Wat is een vitrectomie?

Bij een vitrectomie wordt het glasvocht uit het oog gehaald. Dat glasvocht zit midden in het oog, houdt de vorm ervan in stand en is helder. Wordt het met de jaren of door een aandoening troebel, dan moet het weg. Zodra het verwijderd is, kan het netvlies eronder hersteld worden, en daarmee verdwijnt het probleem met het zien. Het gaat om microchirurgie, en de ingreep gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving met een lichte sedatie, zo nodig onder algehele narcose. Het verwijderde glasvocht wordt vervangen door een vloeistof, gas of siliconenolie, waarna het oog de ruimte na verloop van tijd met zijn eigen vocht vult. Hoelang de ingreep duurt, hangt van uw situatie af, maar meestal duurt ze tussen 30 minuten en 2 uur.

Welke soorten vitrectomie zijn er?

Welke vitrectomie het wordt, hangt van uw situatie af. Er zijn er vijf.

Pars plana vitrectomie

Dit is de meest gebruikte vorm. Via kleine sneetjes in het gebied dat de pars plana heet, wordt het glasvocht bereikt en verwijderd. De methode wordt bij meerdere soorten ingrepen gebruikt.

Anterieure vitrectomie

Hierbij wordt het glasvocht uit de voorzijde van het oog weggehaald. Na een ingreep als een staaroperatie kan daar schade ontstaan, en die wordt met deze methode verholpen. De complicaties in de voorzijde van het oog worden behandeld, waarmee het zien vooruitgaat.

Minimaal invasieve vitrectomie

Deze methode, afgekort MIVS, werkt met veel kleinere sneetjes dan de gewone pars plana vitrectomie. Er worden kleinere instrumenten gebruikt, waardoor het oog zo min mogelijk te lijden heeft en het herstel korter duurt. Tegenwoordig is dit bij de meeste vitrectomieën de standaardmethode.

Totale vitrectomie

Hierbij wordt al het glasvocht verwijderd. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij een infectie in het oog. De arts beslist op basis van uw toestand.

Partiële vitrectomie

Anders dan bij de totale vitrectomie wordt er hier maar een deel van het glasvocht weggehaald, meestal in een afgebakend gebied. Het doel is zo klein mogelijk in te grijpen en alleen weg te nemen wat problemen geeft.

Waarom wordt een vitrectomie gedaan?

Een vitrectomie gebeurt bij schade aan het netvlies, bij een scheur die uit een maculagat ontstaat en bij een bloeding in het glasvocht. Daarnaast wordt ze bij nog veel meer aandoeningen ingezet. De redenen zijn:

• Netvliesloslating

Het netvlies is een van de weefsels die het zwaarst wegen bij het zien. Bij een loslating komt het los van de oogwand. Met een vitrectomie wordt het glasvocht verwijderd en wordt het netvlies opnieuw tegen de wand gelegd.

• Diabetische retinopathie

Bij diabetes raken de kleine bloedvaten in het oog beschadigd. Dat geeft bloedingen op het netvlies, vochtophoping en verlies van zicht. Met de ingreep worden die bloedingen opgeruimd.

• Een maculagat

De macula, de gele vlek, is het deel van het netvlies waarmee we in het midden scherp zien. Een maculagat is een scheur of opening in dat gebied. Met een vitrectomie wordt dat gat hersteld en blijft het zien behouden.

• Een bloeding in het glasvocht

Daarbij gaat het zien achteruit of valt het weg. Met de ingreep wordt de bloeding opgeruimd en worden de structuren achter in het oog hersteld.

• Letsel aan het oog

Bij een verwonding kan het glasvocht beschadigd raken. Met een vitrectomie worden vreemde voorwerpen uit het oog gehaald en wordt het zien hersteld.

• Een epiretinaal membraan

Dat is een dun vlies op het oppervlak van het netvlies, in de volksmond een maculaplooi. Het kan gaan rimpelen, waardoor het zien mettertijd achteruitgaat. Met een vitrectomie wordt dat vlies weggehaald.

Waar u na een vitrectomie op let

Een vitrectomie is microchirurgie: er wordt gewerkt met fijne instrumenten, met een zoutoplossing of met gassen. Volg na de ingreep de aanwijzingen van uw arts nauwgezet op. Waar u op let:

• Gebruik de voorgeschreven oogdruppels.
• Houd het oog schoon zoals uw arts het aangeeft, zodat er geen infectie ontstaat.
• Til een tijdlang niets zwaars.
• Sla geen controle over.
• Als er gas in het oog is gebracht, vlieg dan niet en ga niet naar grote hoogte totdat het gas is verdwenen; uw arts vertelt u welke hoofdhouding u moet aanhouden.
• Hebt u hevige pijn, ziet u wazig of valt uw zicht plots weg, ga dan meteen naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis.

Wanneer ziet u na een vitrectomie weer?

Wanneer het zien terugkeert, hangt af van uw situatie, van het soort ingreep en van de toestand van uw oog. Bij de meeste mensen klaart het zicht op zodra het herstel in de eerste weken op gang komt. Een vaste datum voor volledig herstel is niet te geven; dat verschilt van mens tot mens. Bij de meeste patiënten duurt het herstel 2 tot 4 weken; is er gas of siliconenolie in het oog gebracht, dan duurt het langer. Lees ook wat een afwijking van het glasvocht is.