Kunt u in de zomer een cataractoperatie doen?

Of u in de zomer een cataractoperatie kunt laten doen, vragen mensen die daar in dat seizoen aan toe zijn zich vaak af. Cataract, in het Nederlands ook staar, is een aandoening die vooral op latere leeftijd optreedt. Wordt ze laat opgemerkt en gaat ze verder, dan kan het zicht blijvend verloren gaan. Vroeg vaststellen en behandelen telt dus. Staar ontstaat doordat er eiwitten ophopen in de eigen lens van het oog. Die lens is helder en breekt het licht, dat als beeld naar de rest van het oog wordt doorgegeven. Verliest ze haar helderheid, dan gaat het zien achteruit. Wordt er niet vroeg ingegrepen, dan wordt de lens steeds troebeler en kan het binnenvallende licht niet meer goed gebroken worden, waardoor het zien sterk afneemt. Omdat het licht wordt tegengehouden, leidt staar tot flink verlies van zicht en uiteindelijk tot blindheid. De aandoening laat zich op veel manieren kennen. Een operatie in de zomer geeft geen enkel probleem, zolang u het advies van uw arts volgt. Blijf tot het herstel afgerond is ongeveer 20 dagen uit het zwembad: hoe vaak het water ook gereinigd wordt, er kunnen ziektekiemen in zitten en chloor geeft klachten aan het oog.

Waardoor ontstaat staar?

Waardoor staar ontstaat, wordt vaak gevraagd. Ze kan op elk moment optreden en hangt samen met de leeftijd. Staar ontstaat wanneer de eigen lens achter de pupil, die het licht breekt, haar functie verliest. De lens wordt troebel en mat, en dat zit het zien in de weg. Er zijn veel oorzaken. Veel in de zon zijn en zonder bescherming in fel licht kijken verhoogt het risico. Bij diabetes komt staar vaker voor. Ook een hoge bloeddruk speelt mee. Aanleg, veroudering en de omgeving dragen eraan bij, en veel roken en drinken verhoogt het risico. De overige oorzaken zijn:

• Eerdere operaties aan het oog
• Letsel en verwondingen aan het oog
• Langdurig en ongecontroleerd gebruik van corticosteroïden
• Bestraling bij de behandeling van kanker
• Veel blootstelling aan zonlicht
• Invloeden uit de omgeving
• Aanleg en veroudering

De corticosteroïden en druppels die bij de behandeling van uveïtis worden gebruikt, een ontsteking in het vaatvlies, verhogen het risico eveneens. Mensen melden zich meestal bij de arts met een waas voor het oog, een wazig of mistig beeld en kleuren die fletser lijken. Vooral tegenlicht bij duisternis wordt lastig, waardoor autorijden moeilijker gaat.

Waaraan herkent u staar?

De klacht die het vaakst voorkomt, is sterke gevoeligheid voor licht. Daarnaast horen wazig zien en flets zien erbij. De aandoening komt vaker voor na het 55e tot 60e levensjaar, maar ook op jongere leeftijd. De meest voorkomende klachten zijn:

• Hoofdpijn en vermoeide ogen
• Sterke gevoeligheid voor licht
• Strepen of kringen rond lichtbronnen zien
• Kleuren die flets lijken
• Moeite met zien in het donker
• Wazig of mistig zien
• Dichtbij beter zien zonder leesbril dan voorheen
• Een sterkte die telkens verandert
• Moeite met autorijden
• Minder of geen gevoel voor diepte
• Meer licht nodig hebben om een boek, krant of tijdschrift te lezen

Doordat de heldere ooglens troebel wordt, gaat het zien achteruit. Er komt minder licht door die lens heen, en daarom hebt u meer licht nodig. Er bestaan verschillende vormen van staar, en de klachten verschillen daarbij onderling niet sterk.

Welke vormen zijn er?

Staar wordt ingedeeld in twee vormen: aangeboren staar en staar door de leeftijd. Aangeboren staar is er al bij de geboorte. De lens verliest dan in één oog of in beide ogen haar helderheid. Aandoeningen en infecties die de moeder tijdens de zwangerschap doormaakte en middelen die ze gebruikte, verhogen de kans. Soms treedt de aandoening op zonder enige aanwijsbare oorzaak. De vorm die met de jaren komt, komt vaker voor na het 55e tot 60e levensjaar en begint met zicht dat geleidelijk achteruitgaat. Het risico ligt hoger bij een hoge bloeddruk en bij diabetes. Bij diabetes komen daarnaast schade aan de oogzenuw en glaucoom vaker voor. Staar vordert meestal langzaam, over jaren, en er is niets op tegen om in de zomer te behandelen.

Hoe wordt staar in de zomer behandeld?

Het antwoord is eenvoudig: met een operatie. Staar is alleen op die manier te verhelpen. Tegenwoordig is de fako-emulsificatie de standaardmethode: via een kleine snede wordt de troebele lens met ultrageluid verwijderd en vervangen door een kunstlens. De oudere intracapsulaire en extracapsulaire cataractextractie worden nog maar zelden gebruikt. Wacht u te lang met die ingreep, dan is er rond de pupil een witte verkleuring te zien. Tijdens de behandeling wordt er ook een oplossing geboden voor onscherp zien veraf, dichtbij of op middenafstand. Uw algemene gezondheid wordt meegewogen bij het opstellen van het plan. Ga na de operatie op controle. Volg de aanwijzingen nauwgezet op en gebruik voorgeschreven druppels en middelen precies zoals afgesproken. Douchen mag, maar laat de eerste dagen geen water of zeep in het oog komen, en blijf ongeveer 20 dagen uit het zwembad en de zee. Bescherm het oog tegen stoten en tegen vreemde stoffen of chemicaliën. Let u daarop, dan kan de operatie op elk moment van het jaar. Er bestaat geen seizoen dat de voorkeur verdient. Zit het slechter zien u in de weg en beïnvloedt het uw dagelijks leven, dan wordt er meteen geopereerd. Staar vordert meestal langzaam, maar hindert ze u, dan stelt u de behandeling beter niet uit.

Lees ook of u in de zomer een ooglaserbehandeling kunt doen.