Femtosaniye Lazer Nedir?
- Kudret Göz İstanbul
- Son güncelleme:
- 4 dk okuma
- Tıbbi onay: Opr. Dr. Mehmet Ali Özdil
Femtosaniye lazer, saniyenin katrilyonda biri kadar süren çok kısa ışık darbeleriyle dokuyu hassas biçimde ayıran bir lazer türüdür. Göz cerrahisinde korneada kesi yapmak için kullanılır. Kudret Göz İstanbul'da iLASIK'te flep femtosaniye lazerle açılır; ReLEx SMILE Pro yöntemi de femtosaniye lazerle yapılır.
Lazer ameliyatı olmayı düşünüyorsanız, bu yazıda femtosaniye lazerin gözde nasıl çalıştığını, hangi yöntemlerde kullanıldığını ve excimer lazerden farkını bulabilirsiniz.
Femtosaniye Ne Demek?
Femtosaniye, saniyenin katrilyonda biridir (10⁻¹⁵ saniye). Bir göz kırpması yaklaşık 0,3 saniye sürer; bir femtosaniye bundan 300 trilyon kat daha kısadır. Femtosaniye lazer adını bu kadar kısa süren ışık darbelerinden alır.
Lazer ışığının bu kadar kısa sürelerde üretilmesi, dokuyla etkileşirken çok az ısı yaymasına ve son derece hassas kesiler yapılmasına imkân tanır. Femtosaniye lazer darbeleri, pikosaniye (10⁻¹² saniye) lazer darbelerinden bin kat daha kısadır. Göz cerrahisinde korneadaki kesiler için femtosaniye lazer kullanılır.
Femtosaniye Lazer Gözde Nasıl Çalışır?
Femtosaniye lazer, ışığı kornea içinde belirlenen derinliğe odaklar ve yalnız o noktada dokuyu ayırır. Darbeler çok kısa olduğu için çevredeki dokuya yayılan ısı çok azdır.
Çalışma prensibinin temel adımları şunlardır:
- Ultra kısa darbe üretimi: Özel rezonatörler ve darbe sıkıştırma teknikleri kullanılarak femtosaniyelik lazer darbeleri oluşturulur.
- Yoğun enerji odaklama: Bu kısa darbeler tek bir noktaya yoğun bir şekilde odaklanır ve yüksek enerji yoğunluğu sağlar.
- Doku içinde ayırma: Lazer darbesi, kornea yüzeyini buharlaştırmak yerine korneanın içinde belirlenen derinlikte dokuyu ayırır. Yan yana dizilen binlerce küçük ayrışma noktası birleşerek düzgün bir kesi düzlemi oluşturur.
- Hassas ve kontrollü kesi: Isı birikimi çok az olduğu için çevre dokular büyük ölçüde korunur.
Bu özellik, femtosaniye lazeri korneada çok ince ve kontrollü kesi gereken göz ameliyatlarında kullanışlı kılar.
Femtosaniye Lazer Hangi Göz Ameliyatlarında Kullanılır?
Femtosaniye lazer, Kudret Göz İstanbul'da iLASIK ve ReLEx SMILE Pro yöntemlerinde kullanılır. İki yöntemde de korneadaki kesiyi femtosaniye lazer yapar; farkı kesinin şeklindedir.
iLASIK'te femtosaniye lazer korneanın üst kısmında ince bir kapakçık (flep) açar; ardından excimer lazer alttaki dokuya şekil vererek numarayı düzeltir. ReLEx SMILE Pro'da ise flep açılmaz; femtosaniye lazer kornea içinde ince bir doku diski (lentikül) hazırlar ve bu doku 2-4 mm'lik küçük bir kesiden çıkarılır.
Femtosaniye lazer, göz cerrahisinde numara düzeltme dışında da kullanılabilen bir teknolojidir. Kornea nakli, keratokonusta kornea içi halka için kanal açılması ve bazı katarakt ameliyatlarının belirli adımları bu kullanım alanlarına örnektir. Bu uygulamaların sizin için uygun olup olmadığını muayenenizde hekiminiz değerlendirir.
