Genel Göz Muayenesi

Göz Muayenesi

Göz muayenesi, düzenli aralıklarla uygulanması tavsiye edilen tıbbi bir kontrol olup, göz sağlığını korumak ve çeşitli görme problemlerini erken dönemde teşhis etmek adına önem taşır. Bu muayene sürecinde, göz içi basıncı (göz tansiyonu) başta olmak üzere retina ve genel göz sağlığı detaylı bir şekilde değerlendirilir. Göz muayenesi sırasında, görme yeteneğini ölçmeye ve gözün farklı işlevlerini incelemeye yönelik çeşitli testler kullanılır. Göz doktoru tarafından yürütülen bu incelemeler, görme keskinliğinden renk algısına, göz kaslarının fonksiyonlarından göz basıncına kadar birçok unsuru kapsar. Bu sayede, herhangi bir görme bozukluğu ya da göz hastalığına dair belirtiler erkenden tespit edilebilir ve gerekli müdahaleler zamanında yapılabilir.

Kırma Kusurlarının Teşhisi

Kırma kusurlarının teşhisi, gözün ışığı düzgün şekilde odaklayamadığı durumları belirlemeyi amaçlar. Kırma bozuklukları, uzağı veya yakını net görememe, baş ağrısı ve göz yorgunluğu gibi problemlere yol açabilir. Neyse ki, basit bir göz muayenesi ile bu kusurlar saptanabilir ve ardından gözlük, kontakt lens veya lazer cerrahisi gibi çeşitli yöntemlerle düzeltilebilir. Bu sayede hastaların yaşam kalitesi yükselir ve daha net bir görüşe kavuşmaları mümkün olur.

Renk Körlüğü Testi

Renk körlüğü testi ise renk algılama becerisinde yaşanan eksiklikleri veya bozulmaları tespit etmek için tasarlanmış bir değerlendirme yöntemidir. Sıklıkla çocukluk çağında fark edilen bu bozukluk, belirli renk veya tonların algılanmasında zorluk yaşanmasıyla kendini gösterir. Günlük yaşamı pek çok yönden etkileyebilen renk körlüğü, çeşitli testlerle kolayca tanılanabilmekte ve bireyin durumuna göre farklı stratejilerle yönetilebilmektedir.

Muayenede hangi testler yapılıyor?

Göz muayenesi tek bir ölçüm değil, birbirini tamamlayan bir dizi test. Her biri gözün başka bir katmanına bakıyor ve hekim kararını hepsini birlikte okuyarak veriyor. Aşağıda sırasıyla ne yapıldığı ve her adımın neden gerektiği var.

Görme keskinliği

Muayene, tablodaki harfleri okumakla başlıyor. Bu, gözün o anki performansını gösteren tek ölçüm: numaranız değişmiş olabilir, ama görmeyi düşüren şey korneadan da retinadan da geliyor olabilir. Keskinlik düşükse geri kalan testler nereye bakılacağını söylüyor.

Numara ölçümü (otorefraktometre)

Miyop, hipermetrop ve astigmat değerlerinin ilk ölçümü otomatik olarak alınıyor. Bu ölçüm gözlük reçetesinin kendisi değil, başlangıç noktası: hekim bunun üzerine hastanın en net gördüğü değeri arıyor. Kullandığınız gözlüğün derecesi de ayrı bir cihazla okunuyor, böylece numaranın gerçekten değişip değişmediği görülüyor.

Göz tansiyonu

Göz tansiyonu, hiçbir şikâyet vermediği hâlde görme sinirini yıllar içinde sessizce harap edebilen tek bulgu. Glokom erken yakalanırsa durdurulabiliyor, geç kalınırsa kaybedilen görme geri gelmiyor. Bu yüzden şikâyeti olmayan bir muayenede bile ölçülüyor. Temassız tonometreyle, göze hiçbir şey değmeden, damla gerekmeden yapılıyor.

Biyomikroskop (yarık lamba) muayenesi

Hekim gözün ön yarısını, yani kapakları, korneayı, ön kamarayı ve merceği büyütülmüş olarak inceliyor. Katarakt, kuru göz, kornea bulanıklığı ve iltihabi durumlar burada görülüyor.

Kornea haritası

Korneanın yüzeyi haritalanıyor: eğriliği, kalınlığı ve düzenliliği. Bu, iki soruya birden cevap veriyor. Astigmat düzensizse gözlükle düzeltilemeyeceği buradan anlaşılıyor; ve lazer tedavisi düşünülüyorsa korneanın buna elverip elvermediği yine burada belli oluyor. Keratokonus gibi ilerleyici bir incelme de en erken bu haritada görünüyor, hasta daha hiçbir şey fark etmeden.

Gözyaşı ve kapak değerlendirmesi

Gözyaşı tabakasının ne kadar dayandığı ve kapaktaki yağ bezlerinin çalışıp çalışmadığı ölçülüyor. Yanma, batma ve dalgalanan görme şikâyetlerinin arkasında çoğu zaman numara değil bu var. Lazer düşünen biri için de önemli: kuru gözde işlem öncesi tedavi gerekiyor.

