Gözde Yırtık Neden Oluşur? Retina Yırtığının Nedenleri

Gözde yırtık, çoğunlukla gözün arka duvarını kaplayan retina tabakasında oluşan bir yırtıktır (retina yırtığı). En sık nedeni, göz içini dolduran jel kıvamındaki vitreusun yaşla büzüşüp retinadan ayrılırken onu çekmesidir. Yüksek miyopi, göze alınan darbe, ailede retina yırtığı öyküsü ve geçirilmiş göz ameliyatları riski artırır.

Retina Yırtığı Nedir?

Retina yırtığı, ışığı algılayan retina tabakasında açılan ve tedavi edilmezse retina dekolmanına ilerleyebilen bir yırtıktır. Yırtık retinanın bir ya da birkaç bölgesinde, çoğu zaman kenar kısımlarında oluşur.

Yırtıktan retinanın altına sıvı sızarsa retina bulunduğu yerden ayrılabilir; bu duruma retina dekolmanı denir. Yırtık dekolman gelişmeden yakalanırsa lazerle kapatılabilir; dekolman gelişmişse tedavi ameliyattır.

Gözde Yırtık Neden Oluşur?

Gözde yırtığın en sık nedeni, yaşla birlikte vitreusun büzüşüp retinadan ayrılırken retinayı çekmesidir. Gözün içini dolduran vitreus, gençlikte sıkı ve berrak bir jeldir. Yıllar içinde sıvılaşır, büzüşür ve retinadan uzaklaşmaya başlar.

Vitreusun yaşla büzüşüp retinadan ayrılmasına arka vitreus dekolmanı denir. Bu durum özellikle 50 yaşından sonra sıklaşır ve çoğu kişide soruna yol açmaz. Ancak vitreus retinaya sıkı yapıştığı bir noktada ayrılırken retinayı çekerse retinada yırtık oluşabilir.

Uçuşmaların aniden artması ve gözde ışık çakmaları belirmesi, vitreusun retinayı çekmeye başladığını gösterebilir.

Retina Yırtığı Riskini Artıran Durumlar Nelerdir?

Retina yırtığı riskini artıran başlıca durumlar yaş, yüksek miyopi, göze alınan darbe, ailede retina yırtığı öyküsü ve geçirilmiş göz ameliyatlarıdır.

Risk faktörü	Neden riski artırır?
Yaş	Vitreus yaşla büzüşür ve retinadan ayrılırken çekiş oluşturabilir
Yüksek miyopi	Göz küresi uzun olduğu için retina daha incedir
Göze darbe	Ani darbe retinanın zayıf bölgelerinde yırtığa yol açabilir
Ailede retina yırtığı ya da dekolman öyküsü	Riski artırır
Geçirilmiş göz ameliyatı (ör. katarakt)	Göz içi ameliyatlardan sonra vitreusun ayrılması hızlanabilir
Retinada doğuştan ince bölgeler	Muayenede görülebilir, gerekirse önleyici lazer değerlendirilir
Daha önce bir gözde retina yırtığı	Diğer gözde ya da aynı gözde yeni yırtık riski artabilir

Yüksek Miyopi

Yüksek miyopide göz küresi normalden uzundur ve retina bu nedenle daha incedir. İnce retina, vitreusun çekişine karşı daha kolay yırtılabilir. Yüksek miyopi genellikle -6 derece ve üzeri olarak tanımlanır; ancak daha düşük derecelerde de risk normalden biraz yüksek olabilir. Yüksek miyopiniz varsa düzenli retina kontrolü önerilir.

Göze Alınan Darbe

Spor sırasında yaşanan bir çarpma ya da beklenmedik bir kazada göze alınan darbe, göz küresinin şeklini ve iç basıncını bir anda değiştirir. Bu ani değişim, retinanın zayıf bölgelerinde yırtığa yol açabilir. Boks, futbol ve basketbol gibi temaslı sporlarda alınan darbeler de bu riski taşır.

Ailede Retina Yırtığı Öyküsü

Ailede retina yırtığı ya da dekolman öyküsü olması riski artırır. Bu durumda düzenli göz muayenesi önerilir.

