemiddeld duurt de ingreep ongeveer 15-20 minuten per oog.

De operatie gebeurt met plaatselijke verdoving via verdovende oogdruppels; zo nodig kan een lichte sedatie worden gegeven. De druppels verdoven het oog, zodat u geen pijn voelt; wel kunt u lichte aanrakingen merken. Tijdens de operatie worden uw hartslag en bloeddruk voortdurend bewaakt. Algehele narcose is niet nodig. Staar is alleen met een operatie te behandelen. Door de operatie uit te stellen, verhardt de staar en neemt het risico op complicaties toe.

Hoe ziet iemand met staar?

Iemand met staar ervaart de omgeving als mistig en wazig, alsof er een mistig gordijn voor zijn ogen hangt. Felle lichtbronnen veroorzaken intense schitteringen, waardoor de ogen geïrriteerd raken en ze niet helder kunnen zien. Kleuren zien er bleker of doffer uit dan in een gezond oog, een veel voorkomende klacht bij cataractsymptomen. Vermoeidheid van de ogen neemt toe bij lezen en werk waarbij fijne details vereist zijn, waardoor helderheid en focussen moeilijk worden. Vooral 's nachts of in slecht verlichte omgevingen worden activiteiten zoals autorijden riskant omdat het zicht in ogen met staar nog zwakker is.

Methoden en lenzen gebruikt bij staaroperaties

Een staaroperatie is een veelvoorkomende en goed uitvoerbare ingreep waarmee de klachten van staar in korte tijd verdwijnen. De operatie wordt gepland zodra de staar uw dagelijks leven begint te hinderen; wie te lang wacht, laat de staar harder worden, wat de ingreep moeilijker maakt.

Staarbehandeling met de phaco-methode: Phaco-emulsificatie is tegenwoordig de standaardmethode voor staaroperaties. Via een kleine incisie aan de rand van het hoornvlies wordt de troebele lens met ultrageluid vergruisd en weggezogen, waarna een kunstlens wordt geplaatst. De ingreep gebeurt meestal onder druppelverdoving en hechtingen zijn doorgaans niet nodig. Voor een goed resultaat zijn de ervaring van de chirurg, een zorgvuldig vooronderzoek, een steriele operatiekamer en kwalitatief goede materialen belangrijk.

Trifocale lens: Een trifocale kunstlens heeft drie brandpunten, zodat u op korte, middellange en lange afstand scherp kunt zien. Een monofocale lens geeft maar op één afstand scherp zicht, waardoor u voor dichtbij meestal nog een leesbril nodig heeft. Met een trifocale lens kunnen de meeste mensen hun dagelijkse bezigheden zonder bril doen.

Trifocale torische lens: Een trifocale torische lens combineert de drie brandpunten van een trifocale lens met een correctie voor astigmatisme (cilinder). Ze is bedoeld voor mensen met staar die ook astigmatisme hebben. Bij het plaatsen wordt de lens in een vooraf nauwkeurig berekende stand in het oog gedraaid, zodat ook het astigmatisme wordt gecorrigeerd. Zo kunt u na de operatie op korte, middellange en lange afstand scherp zien, meestal zonder bril.

Multifocale lens: Een multifocale lens heeft meer dan één brandpunt en geeft zowel in de verte als dichtbij scherp zicht. Wie voor de operatie een bril voor veraf en een voor dichtbij nodig had, wordt daardoor veel minder afhankelijk van een bril.

Monofocale lens: Een monofocale lens is de standaard kunstlens bij een staaroperatie. Ze heeft één brandpunt, meestal ingesteld op scherp zien in de verte. Voor lezen en ander werk dichtbij heeft u na de operatie dan meestal een leesbril nodig.

