Wat is een chalazion?

Wat een chalazion is, vragen mensen zich af zodra ze er een krijgen. Van buitenaf lijkt het op een strontje. Het gaat om een zwelling die ontstaat doordat een talgklier in het ooglid verstopt raakt. Die verstopping geeft ontsteking in het ooglid. Zwelt het ooglid zo op dat het niet meer helemaal opengaat, dan zit het in de weg bij het zien. Vaak gaat een chalazion over met warme kompressen en massage, maar laat het toch altijd door een arts bekijken. Gaat het verder, dan is een kleine ingreep nodig. Een chalazion is een rode, meestal pijnloze zwelling in het ooglid. Ze ontstaat wanneer een van de talgklieren in de tarsale plaat, de stevige laag in het ooglid, verstopt raakt. Het komt veel voor en zit meestal in het bovenooglid. Raakt de verstopte klier niet ontstoken, dan is de behandeling eenvoudig. Het is nuttig het verschil met een strontje, in medische taal hordeolum, te kennen. Een strontje is een pijnlijke zwelling aan de ooglidrand of bij de wimperbasis. Het is een bacteriële infectie en bestaat in twee vormen: een inwendig en een uitwendig strontje. Een chalazion ontstaat daarentegen door een verstopte talgklier. De twee zijn soms lastig uit elkaar te houden. De verschillen zijn:

• Een strontje zwelt op en doet pijn; een chalazion doet meestal geen pijn.
• Een strontje ontstaat doordat de wimperwortel ontstoken raakt, een chalazion doordat een talgklier verstopt raakt.
• Een strontje zit meestal aan de rand van het ooglid, een chalazion kan ook midden in het ooglid zitten.
• Een strontje kan het hele ooglid aantasten; bij een chalazion gebeurt dat zelden.

Hoe ontstaat een chalazion?

Hoe een chalazion ontstaat en hoe u het voorkomt, is goed om te weten. Het gaat om een zwelling door een verstopte talgklier in het ooglid. Het is geen infectie; wel speelt een ontsteking van de ooglidrand vaak mee. Die talgklieren beschermen het oog en houden het vochtig; raken ze verstopt of maken ze te veel talg aan, dan ontstaat een chalazion. Aandoeningen die eraan kunnen bijdragen:

• Rosacea: een huidaandoening in het gezicht die ontstekingen geeft, waarvan de gevolgen tot in het ooglid reiken.
• Seborroïsch eczeem: deze aandoening van de hoofdhuid vraagt aandacht, want ze tast ook het gezicht, de oogleden en de oren aan en kan daar verstoppingen geven.
• Een ontsteking van de ooglidrand: een veelvoorkomende aandoening waarbij het ooglid ontstoken raakt en de talgklieren verstopt kunnen raken.

Waaraan herkent u een chalazion?

Een chalazion is meestal goed te zien: een rode zwelling in het ooglid. De overige tekens zijn:

• Een rood ooglid naarmate de zwelling groeit
• Een zwelling die gevoelig aanvoelt
• Wazig zien
• Tranende of juist droge ogen
• Pijn en roodheid zodra er een infectie bij komt
• Een ooglid dat helemaal opzwelt

Dat het ooglid in het begin gevoelig wordt, hoort bij de eerste tekens. Groeit de zwelling, dan kan het oog geïrriteerd raken. Het gebied eromheen wordt rood, en doordat de huid daar gespannen staat, kan er uitslag ontstaan. Door de zwelling wordt het zicht wazig, en neemt de zwelling toe, dan komt er pijn bij. Ga dan meteen naar een oogarts, zodat de behandeling vroeg begint. Een chalazion komt op elke leeftijd voor, ook bij kinderen.

Diagnose en behandeling

Een chalazion op tijd behandelen voorkomt grotere problemen. De diagnose volgt uit een onderzoek bij de arts. Vroeg beginnen houdt de aandoening klein. Meestal volstaat wat u thuis doet:

• Make-up: draag tijdens de behandeling geen make-up op het ooglid. Make-up verstopt de klieren verder en vertraagt het herstel.
• Leg drie keer per dag een warm kompres op het ooglid. Daarmee komen de verstopte klieren weer vrij, wordt het oog rustiger en trekt de zwelling weg.
• Masseer het ooglid zoals uw arts het u heeft voorgedaan: zachtjes en zonder er hard op te drukken.
• Oogdruppels en zalf laten de ontsteking afnemen en helpen de klieren openen. Meestal is er geen medicatie nodig, maar wordt ze voorgeschreven, gebruik ze dan trouw.

Bij een hardnekkig chalazion volgt een kleine ingreep. Meestal verdwijnt de zwelling vanzelf, maar soms is opereren nodig. Zo'n ingreep is eenvoudig en kort: groeit het chalazion door, dan wordt het via een klein sneetje weggehaald. Het ooglid wordt daarbij verdoofd, dus u voelt geen pijn. Achteraf kan het ooglid gevoelig zijn en licht pijn doen door het sneetje. Hechten hoeft niet, en om een infectie te voorkomen wordt er soms een antibioticum voorgeschreven. Begin dus vroeg met behandelen, zodat het niet tot een ingreep komt.