Hoe behandelt u een ontsteking aan de wimperrand?

Een ontsteking aan de wimperrand roept meteen twee vragen op: waardoor ontstaat ze, en hoe raakt u ze weer kwijt. Soms wijst ze op een onderliggende aandoening, soms is ze niet meer dan een teken van gebrekkige hygiëne. In medische taal heet de aandoening blefaritis: een langdurige ontsteking van de talgklieren (klieren van Meibom en Zeis) en de zweetklieren (klieren van Moll) in de rand van het ooglid. Naast onvoldoende hygiëne zijn seborroïsch eczeem, rosacea, demodexmijten, kolonisatie met stafylokokken en allergieën veelvoorkomende oorzaken. De ontsteking kan ook chronisch worden. In het ooglid, vlak bij de wimpers, liggen talgklieren die om verschillende redenen verstopt kunnen raken. Daaruit ontstaan klachten als een strontje of een ontstoken wimperrand. De aandoening blijft niet altijd tot het ooglid beperkt. Ze kan ook de huid eromheen droog en geïrriteerd maken. Een slecht werkende klier van Meibom verstoort de vettige laag van de traanfilm, waardoor het oogoppervlak uitdroogt en het branderige, zanderige gevoel toeneemt. Doordat de traanproductie afneemt, komen droge ogen erbij. Het is dus een aandoening die zowel het zien als de gezondheid van het oog raakt. De behandeling kan, afhankelijk van de situatie, lang duren. En omdat de klachten vaak terugkomen, drukt de aandoening ook op het humeur en op het dagelijks leven.

Wat is een ontsteking aan de wimperrand?

Voor u naar de oorzaken kijkt, is het goed te weten wat een ontsteking aan de wimperrand precies is. In medische taal heet ze blefaritis, en vrijwel iedereen maakt ze minstens één keer mee. De klachten beginnen in het ooglid en gaan vaak samen met verstopte talgklieren aan de ooglidrand. Op de plek waar de wimpers uit het ooglid komen, liggen talgklieren. Produceren die te veel talg, dan kunnen die klieren verstopt raken. Zodra de talgklieren in het ooglid verstopt zitten, reageert het oog: het wordt rood, geïrriteerd en branderig, en het gaat tranen. In een gevorderd stadium ontstaan er korstjes en schilfers op de ooglidrand. Een strontje en blefaritis zijn niet hetzelfde. Een strontje kan overgaan in een ontstoken cyste en moet, als het lang blijft zitten of onbehandeld blijft, soms operatief worden verwijderd. Blefaritis verstoort het zien meestal niet zoals een strontje dat doet, maar behandeling blijft nodig.

Klachten bij een ontstoken wimperrand

De klachten van blefaritis lijken soms op die van een strontje. De aandoening komt in twee vormen voor. Bij anterieure blefaritis zit de ontsteking aan de buitenzijde van de ooglidrand, waar de wimpers staan. Bij posterieure blefaritis zit ze aan de binnenzijde, in de talgklieren zelf, en kan ze bredere klachten geven. De meest voorkomende verschijnselen zijn:

• Schilferige, vettige korstjes aan de wimperbasis
• Wimperverlies (madarosis) of wimpers die de verkeerde kant op groeien (trichiasis)
• Overgevoeligheid voor licht
• Gezwollen oogleden met een vettig uiterlijk
• Droge ogen, roodheid, een prikkend gevoel en tranende ogen
• Wazig zien en tranende ogen tijdens beeldschermwerk
• Een onregelmatige ooglidrand of asymmetrische zwelling

Uit deze klachten kunnen weer andere aandoeningen voortkomen:

• Strontje: een pijnlijke, met vocht gevulde zwelling in het ooglid, vlak bij de wimperwortel.
• Conjunctivitis: een ontsteking van het bindvlies, het vlies aan de binnenzijde van het ooglid.
• Keratitis: een ontsteking van het hoornvlies.

Waardoor ontstaat een ontsteking aan de wimperrand?

De oorzaken van blefaritis zijn heel uiteenlopend, en soms gaat het zelfs om parasieten zoals de demodexmijt. De meest voorkomende oorzaken zijn:

• Talgklieren in het ooglid die ongeremd blijven doorwerken
• Contactlenzen waarvan de vloeistof niet ververst wordt
• Oogcrèmes en andere middelen rond het oog
• Slapen met make-up op
• Bacteriën en infecties
• Gebrekkige hygiëne

Hoe gaat een ontsteking aan de wimperrand over?

Hoe blefaritis overgaat, en vooral hoe u ze voorkomt, is de vraag die het vaakst gesteld wordt. Voorkomen kan wel degelijk, en hygiëne is daarbij het belangrijkst: zet uw lenzen met schone handen in, ververs de lenzenvloeistof regelmatig, slaap nooit met make-up op en raak uw ogen niet aan met ongewassen handen. Volg daarnaast het advies van uw arts en gebruik voorgeschreven middelen trouw. Verder helpt het volgende:

• Warme kompressen (ongeveer 40 °C, 5 tot 10 minuten, twee tot vier keer per dag) met aansluitend een lichte massage van het ooglid vormen de kern van de behandeling.
• Gaat de ontsteking samen met droge ogen, dan worden kunstmatige tranen gebruikt.
• Supplementen zoals omega-3 kunnen, op advies van de arts, de werking van de ooglidklieren ondersteunen.
• Warme kompressen maken de verstopte klieren losser en openen de wimperwortels, waardoor het herstel sneller verloopt.
• Contactlenzen, oogpotlood en mascara laat u tijdens de behandeling staan.

Naast wat u thuis doet, is een bezoek aan de oogarts onmisbaar. Waar nodig volgen andere ingrepen. Met antibiotica of middelen tegen droge ogen verloopt het herstel sneller en aangenamer. Houd u aan het advies van uw arts en gebruik de voorgeschreven middelen op vaste tijden.

De behandeling van blefaritis

De behandeling van een ontstoken wimperrand verschilt van persoon tot persoon. Het doel is steeds hetzelfde: de ontsteking laten verdwijnen en de kwaliteit van het zien herstellen. Omdat de aandoening zich op veel manieren laat zien, is behandelen van de klachten altijd nodig. Het ooglid en de wimperbasis schoonhouden staat voorop. Werken de talgklieren niet goed, dan wordt de traanfilm minder stabiel en ontstaan droge ogen. Omdat het vochtevenwicht van het oog bewaard moet blijven, worden kunstmatige tranen gebruikt; de oogarts schrijft die voor. Oogdruppels of zalf met een antibioticum vormen een tweede stap. Die helpen de ontsteking onder controle te krijgen; omdat blefaritis chronisch kan verlopen, hoort de reiniging van de ooglidrand lang te worden volgehouden. Hygiëne blijft in die periode het belangrijkst: was het gebied regelmatig en reinig het met een milde, niet-prikkende shampoo. Daarnaast is het verstandig make-up en contactlenzen tijdelijk te laten staan. Zo blijft de ooglidrand schoon en werkt de behandeling sneller. Lees ook wat een netvliesloslating is.