Göz Enfeksiyonu Bulaşıcı Mı?
Göz enfeksiyonları göz hijyeninin eksik olduğu durumlarda ortaya çıkmaktadırlar. Göz enfeksiyonu bulaşıcı mı gibi sorular enfeksiyonun türüne göre değişiklik göstermektedir. Bazı enfeksiyon türleri bulaşıcıyken bazıları bulaşmaz.
Bulaşıcı göz enfeksiyon türleri şunlardır:
- Bakteriyel Konjonktivit: Enfekte olan kişide göz akıntısı gözlemlenmektedir. Bu enfeksiyon göz akıntısı yoluyla ya da doğrudan temasla bulaşmaktadır.
- Viral Konjonktivit: Oldukça bulaşıcı olan bu enfeksiyon; hapşırma, öksürme sırasında yayılan damlacıklar ve enfekte yüzeylerle temas yoluyla bulaşabilir. Enfeksiyona sahip kişinin göz akıntısı ile temas eden kişiler ya da bu akıntının bulaştığı yüzeylere dokunanlar enfeksiyon kapabilir.
Bulaşıcı olmayan göz enfeksiyonları ise şunlardır:
- Şalazyon ve Arpacık: Göz kapağı enfeksiyonları bulaşıcı enfeksiyon türleri arasında girmez.
- Kornea Enfeksiyonu: Keratit gibi kornea enfeksiyonlarının çoğu fungal, bakteriyel ve parazittir. Keratitlerin çoğu doğrudan kişiden kişiye bulaşmaz; genellikle kontakt lens hijyen eksikliği, göz travmaları veya bağışıklık sorunlarıyla ilişkilidir. Ancak bazı viral keratitlerde bulaş riski olabilir. Bu tür durumlar, kontakt lens hijyen eksikliği ve gözün yaralanması gibi kişisel durumlar doğrultusunda ortaya çıkmaktadır.
Göz Enfeksiyonu
Göz enfeksiyonu göz kapaklarında, göz yüzeyinde ve gözün iç kısmında gelişen viral, bakteriyel ve parazit gibi mikroorganizmalara tarafından enfekte edilmesiyle meydana gelmektedir. Bu mikroorganizmalar yerleştikleri bölgelerde enfeksiyona neden olurlar. Enfeksiyonlar görme kalitesini büyük ölçüde etkilemekle birlikte tedavi edilmedikleri zaman kalıcı hasarlara neden olabilirler.
Göz enfeksiyonlarının erkenden teşhis ve tedavi edilmesi, göz sağlığının korunabilmesi adına son derece önemlidir. Gözde meydana gelen enfeksiyonlar genellikle göz kapaklarında ve korneada meydana gelmektedir. Enfeksiyonun türüne bağlı olarak farklı tedavi yöntemleri uygulanmaktadır.
Bu enfeksiyonlar göz küresini ve etrafında yer alan dokuların etkilemektedir. Bu bölgeye temas eden mikroorganizmalar çoğalarak dokulara hasar vermeye başlar. Enfeksiyona en çok neden olan şeyler virüs ve bakterilerdir. Hijyene dikkat edilmeyen bir göz bakterilerden etkilenirken başka kişilerden virüs kapılabilir.
Enfeksiyonun bulaştığı yere göre farklı isimlendirmeler ve tanılar mevcuttur. Bunlar:
- Keratit: Korneada meydana gelen enfeksiyonlar
- Herdeolum: Arpacık olarak da bilinen, göz kapağı bezlerinde oluşan enfeksiyon
- Konjonktivit: Pembe göz olarak da bilinen, göz kapağının iç kısmında ya da beyaz göz küresinde oluşan enfeksiyonlar
Bu türlerdeki enfeksiyonlara tanı konulup tedavi edilmezse pek çok risk faktörü ortaya çıkmaktadır. Bazı riskler göz ve görme kaybına neden olabilmektedir. Sadece yaşam kalitesini ve görüntüyü etkilemez, aynı zamanda görme sağlığını da büyük ölçüde etkilemektedirler. Bu nedenle belirtilerle karşılaşıldığında hemen göz doktoruna gitmek büyük önem taşımaktadır.
Göz Enfeksiyonu Belirtileri
Göz enfeksiyonu belirtileri enfeksiyon türüne göre değişiklik gösterse de temelde oldukça benzer belirtilere sahiptir. En yaygın olan belirtiler göz kuruluğu, göz kızarıklığı, akıntı ve tahriştir. Enfeksiyonun yayılma durumuna ve türüne göre bu belirtiler şiddetlenebilmektedir. Bu semptomları erkenden fark edip tedaviye başlamak çok önemlidir.
- Çapaklanma: Enfeksiyona bağlı olarak gözlerde çapak miktarının arttığı gözlemlenmektedir. Akıntıyla birlikte çoğalan çapaklanma, enfeksiyonun en net belirtileri arasında yer alır. Bu akıntı özellikle yeşil ve sarı renklerde ortaya çıkar. Yapışkan olmalarının yanı sıra koyu bir yapıya sahiptirler. Alerjik durumlarda da akıntı ve çapaklanma yaygın olarak görülmektedir.
- Işık Hassasiyeti: Enfeksiyona sahip kişilerin bazıları, parlak ışığa karşı fazladan hassasiyet duymaya başlayabilir. Fotofobi olarak da adlandırılan bu durum, enfeksiyonun ciddi olduğunu gösteren en yaygın durumdur.
