Şaşılığın Tedavisi Var Mı?

Evet, şaşılığın tedavisi vardır. Şaşılık, iki gözün aynı noktaya bakamaması sonucu bir gözün içe, dışa, yukarı ya da aşağı kaymasıdır. Tedavide gözlük, kapama, bazı durumlarda göz egzersizleri ve şaşılık ameliyatı kullanılır; hangisinin uygun olduğuna yaş, kaymanın türü ve açısı ile eşlik eden göz sorunlarına göre karar verilir.

Şaşılık doğuştan olabileceği gibi sonradan da gelişebilir. Kayma sürekli olabileceği gibi yalnız yorgunlukta ya da belirli bakış yönlerinde ortaya çıkabilir. Şaşılığın derecesi kişiden kişiye değişir; bazı kişilerde belirgin şikâyete yol açmazken bazılarında çift görme ve derinlik algısında güçlük yaratabilir.

Şaşılık Nedir ve Neden Olur?

Şaşılığın temelinde, göz hareketlerini yöneten kasların uyumlu çalışmaması yatar. Normalde iki göz aynı noktaya bakarak beyne tek ve net bir görüntü iletir; şaşılıkta ise gözlerden biri diğerinden farklı yöne kayar. Doğuştan gelen kas ve sinir kontrolü sorunları, nörolojik hastalıklar, göz yaralanmaları ve kırma kusurları şaşılığa neden olabilir. Düzeltilmemiş hipermetropi, özellikle çocuklarda içe kaymaya yol açabilir. Ayrıntılar için şaşılığın nedenleri yazımıza bakabilirsiniz.

Yetişkinlerde sonradan gelişen şaşılık çoğu zaman çift görmeye yol açar. Çocuklarda ise beyin kayan gözden gelen görüntüyü bastırabilir; bu yüzden çocuk çoğu zaman çift görmez, ancak bu bastırma göz tembelliğine neden olabilir.

Şaşılık tanısı göz muayenesinde konur: kayma açısı ölçülür, göz hareketleri ve kırma kusuru değerlendirilir, gözün iç yapıları incelenir. Çocuklarda göz tembelliği olup olmadığına da bakılır.

Şaşılığın Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Şaşılık tedavisi tek bir yöntemden oluşmaz; hastanın yaşı, kayma açısı, kaymanın türü ve eşlik eden göz rahatsızlıkları dikkate alınarak kişiye özel planlanır. Kudret Göz İstanbul'daki şaşılık tedavisi seçeneklerini tedavi sayfamızda bulabilirsiniz.

Yöntem	Ne işe yarar	Kimlerde düşünülür
Gözlük	Kayma kırma kusuruna bağlıysa göz doğru odaklanır	Özellikle hipermetropiye bağlı içe kayma
Prizmalı gözlük	Görüntüyü yönlendirerek çift görmeyi azaltabilir	Kayma açısı küçük, çift görme şikâyeti olan kişiler
Kapama	İyi gören göz kapatılarak tembel göz çalıştırılır	Göz tembelliği eşlik eden çocuklar
Ortoptik egzersiz	İki gözün birlikte çalışmasını destekler	Yakına bakarken gözlerin içe toplanmasında güçlük gibi bazı türler
Botulinum toksini	Kasın çekişini geçici olarak azaltır	Seçilmiş bazı kayma türleri
Şaşılık ameliyatı	Göz kaslarının konumu ya da gerginliği ayarlanır	Kayma açısı büyük ya da diğer yöntemlerle düzelmeyen şaşılık

Gözlükle Tedavi

Pek çok çocukta şaşılığın altında hipermetropi ya da astigmat gibi kırma kusurları yatar. Bu durumda gözlük kullanımıyla göz doğru odaklanır. Hipermetropiye bağlı içe kaymada gözlük, kaymayı azaltabilir ya da tamamen düzeltebilir; bu nedenle gözlüğün gün boyu düzenli takılması önemlidir.

Bazı hastalarda prizma camlı gözlükler kullanılır. Prizmalar görüntüyü kaymış gözün algılayabileceği açıya yönlendirir ve çift görme şikâyetini azaltabilir. Prizmalar kaymanın kendisini düzeltmez, şikâyeti hafifletir.

Kapama Tedavisi

Şaşılığa sık eşlik eden göz tembelliğinde kapama tedavisi uygulanır. İyi gören göz günün belirli saatlerinde kapatılır, böylece tembel göz çalışmaya zorlanır. Görme sistemi çocuklukta gelişmeye devam ettiği için kapama tedavisi genellikle ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi sonuç verir.

Ortoptik Göz Egzersizleri

Ortoptik egzersizler bazı şaşılık türlerinde, özellikle yakına bakarken gözlerin içe toplanmasında güçlük olan durumlarda kullanılabilir. Egzersizler, iki gözün birlikte ve uyumlu çalışmasını desteklemeyi amaçlar. Her şaşılık türünde işe yaramaz; kişinin yaşına ve göz yapısına uygun hazırlanması ve düzenli uygulanması önemlidir.