Lazerin çalışma süresi göz numarasına göre birkaç saniyeden 20-30 saniyeye kadar değişir; işlemin tamamı birkaç dakika sürer. iLASIK iki göz için 5-10 dakikadır. Yöntemlerin genel karşılaştırması için lazer yöntemlerinin karşılaştırması yazımıza bakabilirsiniz.
Femtosaniye Lazer ile Excimer Lazer Arasındaki Fark Nedir?
Femtosaniye lazer korneada kesi yapar, excimer lazer ise kornea dokusuna şekil vererek numarayı düzeltir. iLASIK'te iki lazer birlikte kullanılır; ReLEx SMILE Pro'da yalnız femtosaniye lazer, PRK ve No Touch (LASEK) yönteminde yalnız excimer lazer kullanılır.
| Femtosaniye lazer | Excimer lazer | |
|---|---|---|
| Görevi | Korneada kesi yapar (iLASIK'te flep, SMILE'da doku diski) | Kornea dokusuna şekil vererek numarayı düzeltir |
| Kullanıldığı yöntem | iLASIK, ReLEx SMILE Pro | iLASIK, PRK / No Touch (LASEK) |
| Kudret'teki cihaz örneği | IntraLase iFS 150 kHz (iLASIK), ZEISS VisuMax 800 (ReLEx SMILE Pro) | VISX STAR S4 IR Excimer |
Femtosaniye Lazer ile Mikrokeratom (Bıçaklı LASIK) Farkı
Klasik LASIK'te flep mikrokeratom adı verilen bir bıçakla açılır; iLASIK'te ise flep femtosaniye lazerle açılır. Femtosaniye lazerle açılan flebin kalınlığı, bıçakla (mikrokeratom) açılan flebe göre genellikle daha öngörülebilirdir ve flep kenarı daha düzgün olabilir. Flebin kalınlığı, çapı ve konumu ameliyat öncesinde göz ölçümlerinize göre planlanır.
Kudret Göz İstanbul'da Hangi Femtosaniye Lazer Cihazları Kullanılıyor?
Kudret Göz İstanbul'da femtosaniye lazer cihazı olarak ZEISS VisuMax 800, ZEISS VISUMAX 500, IntraLase iFS 150 kHz ve FEMTO LDV Z8 bulunur. ReLEx SMILE Pro, ZEISS VisuMax 800 ile yapılır; iLASIK'te flep IntraLase iFS 150 kHz ile açılır. ZEISS VISUMAX 500 ve FEMTO LDV Z8 de flep ve diğer kornea kesileri için kullanılabilen cihazlardır. Hangi cihazın kullanılacağına yönteme ve göz yapınıza göre hekiminiz karar verir.
Tetkik ve görüntüleme cihazları
Johnson & Johnson Vision
iDesign Advanced WaveScan Studio
Gözün optik parmak izini çıkaran ölçüm cihazı. Tek bir taramada 1200’den fazla noktada kırma kusurunu, kornea topografisini ve göz bebeği ölçümlerini alır. Bu harita excimer lazere aktarılır; tedavi standart numaraya değil, gözünüzün kendi haritasına göre yapılır.
Neden bu cihaz?
Gözlük numarası gözün kırılma kusurunun kaba özeti; bu cihaz aynı gözde binlerce ayrı noktadan ölçüm alıp haritasını çıkarıyor. Lazer tedavisi böylece ortalama bir numaraya değil, o gözün kendi kusur desenine göre planlanıyor; gece görüşünde fark yaratan ayrıntı burada.
Tracey Technologies
iTrace
Görme kalitesini ölçen tarayıcı: gözün toplam kırma kusurunu korneadan ve göz içi mercekten gelen paylara ayırır. Lazer mi lens değişimi mi kararında ve trifokal lens seçiminde hekimin başvurduğu ölçümlerden biridir.
Neden bu cihaz?
