Zijn oogdruppels schadelijk?

Oogdruppels zijn over het algemeen nuttig als u de druppels gebruikt die uw arts aanraadt, in de juiste dosis en gedurende de juiste periode. Schade ontstaat meestal door verkeerd gebruik: de grootste risico's zijn corticosteroïddruppels die lang zonder medisch toezicht worden gebruikt, antibioticadruppels zonder dat er een infectie is en het dagelijks gebruik van druppels tegen rode ogen.

In dit artikel leest u welke soorten oogdruppels er zijn, wanneer ze schade kunnen doen en hoe u uw druppels veilig gebruikt.

Wat zijn oogdruppels en welke soorten zijn er?

Oogdruppels zijn een steriele, vloeibare vorm van medicatie die een geneesmiddel of bevochtigende stof rechtstreeks op het oogoppervlak brengt. Ze zijn zo samengesteld dat het oogoppervlak ze goed verdraagt.

Omdat oogdruppels het geneesmiddel rechtstreeks in het oog brengen, hebben ze in de meeste gevallen minder effect op de rest van het lichaam dan tabletten. Toch kan een deel van de druppel via het traankanaal naar de neus en vandaar in het bloed terechtkomen. Daardoor kunnen sommige druppels, zoals bepaalde glaucoomdruppels, lichaamsfuncties als de hartslag of de ademhaling beïnvloeden. Vertel uw arts daarom welke andere medicijnen u gebruikt en welke aandoeningen u heeft.

Oogdruppels worden ingedeeld in groepen op basis van hun werkzame stoffen en waarvoor ze worden gebruikt.

Soort druppels	Waarvoor gebruikt	Mogelijk risico bij verkeerd gebruik
Kunsttranen (bevochtigend)	Droge ogen	Irritatie van het oogoppervlak bij zeer frequent gebruik van druppels met conserveermiddel
Anti-roodheiddruppels (vaatvernauwend)	Tijdelijke roodheid	Bij langdurig gebruik sterkere roodheid na het stoppen
Antiallergisch	Jeuk en tranen door allergie	De echte oorzaak van de jeuk wordt gemist bij langdurige zelfbehandeling
Antibiotica	Bacteriële infectie	Resistente bacteriën bij onnodig gebruik
Corticosteroïden	Ontsteking	Verhoogde oogdruk, groter risico op staar
Glaucoomdruppels	Verlagen van de oogdruk	Stijgende oogdruk en schade aan de oogzenuw bij zelf stoppen

Houden uw klachten aan ondanks de druppels, laat uw droge ogen dan door een oogarts behandelen. Antiallergische druppels tegen jeuk en tranen worden op advies van een arts gebruikt bij aandoeningen zoals allergische conjunctivitis. Ze worden meestal goed verdragen, maar jeuk en roodheid komen niet altijd door een allergie. Houden de klachten aan, dan moet de oorzaak worden onderzocht.

Wanneer kunnen oogdruppels schade doen?

Schade door oogdruppels komt meestal door verkeerd gebruik. Wie bij elke roodheid of elk droog gevoel meerdere keren per dag vrij verkrijgbare druppels gebruikt, kan de echte oorzaak verbergen en het oogoppervlak irriteren. Blijven uw klachten bestaan, ga dan naar een oogarts in plaats van vaker te druppelen.

Oogdruppels lijken onschuldig, maar bij verkeerd gebruik brengen ze risico's met zich mee. Niet elke druppel die snel verlichting geeft, is op lange termijn veilig. Kies uw oogdruppels daarom niet zelf.

Zijn corticosteroïdoogdruppels gevaarlijk?

Corticosteroïdoogdruppels zijn krachtige medicijnen die ontsteking in het oog onderdrukken en zo roodheid en pijn verminderen. Omdat ze snel werken, worden ze vaak langer gebruikt dan de arts heeft geadviseerd, en juist in dat ongecontroleerde gebruik zit het grootste risico.