Botoks (Botulinum Toksini) Uygulaması

Bazı şaşılık türlerinde göz kasına botulinum toksini uygulanabilir. Göz kasına enjekte edilen ilaç, kasın çekişini geçici olarak azaltır ve gözün daha doğru pozisyonda durmasına yardımcı olur. Etkisi genellikle birkaç ay sürer; bazı hastalarda tek uygulama yeterli olurken bazılarında tekrar gerekebilir. Bu yöntemin size uygun olup olmadığına muayenede karar verilir.

Şaşılık Ameliyatı

Kayma açısı büyükse ya da diğer tedavilere rağmen kayma düzelmiyorsa cerrahi yöntemler devreye girer. Şaşılık ameliyatında göz kaslarının gerginliği ayarlanır ya da kasın göze tutunduğu yer değiştirilir; göz küresinin içine girilmez. Bazı hastalarda istenen göz pozisyonuna ulaşmak için ek ameliyat gerekebilir.

Ameliyatın maliyetini etkileyen konular için şaşılık ameliyatı ücretini etkileyen etkenler yazımıza bakabilirsiniz.

Çocuklarda Şaşılık Tedavisi

Bebeklerde ilk 3-4 ay aralıklı göz kayması normal olabilir; 6. aydan sonra süren kayma göz muayenesi gerektirir. Bebeklerde şaşılık hakkında ayrıntılı bilgiyi tedavi sayfamızda bulabilirsiniz.

Bazı çocuklarda şaşılık zamanla belirginleşir ve göz tembelliğine yol açabilir, çünkü beyin kaymış gözden gelen görüntüyü yok sayar. Bu yok sayma, gözün tembelleşmesine ve görme keskinliğinin düşmesine neden olur. Çocuklarda erken tanı, tedavinin başarı şansını artırır.

Şaşılık tedavisinin süresi kişiden kişiye değişir. Çocuklarda gözlük ve kapama çoğu zaman birlikte ve uzun süre uygulanır; hekiminiz düzenli kontrollerde kayma açısını ve görme düzeyini izleyerek tedaviyi günceller. Ameliyat gerekse bile gözlük ve kapama tedavisinin sürdürülmesi gerekebilir.

Yetişkinlerde Şaşılık Tedavi Edilir mi?

Evet, yetişkinlerde de şaşılık tedavi edilebilir. Kayma açısına göre prizmalı gözlük, bazı durumlarda botulinum toksini ya da şaşılık ameliyatı düşünülebilir. Yetişkinlerde tedavinin hedefi hem göz pozisyonunu düzeltmek hem de çift görme gibi şikâyetleri azaltmaktır. Yetişkinlikte göz tembelliğini düzeltme olanağı çocukluğa göre sınırlı olsa da göz pozisyonu her yaşta düzeltilebilir.

Şaşılık Ameliyatı Sonrası Süreç

Şaşılık ameliyatı çocuklarda genel anestezi ile, bazı yetişkinlerde lokal anestezi ile yapılabilir; hastaların çoğu aynı gün eve döner. İlk günlerde gözde kızarıklık, batma ve sulanma olağandır. Günlük hayata dönüş genellikle birkaç gün içinde, tam iyileşme birkaç hafta içinde olur.

Ameliyattan sonra ağır aktiviteden 2-3 hafta kaçınılır. Bu dönemde gözü ovuşturmamanız, hekiminizin verdiği damlaları düzenli kullanmanız ve ilk haftalarda havuza girmemeniz önerilir. İlk günlerde geçici çift görme normaldir; sürerse hekiminize başvurun.

Şaşılık Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Şaşılık tedavi edilmediğinde yalnız estetik bir sorun olarak kalmaz, görme sorunlarına da yol açabilir. Tedavi edilmeyen şaşılık:

• Çocuklarda göz tembelliğine ve kalıcı görme kaybına yol açabilir,
• Derinlik algısını bozabilir,
• Yetişkinlerde çift görmeye neden olabilir,
• Okuma ve yakın çalışmayı zorlaştırabilir,
• Öz güveni olumsuz etkileyebilir.

Ne Zaman Göz Doktoruna Başvurmalısınız?

Bebeğinizde 6. aydan sonra süren bir kayma fark ederseniz göz muayenesi gerekir. Yetişkinlerde aniden başlayan göz kayması ya da çift görme ise gecikmeden, aynı gün değerlendirilmelidir; çünkü sinir ya da beyinle ilgili bir sorunun işareti olabilir. Ani göz kaymasının nedenlerini ayrı bir yazımızda anlatıyoruz.

Şaşılığı fark ettiğinizde göz muayenesi için randevu almanız, tedavinin zamanında planlanmasını sağlar.