Tekenen van een gescheurd netvlies

Een gescheurd netvlies laat zich op veel manieren kennen, en vaak zonder pijn. Juist omdat het geen pijn doet, denken mensen er niet aan. Toch zijn er tekens waar u op moet letten, want blijft een netvliesscheur onbehandeld, dan volgt verlies van zicht. De tekens zijn:

• Een donkere plek in het beeld
• Minder scherp zien dan voorheen
• Mouches volantes die door het beeld zweven
• Lichtflitsen

Om te begrijpen waarom een netvliesscheur ernstig is, helpt het te weten hoe het netvlies in elkaar zit en hoe zo'n scheur ontstaat. Bij een netvliesscheur ontstaat er een opening in het netvlies, meestal doordat het glasvocht eraan trekt, en plotse lichtflitsen zijn daarbij het meest voorkomende teken. Omdat een scheur zonder pijn kan optreden, wordt ze moeilijk opgespoord. Onbehandeld leidt ze tot grotere problemen. Goed voor uw ogen zorgen is dus iets waar iedereen bij stilstaat. Merkt u een of meer van bovenstaande tekens, ga dan meteen naar een oogarts. Wat er ook aan de hand is, regelmatig op controle gaan blijft de manier om er vroeg bij te zijn. Dat geldt niet alleen voor een netvliesscheur, maar ook voor glaucoom.

Wat is het netvlies?

Wat het netvlies is en wat het doet, hoort bij de vragen over de bouw van het oog. Het netvlies ligt achter in het oog en helpt het oog licht waar te nemen; het speelt dus een hoofdrol bij het zien. Vooraan in het oog liggen het hoornvlies en de ooglens, die het licht naar achteren brengen. Het netvlies vangt dat licht op met zijn cellen en geeft het via de oogzenuw door aan de hersenen. De ruimte achter in het oog is gevuld met ongeveer vijf milliliter gelei: het glasvocht. Het heeft de dikte van eiwit, is helder en ligt tegen het netvlies aan. Het vult ongeveer vier vijfde van het oogvolume. Met de jaren verandert die gelei van samenstelling. Collageenvezels klonteren samen, terwijl er tussen andere vezels kleine vochtholtes ontstaan. Door dat samenklonteren ziet u mouches volantes door het beeld zweven, een teken dat het glasvocht zijn structuur verliest.

De netvliesscheur

Een netvliesscheur geeft mouches volantes en plotse lichtflitsen. Een scheur en een netvliesloslating hangen samen. Het vaatvlies, de laag met bloedvaten achter in het oog, voedt het netvlies. Komt het netvlies daarvan los, dan spreken we van een netvliesloslating; een scheur is een opening in het netvlies die daartoe kan leiden. Blijft dat onbehandeld, dan blijft de schade aan het oog en gaat het zien achteruit of valt het weg.

Hoe scheurt een netvlies?

Hoe een netvliesscheur ontstaat, willen mensen weten die vermoeden dat ze er een hebben. Een scheur ontstaat wanneer er een opening in het netvlies komt; blijft ze onbehandeld, dan kan ze uitgroeien tot een netvliesloslating. Het hyaluronzuur en het collageen waaruit het glasvocht bestaat, gaan met de jaren achteruit, waardoor de gelei van het netvlies loskomt. Bij dat loskomen en opnieuw aanhechten ziet u lichtflitsen. Zit het netvlies op een plek ongewoon stevig aan de gelei vast, dan trekken die twee aan elkaar en kan er een grotere scheur ontstaan. Blijft die onbehandeld, dan loopt er vocht doorheen tot onder het netvlies, waardoor het verder loskomt. Op lange termijn leidt dat tot blijvend verlies van zicht.

Waardoor ontstaat een netvliesscheur?

De voornaamste oorzaak is de achteruitgang van het glasvocht achter in het oog. Het glasvocht hoort bij de weefsels die met de jaren van vorm veranderen. Het risico op een scheur ligt hoger bij wie een staaroperatie onderging. Een staaroperatie gebeurt doorgaans op hogere leeftijd, en juist bij die leeftijd is de gelei al veranderd. Daarmee ligt ook het risico op een scheur hoger. Hetzelfde geldt voor mensen met bijziendheid, omdat een bijziend oog groter is dan normaal. Ook een stoot of een ongeval kan een scheur veroorzaken. Ook netvliesscheuren in de familie verhogen het risico.

Diagnose en behandeling

Vroeg vaststellen maakt het verschil: hoe eerder een scheur gevonden wordt, hoe eenvoudiger de behandeling. Wie met deze klachten langskomt, krijgt een uitgebreid oogonderzoek. Na het lichamelijke onderzoek wordt de bevinding bevestigd met bijvoorbeeld een echografie. Een netvliesscheur wordt meestal met de laser behandeld; dat is de meest toegepaste methode. De behandeling gebeurt in een steriele omgeving door ervaren artsen, die getraind moeten zijn in het werken met deze fijne apparatuur, want het gaat om precisiewerk. Dankzij de techniek van vandaag worden veel problemen eenvoudig verholpen, en dat geldt ook voor aandoeningen aan het oog. Een laser wordt niet alleen gebruikt om brekingsafwijkingen te corrigeren, maar evengoed om een netvliesscheur te behandelen. Eerst wordt het oog onderzocht en wordt bepaald hoe de scheur eruitziet. Daarna volgt een plan voor de ingreep. Die duurt kort en gebeurt onder plaatselijke verdoving. Kort daarna pakt u uw dagelijkse bezigheden weer op. Volg tijdens het herstel het advies van uw arts. Lees ook over het oog en de anatomie ervan.