Monofocale torische lens: Een monofocale torische lens heeft één brandpunt en corrigeert daarnaast astigmatisme. Deze lenzen worden gebruikt om de natuurlijke lens van mensen met staar te vervangen tijdens een staaroperatie. Astigmatisme is een aandoening die wazig zicht veroorzaakt door een onregelmatige kromming van het hoornvlies of de lens in het oog. Met deze lenzen wordt de onregelmatige kromming gecorrigeerd en wordt een helder zicht verkregen. Monofocale torische lenzen bieden de drager de focus om alleen objecten in de verte te zien. Daarom kan het zijn dat de patiënt een extra visueel hulpmiddel (nabijbril) nodig heeft om objecten dichtbij te zien.

Staaroperatie met de phaco-methode

De phaco-methode is de meest gebruikte techniek bij staar. Sommige vormen van staar wijken af van het gebruikelijke beeld; dan worden aanvullende instrumenten en technieken ingezet.

Bij patiënten bij wie de pupil zich onvoldoende verwijdt, worden bijvoorbeeld irishaakjes gebruikt. Er bestaat dus geen standaardingreep die voor iedere patiënt hetzelfde is. Bij mensen met diabetes verwijdt de pupil zich vaker onvoldoende. Ook patiënten met uveïtis, bij wie verklevingen in het oog zijn ontstaan, behoren tot de risicogroep.

Het kenmerk van de phaco-methode is de zeer kleine snede. De ingreep gebeurt onder druppelverdoving en er zijn geen hechtingen nodig. Omdat een staaroperatie microchirurgie is, weegt de ervaring van de chirurg zwaar.

Tijdens de operatie wordt de troebele lens volledig verwijderd en wordt de kunstlens in het achtergebleven kapselzakje geplaatst. Daarna wordt een antibioticum in het oog gebracht en is de ingreep klaar. Laat een staaroperatie uitvoeren door een ervaren oogarts.

Verschillen tussen staar en een gezonde ooglens

Terwijl de normale ooglens een heldere structuur heeft, wordt de staarlens na verloop van tijd ondoorzichtig en kan het licht het netvlies niet duidelijk bereiken. Dit veroorzaakt een rookgordijneffect in het zicht, waardoor het moeilijk wordt om kleuren waar te nemen en details te onderscheiden. Veel mensen met staar ervaren schittering, vooral bij fel licht, en hebben moeite met nachtzicht. Met een vroege diagnose en de juiste behandelmethoden is het mogelijk om deze wazigheid, die de kwaliteit van leven negatief beïnvloedt, te elimineren en het heldere zicht te herstellen.

Wat zijn cataracttypes?

Cataract is een oogaandoening die optreedt wanneer de kwaliteit van het zicht verslechtert als gevolg van het verlies van transparantie van de ooglens. De meest voorkomende soorten cataract zijn nucleaire sclerotische cataract, corticale cataract en posterieure subcapsulaire cataract. Nucleaire sclerotische cataract ontstaat meestal door ouderdom en veroorzaakt verharding in het midden van de lens. Corticale cataract wordt gekenmerkt door gebieden van troebeling die zich uitstrekken van de buitenranden van de lens naar het binnenste gedeelte. Bij posterieure subcapsulaire cataract ontstaan kleine maar snel progressieve foci van troebeling aan de achterkant van de lens. Cataract is niet met druppels of medicijnen te vertragen; met een operatie wordt de kwaliteit van het gezichtsvermogen weer verbeterd.

Kan cataract opnieuw optreden na een staaroperatie?

Staar komt niet terug: tijdens de operatie wordt de troebele natuurlijke lens verwijderd en wordt er een nieuwe lens in het kapsel (een dun vlies) geplaatst. Wel kan zich maanden of jaren later achter de lens een vlies vormen (nastaar). Dat vlies wordt met de YAG-laser in 1-2 minuten verwijderd, waarna u weer helder ziet.

Het zicht na een staaroperatie

Heeft u naast staar geen andere oogziekte, dan gaat uw zicht na een staarbehandeling duidelijk vooruit. Op welke afstanden u scherp ziet, hangt af van de lens die u samen met de arts kiest. Monofocale lenzen hebben de voorkeur voor helder zicht op lange afstanden. Als u echter helder zicht wilt op middellange, korte en lange afstanden, dan hebben trifocale lenzen de voorkeur.