Geçirilmiş Göz Ameliyatı ve Önceki Yırtık

Katarakt gibi göz içi ameliyatlardan sonra retina yırtığı riski artabilir; bu risk düşüktür, ancak ameliyattan sonra uçuşma ya da ışık çakması başlarsa hekiminize haber vermeniz önemlidir. Bir gözünde retina yırtığı geçirmiş kişilerde aynı gözde ya da diğer gözde yeni yırtık oluşma ihtimali de artar.

Diyabet ve Diğer Göz Hastalıkları

İleri diyabetik retinopatide retinada oluşan yeni damarlar ve zarlar retinayı çekerek ayrılmaya yol açabilir. Retinayı etkileyen bazı dejeneratif hastalıklar da retinanın dayanıklılığını azaltarak yırtık riskini yükseltebilir.

Göz içinde uzun süren iltihaplanmalar (üveit), vitreusun yapısını değiştirebilir ve vitreusun retinaya yapıştığı noktalarda çekişi artırabilir. Bu da bazı kişilerde retina yırtığı riskini yükseltebilir.

Retinada Doğuştan İnce Bölgeler

Bazı kişilerde retinanın kenar kısımlarında doğuştan ince ve zayıf bölgeler bulunur. Bu bölgeler, vitreusun küçük bir çekişiyle bile yırtılabilir. Göz bebeği büyütülerek yapılan muayenede görülebilen bu zayıf bölgeler için hekiminiz takip ya da gerekirse önleyici lazer önerebilir. Ayrıntıyı retina incelmesi yazımızda bulabilirsiniz.

Retina Yırtığının Belirtileri Nelerdir?

Retina yırtığı bazen belirti vermeden oluşabilir; çoğu zaman ise ani uçuşma artışı ve ışık çakması gibi uyarı belirtileriyle kendini gösterir.

• Uçuşmaların aniden artması
• Işık çakmalarının başlaması ya da çoğalması
• Görme alanında gölge hissi
• Ani bulanık görme
• Perde iniyormuş gibi kararma

Belirtilerin ayrıntısını retina yırtığının belirtileri yazımızda bulabilirsiniz.

Ne Zaman Hemen Göz Hekimine Başvurmalısınız?

Görüş alanınızda aniden çok sayıda uçuşma belirirse, ışık çakmaları başlar ya da artarsa, görme alanınızın bir kısmına perde iniyormuş gibi bir gölge düşerse aynı gün bir göz hekimine başvurun. Bu belirtiler her zaman yırtık anlamına gelmez, ancak yırtığı dekolman gelişmeden yakalamak tedaviyi kolaylaştırır.

Retina Yırtığı Nasıl Tespit Edilir?

Retina yırtığı, göz bebeği büyütülerek yapılan retina muayenesiyle tespit edilir. Göz içinde kanama varsa ve retina net görülemiyorsa hekiminiz ek olarak göz ultrasonu isteyebilir.

Yüksek miyopiniz, ailede retina hastalığı öykünüz ya da geçirilmiş göz ameliyatınız varsa göz hekiminiz göz bebeğinizi büyüterek retina kontrolü yapabilir. Temaslı sporlarda koruyucu gözlük kullanmak darbe riskini azaltır.

Retina Yırtığı Nasıl Tedavi Edilir?

Retina yırtığı, dekolman gelişmeden yakalanırsa lazerle kapatılabilir. Lazer, yırtığın çevresinde küçük iz noktaları oluşturur; bu noktalar iyileşirken retinayı alttaki dokuya yapıştırır ve yırtığın ilerlemesini önler. İşlem genellikle yatış gerektirmeden, damla anestezisiyle yapılır.

Yırtığın yeri ya da göz içindeki kanama gibi nedenlerle lazer uygulanamıyorsa, gözün dışından dondurma tedavisi (kriyoterapi) yapılabilir. Yırtık tedavi edilmezse retina dekolmanına ilerleyebilir; dekolman gelişmişse tedavi ameliyattır.

Dekolman ameliyatı sonrasında görmenin ne ölçüde geri döneceği, dekolmanın yaygınlığına ve sarı noktanın etkilenip etkilenmediğine bağlıdır. Size uygun yönteme muayene sonrası hekiminiz karar verir; seçenekleri retina tedavileri sayfamızda bulabilirsiniz.