- Tahriş ve Kızarma: Göz enfeksiyonları arasında en sık rastlanan belirtidir. Enfeksiyonla savaşan bölgeler kızarır ve tahriş olur. Kan akışı bu bölgelere daha fazla olacağı için bu bölgede kızarıklık ve sıcaklık artışı görülür. Tahriş olma nedeniyle de sulanma, batma ve göze cisim kaçmış hissi oluşabilir.
- Bulanık Görme: Eğer enfeksiyon korneada ise bu durumda görme fonksiyonları da etkilenir. Görme keskinliğinin azalması ve bulanık görüş, en fazla karşılaşılan göz enfeksiyonu belirtileri arasında yer alır.
- Ağrı ve Şişlik: Özellikle göz kapaklarında oluşan enfeksiyonlar şişlikle kendini belli etmektedir. Bu şişlikler biriken iltihabın göstergesidir. Hafif kaşıntı hissinden şiddetli ağrıya kadar gidebilir.
Göz Enfeksiyonu Nedenleri
Göz enfeksiyonun ortaya çıkmasında pek çok neden mevcut olabilir. Hijyen eksikliği ve bakteriler en fazla karşılaşılan nedenler arasındadır. Diğer göz enfeksiyonu nedenleri ise şunlardır:
- Viral Enfeksiyonlar: Özellikle adenovirüsler göz iltihabında önemli rol oynamaktadır. Korneada meydana gelen viral enfeksiyonlar oldukça bulaşıcı rahatsızlıklardır. Bu bulaşım genelde üst solunum enfeksiyonu ve soğuk algınlığı ile ortaya çıkmaktadır.
- Bakteriler: Bazı bakteriler, özellikle kornea ülseri ve enfeksiyonlarında yaygın olarak karşılaşılan nedenler arasındadır. Haemophilus ve staphylococcus gibi bakteriler genelde makyaj malzemelerinden, kirli ellerden ve kontakt lenslerden bulaşmaktadır.
- Fungal ve Parazitler: Bu tür daha nadir gözükse de genelde kontakt lens kullanan ya da yaralanma sonucu mantar enfeksiyonlarıyla ortaya çıkarlar. Parazitler genel olarak hijyenik olmayan ortak yüzme havuzlarından ya da hijyenik olmayan kontakt lens kullanımından dolayı bulaşabilirler.
Göz enfeksiyonuna neden olan diğer etkenler ise şu şekilde sıralanabilir:
- Bağışıklık sisteminin dayanıksız olması
- Alerjik reaksiyonlar
- Kontakt lens kullanımı
- Göz yaralanma ve travmaları
- Hijyen eksikliği
Göz Enfeksiyonu Tedavisi
Göz enfeksiyonu tedavisi enfeksiyon türüne, durumuna ve kişiye göre değişmektedir. Kalıcı hasarların ve görme sorunlarının önüne geçilebilmesi için hemen tanı ve tedavi sürecine başlanmalıdır.
Enfeksiyona bağlı olarak evde tedavi yöntemleri uygulanabileceği gibi bazı durumlarda antibiyotik tedavisi gerekmektedir. Bazı tedavi türleri şunlardır:
- Antiviral İlaç Tedavisi: Viral konjonktivitlerin çoğu düzenli bakım ve destekleyici ilaçlarla tedavi edilir.
- Antibiyotik: Bakteriye bağlı enfeksiyonlarda doktor tarafından reçete edilen ilaçlardır. Tablet şeklinde ya da göz damlası olarak reçete edilebilir.
- Antiparazit ve Antifungal İlaç Tedavisi: Parazit ve mantar nedeniyle oluşan göz enfeksiyonları nadir görülse de tedavileri için ilaç kullanımı uygulanır.
Arpacık ve benzeri göz bezi tıkanması durumunda evde uygulanan tedavi yöntemleri ise şunlardır:
- Göz hijyenine ve iltihaplı bölgenin hijyenine dikkat etmek
- Sıcak ya da duruma bağlı soğuk kompres uygulamak
Bu tür enfeksiyonlardan korunmak için mutlaka göz hijyenine, kontakt lens kullanımına ve el hijyenine önem vermek gerekir. Kişisel makyaj malzemeleri paylaşılmamalı ve güvenilir olmayan havuzlara girilmemelidir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Göz enfeksiyonu herkese bulaşır mı?
Hayır. Enfeksiyonun türüne bağlıdır. Özellikle viral ve bakteriyel konjonktivitler bulaşıcıdır.
Göz enfeksiyonu olan biriyle temas etmek riskli midir?
Göz akıntısıyla temas ve ortak eşyaların kullanımı bulaş riskini artırır.
Arpacık bulaşıcı mıdır?
Hayır. Arpacık ve şalazyon genellikle kişisel faktörlere bağlıdır.
Kontakt lens kullanımı enfeksiyon riskini artırır mı?
Evet. Özellikle hijyen kurallarına uyulmazsa enfeksiyon riski artar.
Göz enfeksiyonu kendi kendine geçer mi?
Bazı hafif viral enfeksiyonlar düzelebilir ancak mutlaka doktor değerlendirmesi gerekir. Her birey için farklılık gösterebilir.