Worden druppels gebruikt na een staaroperatie?

Na de operatie moet de patiënt de druppels van de arts gebruiken. Na de operatie wordt het oog met een verband afgedekt; de volgende ochtend haalt de arts het verband weg en onderzoekt het oog opnieuw. De druppels worden echter gebruikt nadat de arts dit nodig acht. Het is voldoende om de druppels te gebruiken zolang de patiënt wakker is. Als de arts meer dan één druppel voorschrijft, moet elke druppel met een interval van 5 minuten worden gebruikt. Het oog mag niet met de hand worden aangeraakt tijdens het toedienen van de druppels. De eerste 3 dagen mag er geen water in het oog komen. Komen er overtollige druppels op uw wang terecht, dan kunt u deze met een zachte beweging verwijderen. Wrijf echter niet in het oog.

Dingen om rekening mee te houden na een staaroperatie

Na een staaroperatie let u op het volgende:

• Laat de eerste 3 dagen na de operatie geen water aan uw ogen komen.
• Breng uw hand niet naar het oog en wrijf niet in uw ogen.
• Bescherm uw ogen 2 weken lang onder de douche en bij het wassen van uw gezicht door ze dicht te houden, tenzij de arts bij de controle op de dag na de operatie iets anders zegt.
• Gebruik 2 weken lang geen oogmake-up.
• Voorkom bij het sporten dat u een klap op het oog krijgt.

Ga daarnaast een maand lang niet zwemmen en vermijd plaatsen met veel stoom, zoals sauna's en stoombaden.

Risico's en mogelijke bijwerkingen

Lens- en staaroperaties behoren wereldwijd tot de meest uitgevoerde operaties, met een zeer hoog slagingspercentage. Zoals bij elke operatie zijn er enkele risico's, maar die zijn klein, en de meeste zijn goed te behandelen als ze toch optreden. Regelmatige controles zorgen ervoor dat een eventueel probleem vroeg wordt opgemerkt.

• Infectie: zeer zeldzaam; antibiotische oogdruppels voor en na de operatie houden dit risico zo klein mogelijk.
• Een tijdelijk verhoogde oogdruk: meestal in de eerste dagen en met druppels goed onder controle te brengen.
• Nastaar (troebeling van het lenskapsel): kan maanden of jaren later het zicht wat wazig maken; dit wordt verholpen met een korte, pijnloze YAG-laserbehandeling van 1-2 minuten.
• Tijdelijke droogheid, een zanderig gevoel of roodheid: kan de eerste weken optreden en verdwijnt met druppels.
• Netvliesloslating: zeer zeldzaam; merkt u plotselinge lichtflitsen, nieuwe zwevende vlekjes of een schaduw in uw gezichtsveld, neem dan direct contact op, zodat snel behandeld kan worden.

Prijzen staarbehandeling 2026

De kosten van een staaroperatie kunnen per persoon verschillen en een van de belangrijkste factoren bij het bepalen van deze kosten is de chirurgische techniek en de lens die gebruikt wordt. Over het algemeen variëren de kosten van een staaroperatie afhankelijk van de eigenschappen van de intraoculaire lens die de patiënt verkiest. Uw oogarts zal u helpen de lens te kiezen die het beste bij uw beroep en levensstijl past. Daarom kunnen de kosten van een staaroperatie variëren afhankelijk van de kenmerken van de gekozen lens.

Bovenstaande informatie is ter informatie. Als u medische vragen of zorgen heeft, maak dan een afspraak met onze oogartsen.

De prijzen van onze ooglensoperaties vindt u op onze prijslijst.

Bovenstaande informatie is bedoeld ter kennisgeving. Hebt u medische vragen of zorgen, maak dan een afspraak met onze oogartsen.