Göz bebeği genişletilerek arka göz muayenesi

Gerektiğinde damlayla göz bebeği genişletiliyor ve gözün arka yarısı, yani retina ve görme siniri değerlendiriliyor. Retina yırtığı, sarı nokta hastalığı ve şeker hastalığının gözdeki izleri bu muayenede yakalanıyor. Damla sonrası birkaç saat yakın görme bulanık kalıyor ve göz ışığa duyarlı oluyor; o süre boyunca araç kullanılmamalı.

Retina katman görüntülemesi (OCT)

Retinanın katmanları mikron düzeyinde kesitler hâlinde görüntüleniyor. Göz dibine bakmakla görülemeyen sıvı birikimi, incelme ve ödem burada ortaya çıkıyor. Sarı nokta hastalığında ve şeker hastalığına bağlı retina değişikliklerinde tedavinin işe yarayıp yaramadığı da aynı ölçümün tekrarıyla takip ediliyor.

Göz dibi fotoğrafı

Retinanın, sarı noktanın ve görme sinirinin renkli fotoğrafı çekiliyor. Tek bir muayenede anlamı sınırlı olabilir; asıl değeri karşılaştırmada. Bir yıl sonraki fotoğrafla yan yana konduğunda değişimin olup olmadığı tartışmasız görülüyor.

Görme alanı

Merkezi görme bozulmadan çevresel görme kaybedilebiliyor ve kişi bunu uzun süre fark etmiyor. Görme alanı testi, hangi bölgede kayıp olduğunu harita gibi gösteriyor. Glokom tanısının ve takibinin temel taşı bu test; görme sinirindeki hasarın işlevsel karşılığını ortaya koyuyor.

Kornea hücre sayımı

Korneanın en iç katmanındaki hücreler korneayı saydam tutuyor ve yenilenmiyorlar. Sayıları, gözün bir ameliyatı ne kadar kaldırabileceğini önceden söylüyor. Katarakt ya da lens ameliyatı düşünülen gözlerde bu ölçüm, ameliyat sonrası kornea bulanıklığı riskini önceden görmeyi sağlıyor.

Çocuklarda tarama

Çocuk şikâyet etmiyor olabilir, çünkü karşılaştıracağı bir "normal" görme deneyimi yok. El tipi tarama cihazıyla bir metre uzaktan, saniyeler içinde iki göz birden ölçülüyor: numara farkı, şaşılık belirtileri ve göz tembelliği riski böyle yakalanıyor. Altı aylık bebekten itibaren uygulanabiliyor.

Bu testlerin hepsi her muayenede yapılmıyor. Hangi ölçümlerin ekleneceğine şikâyetiniz, yaşınız ve ilk bulgular karar veriyor.

Muayenede kullanılan cihazlar

Göz Muayenesi Fiyatı Ne Kadar?

Göz muayenesi fiyatı yapılacak testlere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Uzman göz doktorumuzun detaylı muayene sonucunda oluşturacağı tedavi planı kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Göz Muayenesinde Neler Yapılır?

Muayene görme keskinliğinin ölçülmesiyle başlar. Ardından otorefraktometre ile gözün kırma kusuru ölçülür, göz içi basıncı kontrol edilir ve biyomikroskopla göz kapakları, kornea, ön kamara ve mercek incelenir.

Gerekli görüldüğünde damla ile göz bebeği genişletilerek göz dibi, yani retina ve göz siniri değerlendirilir. Şikâyete göre kornea haritası, görme alanı ya da OCT gibi ek tetkikler eklenebilir.

Muayene Ne Kadar Sürer?

Standart bir muayene yaklaşık 15-30 dakika sürer. Göz bebeği genişletilecekse damlanın etkisini göstermesi beklendiği için süre uzar.

Göz bebeği genişletildiğinde birkaç saat boyunca yakın görme bulanıklaşır ve ışığa hassasiyet olur. Bu süre içinde araç kullanmamanız, yanınızda güneş gözlüğü bulundurmanız ve mümkünse refakatçiyle gelmeniz önerilir.

Ne Sıklıkla Göz Muayenesi Olunmalı?

Şikâyeti olmayan yetişkinlerde 40 yaşına kadar 2 yılda bir, 40 yaştan sonra yılda bir muayene önerilir. Kırk yaşından sonra, ailesinde glokom öyküsü bulunanlarda ve diyabeti olanlarda kontroller daha sık önerilir, çünkü bu durumlarda hastalık belirti vermeden ilerleyebilir.

Çocuklarda ise görme gelişimi sürdüğü için erken muayene önemlidir. Göz tembelliği ve kırma kusurları çocuk şikâyet etmeden fark edilmeyebilir; bu yüzden okul çağından önce bir göz muayenesi önerilir.

Muayeneye Giderken

Kullandığınız gözlüğü, varsa eski reçetelerinizi ve düzenli kullandığınız ilaçların listesini yanınızda getirin. Daha önce göz ameliyatı geçirdiyseniz ya da göz damlası kullanıyorsanız bunları hekiminize söyleyin.

Kontakt lens kullanıyorsanız, ölçümlerin doğru çıkması için lensleri muayeneden önce belirli bir süre çıkarmanız gerekebilir. Bu süre lens tipine göre değişir; randevu alırken sorun.