Görme şikâyetinin korneadan mı yoksa göz içindeki lensten mi geldiğini ayırabilen ölçüm yöntemlerinden biri. Bu ayrım tedaviyi değiştiriyor: sorun kornea kaynaklıysa lazer, lens kaynaklıysa lens değişimi gerekiyor. Işın izleme yöntemiyle ikisini ayrı ayrı ölçtüğü için hasta yanlış tedaviye yönlendirilmiyor.
Lazer sistemleri
ZEISS VisuMax 800
ReLEx SMILE PRO ameliyatının femtosaniye lazeri. Kornea içinde ince bir mercek (lentikül) oluşturur ve bunu 2-4 mm’lik küçük bir kesiden çıkarır; flep açılmaz. Lentikül kesimi göz başına 10 saniyenin altındadır ve cihaz göz hareketlerini takip ederek merkezlemeyi kendisi yapar.
Neden bu cihaz?
SMILE yönteminde lentikülü kesme süresi bu cihazda saniyeler düzeyine indi; gözün sabit tutulması gereken süre kısaldıkça hastanın kıpırdamasından kaynaklanan sapma payı da azalıyor. Göz izleme sistemi, hasta gözünü oynatsa bile kesiyi planlanan eksende tutuyor.
ZEISS VISUMAX 500
ReLEx SMILE yönteminin üzerinde geliştirildiği femtosaniye lazer. Korneanın içinde ince bir mercek (lentikül) hazırlar ve bunu milimetrik bir kesiden çıkarır; kornea yüzeyinde flep açılmaz. Emme halkası gözü yumuşak bir temasla sabitler, gözün kendi eğriliğine uyan kavisli arayüz basıncı dağıtır.
Neden bu cihaz?
SMILE literatürünün büyük bölümü bu platformda toplanan sonuçlara dayanıyor; yani yöntemin uzun vadeli verisi doğrudan bu cihazdan geliyor. VISUMAX 800 ile birlikte iki femtosaniye lazerimiz olması, aynı gün iki salonda çalışabilmemizi ve bir cihaz bakıma girdiğinde ameliyat takviminin kaymamasını sağlıyor.
Johnson & Johnson Vision
IntraLase iFS 150 kHz
iLASIK’in ilk adımı: kornea flebini bıçak yerine femtosaniye lazerle, %100 bıçaksız oluşturur. 150 kHz hızıyla flep saniyeler içinde, hekimin belirlediği kalınlık ve biçimde açılır; bu, eski mikrokeratom yöntemine göre çok daha öngörülebilir bir sonuç demektir. Cihaz, bugün Johnson & Johnson Vision bünyesinde olan Abbott Medical Optics tarafından geliştirilen iLASIK platformunun ilk halkasıdır.
Neden bu cihaz?
Flebi bıçakla değil lazerle açmak, kalınlığı mikron düzeyinde ve gözün her noktasında aynı yapıyor. 150 kHz hızı flep süresini kısaltıyor; kenarının açılı kesilebilmesi de flebin yerine daha sağlam oturmasını sağlıyor.
Ziemer
FEMTO LDV Z8
Hem kornea hem katarakt cerrahisinde kullanılabilen taşınabilir femtosaniye lazer. Darbe enerjisi çok düşük, atış sıklığı çok yüksektir; kesiler birbirine değen küçük noktalardan oluşur. Lazer flep açabildiği gibi katarakt ameliyatında merceğin ön kapsülünü açmakta ve merceği parçalamakta da kullanılır. Tekerlekli gövdesi sayesinde hasta masadan kaldırılmadan cihaz masaya getirilir.
Neden bu cihaz?
Katarakt ameliyatında ön kapsülü elle açmak cerrahın en çok deneyim isteyen adımlarından biri; lazerle açılan kapsül her hastada aynı çapta ve ortalanmış oluyor, bu da göz içi lensin yerinde durmasını kolaylaştırıyor. Cihazın hastaya götürülebilmesi de önemli: hasta ameliyat ortasında bir masadan ötekine taşınmıyor.
