Şaşılık

Şaşılık Nedir?

Her iki gözün aynı yöne bakmaması ve paralel hareket edememe durumudur. Bir göz düz bakarken diğer göz içe, dışa, yukarı veya aşağıya doğru kayabilir. Bu durum gözlerin uyumlu çalışamadığı bir durumu ifade eder ve şaşılık olarak adlandırılır. Şaşılık, genellikle doğuştan gelir ancak sonradan da gelişebilir.

Şaşılık Neden Olur?

Şaşılığın birçok sebebi olabilir. Genetik faktörler, ailede şaşılık öyküsü olan çocuklar, gözlük ihtiyacı olduğu halde kullanılmaması, göz kapağı anormallikleri, veya gözü kontrol eden kaslardaki bozukluklar gibi durumlar şaşılığa sebep olabilir. Ayrıca, bazı nörolojik veya konjenital problemler (Down Sendromu veya beyin felci gibi durumlar) şaşılığa yol açabilir.

Şaşılık Belirtileri Nelerdir?

Şaşılığı olan bir kişi, her iki gözünü birlikte kullanmak için başını eğebilir veya ışığa karşı hassasiyet gösterebilir. Okuma sırasında tek gözünü kapatma, çift görme, baş ağrısı gibi belirtiler de şaşılığın habercisi olabilir. Bir gözde kayma (en tipik bulgusudur).

Şaşılığın Sebepleri ve Kayma Çeşitleri

Kalıtsal faktörlerin yanı sıra, göz kapağı anormallikleri veya göz kaslarında anormallikler gibi durumlar da şaşılığa yol açabilir. Şaşılığın farklı türleri de vardır, içe kayma (Esotropya), dışa kayma (Ekzotropya), yukarıya kayma (Hipertropya) ve aşağıya kayma (Hipotropya) gibi. Gözün kendi ekseni etrafında dönmesine ise siklorotasyon denir.

Yalancı Şaşılık Nedir?

Burun kökünün basık olması, yüz asimetrisi, göz kapağı anomalileri nedeni ile gerçek şaşılık olmadığı halde kayma varmış gibi izlenebilir. Bu duruma yalancı şaşılık adı verilir. Yalancı şaşılık, doktorlar tarafından teşhis edilmelidir. Işığa dayalı testler, korneanın ışık yansımalarının simetrik olduğunu gösterirken, kapama testleri gözlerde herhangi bir hareket olmadığını belirleyebilir. Ayrıca, yalancı şaşılığa tek taraflı ekzoftalmus yüksek miyopi ve yüzdeki asimetri gibi faktörler de katkıda bulunabilir.

Şaşılık Tedavisi

Şaşılık tedavisinde amaç, kişinin özelliklerine göre değişmekle birlikte, genel olarak görme keskinliğinin arttırılması, gözdeki kaymanın düzeltilmesi eğer varsa anormal baş pozisyonunun, çift görmenin düzeltilmesi, serbest göz hareketlerinin sağlanması ve kozmetik yakınmaların giderilmesidir.

• Öncelikle refraktif (görme bozukluğu) kusur düzeltilmelidir.
• Göz tembelliği varsa tedavi edilmelidir.
• Göz egzersizleri uygulanabilir.
• Cerrahi yöntemlerle tedavi yapılabilir.

Şaşılık Cerrahisi

Şaşılık cerrahisinin amacı birbirine paralelliği bozulmuş gözlerin tekrar paralel olmasını sağlamaktır. Cerrahi işlemin açıklanması;

• Göz kasları sıkıştırılır veya gevşetilir.
• Lokal veya genel anestezi kullanılır
• Kendi kendine emilebilen dikiş iplikleri kullanılır.
• Genellikle ciddi bir iz kalmaz.
• Gözler ortalama 3-4 hafta kırmızı kalır.

Göz Tembelliği Nedir?

Bebeklik ve erken çocukluk döneminde görmenin herhangi bir sebepten dolayı etkilenmesi sonucunda gelişen ve erken tedavi edilmezse kalıcı olabilen görme kaybıdır. Göz tembelliği, çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir, örneğin şaşılık veya doğuştan katarakt gibi durumlar göz tembelliğine yol açabilir.

Göz Tembelliğinin Sebepleri ve Belirtileri

Göz tembelliği, genellikle şaşılık veya göz kapağı anormallikleri gibi faktörlerden kaynaklanır. Çoğu zaman belirti vermez ve muayenede bir gözde görmenin düşük olduğu saptanır; eşlik eden şaşılık varsa gözde kayma fark edilebilir.

• Şaşılık: Kayma olan göz kullanılmadığı için giderek görmesi azalır.
• Gözlük ihtiyacı: Erken dönemde gözlük tedavisine başlanmalıdır.
• Doğuştan katarakt, göz kapağı düşüklüğü gibi görmeyi engelleyen durumlar.

Göz Tembelliğinin Tedavisi

• Refraksiyon kusurunun düzeltilmesi; göz tembelliği tedavisinde tek başına yeterli olabilir.
• Kapama tedavisi en etkili yöntemdir. Göz tembelliği tedavisinde kapamaya ne kadar erken başlanırsa sonuçları o kadar başarılı olur. Sağlam gözün kapatılıp az gören gözün çalıştırılması esasına dayanır. Kapama tedavisi 7-8 yaşından önce en etkilidir; daha büyük çocuklarda da denenebilir.

Riskler ve Olası Yan Etkiler

Şaşılık ameliyatı göz kasları üzerinde, gözün içine girilmeden yapılır ve riskleri düşüktür. Görülebilecek yan etkilerin çoğu geçicidir:

• Kızarıklık ve hafif ağrı: ilk 1-2 hafta belirgindir ve damlalarla hafifler; kızarıklık 3-4 haftada tamamen geçer.
• Geçici çift görme: özellikle yetişkinlerde ilk günlerde görülebilir, genellikle günler ya da haftalar içinde kaybolur.
• Az ya da fazla düzeltme: kaymanın bir kısmı kalabilir ya da ters yöne dönebilir; gözlük, prizma ya da gerekirse ek bir ameliyatla düzeltilebilir.
• Enfeksiyon: çok nadirdir; ameliyat sonrası damlalar ve hijyen kurallarıyla önlenir.

Şaşılık Ameliyat Fiyatları

Şaşılık tedavisi altta yatan nedene bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Uzman göz doktorumuzun detaylı muayene sonucunda şaşılığa bağlı oluşturacağı tedavi planı kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.