Bij langdurig gebruik zonder medisch toezicht kunnen corticosteroïddruppels de oogdruk verhogen en het risico op staar (cataract) vergroten. Ook kunnen ze sommige ooginfecties verergeren, vooral infecties door virussen of schimmels. Een verhoogde oogdruk die onopgemerkt blijft, kan de oogzenuw blijvend beschadigen. Daarom controleert de arts bij gebruik van deze druppels regelmatig de oogdruk.

Gebruik corticosteroïdoogdruppels alleen zo lang en in de dosis die uw arts aanraadt. Begin er niet zelf mee en verleng de kuur niet. Heeft u ze lang gebruikt, bouw ze dan af zoals uw arts adviseert in plaats van plotseling te stoppen.

Zijn antibiotica-oogdruppels schadelijk?

Antibiotica-oogdruppels zijn effectief bij de behandeling van bacteriële ooginfecties. Een rood oog wordt echter niet altijd door bacteriën veroorzaakt; bij roodheid door een virus of allergie helpen antibiotica niet. Onnodig gebruik van antibiotica kan ertoe leiden dat bacteriën resistent worden.

Op termijn kan dat betekenen dat de druppels niet meer werken wanneer u echt een infectie krijgt. Heeft u antibioticadruppels voorgeschreven gekregen, maak de kuur dan af zoals uw arts adviseert, ook als de klachten al verdwenen zijn. Heeft u een branderig gevoel of afscheiding uit het oog, ga dan naar uw arts in plaats van zelf met antibioticadruppels te beginnen.

Zijn druppels tegen rode ogen schadelijk?

Sommige druppels tegen rode ogen vernauwen de bloedvaten in het oog, waardoor de roodheid tijdelijk afneemt. Bij langdurig gebruik kan de roodheid na het stoppen sterker terugkomen. Dit heet reboundroodheid.

Veel mensen merken dit niet op, gebruiken nog meer druppels en raken zo in een vicieuze cirkel. Deze druppels zijn over het algemeen alleen geschikt voor kortdurend gebruik. Blijft de roodheid bestaan, laat de oorzaak dan door een oogarts onderzoeken in plaats van meer te druppelen.

Zijn kunsttranen schadelijk?

Kunsttranen zijn vrij verkrijgbare druppels die het oogoppervlak bevochtigen. De meeste mensen gebruiken ze zonder problemen, maar er zijn enkele aandachtspunten.

Kunsttranen met conserveermiddel kunnen het oogoppervlak irriteren als u ze heel vaak per dag gebruikt. Als vuistregel geldt: moet u meer dan 4-6 keer per dag druppelen, dan kan uw arts een product zonder conserveermiddel aanraden.

Hoe gebruikt u oogdruppels veilig?

Correct gebruik vermindert de mogelijke schade van oogdruppels aanzienlijk. De volgende stappen zorgen dat de druppels beter werken en verkleinen het risico op infectie en irritatie:

1. Was uw handen voordat u druppelt.
2. Raak met de punt van het flesje uw oog, wimpers of vingers niet aan.
3. Gebruik niet meer of vaker dan uw arts adviseert.
4. Gebruikt u meerdere soorten druppels, wacht dan minstens 5 minuten voordat u de volgende druppelt.
5. Draagt u contactlenzen, vraag dan of de druppels met lenzen gebruikt mogen worden. Bij veel druppels moeten de lenzen uit en wacht u even voordat u ze weer inzet.
6. Deel uw druppels met niemand.
7. Controleer de houdbaarheidsdatum en gebruik een geopend flesje niet langer dan op de verpakking of in de bijsluiter staat.
8. Stop niet met voorgeschreven druppels, vooral glaucoomdruppels, zonder overleg met uw arts.
9. Gebruik verdovende druppels van een oogonderzoek nooit thuis. Bij herhaald gebruik kunnen ze het hoornvlies ernstig beschadigen.

Wanneer moet u naar een oogarts?

Nemen branderigheid, roodheid of jeuk toe terwijl u druppels gebruikt, wordt uw zicht wazig of verbeteren uw klachten niet binnen enkele dagen, ga dan naar een oogarts in plaats van zelf van druppels te wisselen. Heeft u hevige oogpijn, plotseling verlies van zicht of zwelling van het ooglid en gezicht, zoek dan direct hulp.