Johnson & Johnson Vision
VISX STAR S4 IR Excimer
iLASIK’in ikinci adımındaki excimer lazer. Kornea dokusunu mikron hassasiyetinde şekillendirir; kızılötesi göz takibi sistemi, göz kıpırdasa bile atışları doğru noktaya yönlendirir. iDesign ölçümleriyle birlikte kişiye özel (wavefront) tedavi uygular. Bu lazer, bugün Johnson & Johnson Vision bünyesinde olan Abbott Medical Optics tarafından geliştirilen iLASIK platformunun parçasıdır.
Neden bu cihaz?
Kızılötesi göz izleme, tedavi sırasında gözün kendiliğinden yaptığı küçük hareketleri saniyede yüzlerce kez ölçüp lazeri aynı noktada tutuyor. Değişken nokta genişliği sayesinde dokudan yalnızca gereken kadar alınıyor; kornea üzerinde ne kadar az doku harcanırsa ileride ikinci bir işlem için o kadar çok pay kalıyor.
Donanımımızı sürekli yeniliyoruz
Göz hekimliğinde cihazlar hızlı değişiyor; yeni bir sistem çoğu zaman daha kısa süren, daha az rahatsız eden ya da daha ince ölçen bir muayene demek. Kurulduğumuz günden bu yana donanımımızı düzenli olarak yeniliyor, yeni nesil sistemleri kliniğe taşıyoruz. Bu sayfa da o yüzden sabit değil: yeni bir cihaz geldiğinde buraya ekleniyor.
Femtosaniye Lazer Kimlere Uygulanır?
Lazer tedavisi 18 yaşından sonra uygulanır; 45 yaş üstünde lens seçenekleri de değerlendirilir. Uygunluğa kornea kalınlığı, korneanın yapısı ve göz numarasının bir süredir sabit olması gibi ölçütlere bakılarak muayenede karar verilir.
Uygunluk testi
Hangi tedavi bana uygun?
Birkaç kısa soruyla, muayenede hangi tedavilerin konuşulacağını önceden görün. Sonunda ücretsiz ön görüşme için sizi arayalım.
Sık Sorulan Sorular
- 1
Femtosaniye lazer ile LASIK aynı şey mi?
Hayır. Femtosaniye lazer bir cihaz türüdür; LASIK ise bir ameliyat yöntemidir. iLASIK'te flep femtosaniye lazerle açılır, numara excimer lazerle düzeltilir.
- 2
Femtosaniye lazer bıçaksız mı?
Evet, femtosaniye lazerle yapılan kesilerde bıçak kullanılmaz. iLASIK'te flep bıçakla değil femtosaniye lazerle açılır. ReLEx SMILE Pro'da da kesi femtosaniye lazerle yapılır ve flep açılmaz.
- 3
Femtosaniye lazer ameliyatı ne kadar sürer?
Lazerin çalışma süresi göz numarasına göre birkaç saniyeden 20-30 saniyeye kadar değişir; işlemin tamamı birkaç dakika sürer. iLASIK iki göz için 5-10 dakikadır.
- 4
Femtosaniye lazer acıtır mı?
İşlemden önce göze uyuşturucu damla damlatılır; bu nedenle çoğu hasta işlem sırasında ağrı hissetmez. Lazer sırasında gözde kısa süreli bir basınç hissi olabilir ve görme birkaç saniyeliğine kararabilir ya da bulanıklaşabilir; bu olağandır. İşlemden sonraki ilk saatlerde batma ve sulanma olabilir.
- 5
Femtosaniye lazer kimlere uygulanır?
Lazer tedavisi 18 yaşından sonra uygulanır; 45 yaş üstünde lens seçenekleri de değerlendirilir. Uygunluğa kornea kalınlığı, korneanın yapısı ve göz numarasının bir süredir sabit olması gibi ölçütlere bakılarak muayenede karar verilir.
- 6
Femtosaniye lazer katarakt ameliyatında da kullanılır mı?
Femtosaniye lazer, katarakt ameliyatında korneadaki kesilerin ve merceğin ön zarının açılması gibi bazı adımlarda kullanılabilir. Katarakt ameliyatı ise yaygın olarak fako yöntemiyle yapılır. Size hangi tekniğin uygun olduğuna muayenenizden sonra hekiminiz karar verir.
