Retinitis Pigmentosa Nedir?

Retinitis Pigmentosa halk arasında tavuk karası olarak da bilinir ve gece körlüğünün en sık nedenlerinden biridir; ancak gece körlüğü ile retinitis pigmentosa aynı şey değildir.  Genetik göz hastalıklarından bir tanesidir. Genellikle kişi ilk aşamalarda geceleri görüşünün azaldığını ve görmekte zorluk çektiğini belirterek hekimlere başvurmaktadır. İleri aşamalarda ise gündüz görüşünde de azalma meydana gelmektedir. Böylelikle de kişinin hayat kalitesi azalmakta ve görme kaybına neden olmaktadır.  Tavuk karası hastalığı gece görüşünün daha net olmasına yardımcı olan retinadaki rod hücrelerinin genetik olarak işlevini kaybetmiş olmasına bağlı ortaya çıkmaktadır. Genellikle tavuk karası hastalığı olan kişilerde doğuştan itibaren zaman içerisinde rod hücrelerinde azalmalar meydana gelmekte ve hücreler ölmektedir. Hastalığın geç evrelerinde ise merkezi görmeyi sağlayan koni hücrelerinde de kayıplar ile karşılaşmak mümkündür.  Tavuk karası yani Retinitis Pigmentosa hastalığı gece körlüğünün oluşmasındaki en sık karşılaşılan sebeplerden biri olmaktadır. Toplumda ise 3000-5000 kişide bir olarak görülme sıklığı bulunmaktadır. Bu da oldukça yüksek bir rakamdır. 

Retinitis Pigmentosa (Tavuk Karası) Neden Olur?

Tavuk karası hastalığı farklı bir nedene bağlı oluşmadan tamamen genetikten dolayı ortaya çıkan bir hastalıktır.  Rod hücrelerinden dolayı oluşan bu hastalık aileden aktarılan mutasyonlar veya rod hücrelerinin gelişimi ile ilgili genlerden dolayı ortaya çıkmaktadır.  Günümüzde bu hastalık adına birden fazla bilimsel çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda ise şu ana kadar 100’den fazla gen bölgesinde oluşan mutasyonlara bağlı tavuk karası hastalığının ortaya çıkabileceği belirlenmiştir. En sık karşılaşılanı ise rodopsin genindeki defektler tavuk karasına neden olmaktadır. 

Retinitis Pigmentosa (Tavuk Karası) Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Tavuk karası (Retinitis Pigmentosa) hastalığında evre evre farklı belirtiler ortaya çıkmaktadır. Genellikle hastalar ilk aşamada gece görmelerinde bozukluklar yaşayarak belirti vermektedir. Kişiler gece görüşlerinin net olmadığı, bulanık görüntüler gördüğü ve görme kaybının oluştuğunu belirtmektedir.  Hastalığın ilerlemesi ile birlikte de kişinin görme alanındaki bölgenin dıştan içe doğru daralmaya başlaması mümkündür. Böylelikle de tünel görme oluşmaktadır. Kişi çevresini göremez, yalnızca baktığı noktanın çevresindeki dar bir alanı görebilir.  Hastalık ilerledikçe son evreye gelinir. Son evrede ise merkezi görmeyi sağlayan hücreler de kötü bir şekilde etkilenmektedir. Bunun sonucunda ise kişide tam körlük oluşma riski ile karşı karşıya kalınmaktadır. 

Retinitis Pigmentosa (Tavuk Karası) Nasıl Teşhis Edilir?

Tavuk karası teşhisinde kişinin ilk olarak hikayesi dinlenmektedir. Şikayetlerinin neler olduğu uzman hekimler tarafından dinlenmektedir. Aile öyküsünde de bu belirtilere sahip olan kişilerin olup olmadığı araştırılmaktadır. Genellikle bu aşamada uzman doktorlar teşhisi az da olsa koymaktadır. Sonrasında ise yapılacak olan tetkikler ile hastalığın evresinin ve durumunun ne olduğunu ortaya çıkartmaktadır.  İlk aşamada kişinin hastalığının teşhisi için damlalı göz muayeneleri yapılmaktadır. Buna ek olarak da görme alan testi ve göz tomografisi çekilmektedir. Bunlar sayesinde de ilk aşamada tanı ve teşhis koyulmaktadır. Bu testlere ek olarak ise renkli fundus fotoğrafı, elektrofizyolojik testler ve otofloresans görüntüleme de hekim tarafından istenmesi mümkündür. 

Retinitis Pigmentosa (Tavuk Karası) Tedavisi Nasıl Yapılır?

Retinitis Pigmentosa (tavuk karası) tedavisi için günümüzde bazı seçenekler bulunsa da kesin bir tedavisi de bulunmamaktadır. Genellikle yapılacak olan testler sonucunda ortaya çıkan durumlara göre tedaviler şekillenmektedir. RPE65 GEN defekti bulunan kişilerde gen terapisi ile görme fonksiyonlarının artmasına yardımcı olmak mümkündür. Ancak bu tedavi diğer gen tiplerinde etkili olmamaktadır.  Hastalığın seyrine yönelik bazı deneysel yöntemler de araştırılmaktadır. Bu anlamda PRP (trombositten zengin plazma) ve kök hücre uygulamaları araştırılmaktadır; ancak bunların hastalığın ilerlemesini yavaşlattığı henüz kanıtlanmamıştır. PRP tedavisinde ise kişinin kanı alınmaktadır. Alınan kan ise özel bir işlemden uzmanlar tarafından geçirilmektedir. Daha sonrasında ise kanın içerisinde çıkan trombositten zengin plazma gözün beyaz kısmına enjekte edilmektedir. Bu uygulamayla ölmemiş hücrelerin korunması amaçlanır.  Kök hücre uygulamaları da araştırma aşamasındadır. Genellikle birçok kişi kök hücre tedavisinde hasar alan hücrelerin yerine geçtiğini düşünmektedir. Ancak böyle bir durum olmamaktadır. Kök hücre uygulamasında da aynı PRP’deki gibi besleyici faktörlerle ölmemiş hücrelerin korunması ve görüşün daha uzun süre muhafaza edilmesi hedeflenmektedir. Her iki uygulamanın da etkinliği henüz kanıtlanmış değildir; uygun olup olmadığına hekim karar verir. 

Retinitis Pigmentosa (Tavuk Karası) İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?

Tavuk karasına iyi gelecek yiyecekler arasında en başta antioksidan özelliği yüksek besinler ve Akdeniz tipi beslenme olmaktadır. Kişinin zeytinyağlı ve yeşil sebze ağırlıklı beslenmesi hastalığın seyrini olumlu yönde etkilemesi mümkündür. Bu anlamda da A vitamini, Karoten, B12, B6, folik asit, lutein, omega-3 gibi besin değerlerine sahip olan yiyecekler tüketmesi gerekmektedir. Yüksek doz A vitamini takviyesi ise zararlı olabileceği için hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Bunun haricinde ise kişi sigara kullanıyorsa bırakmasını ve sigara kullanılan ortamlardan da uzak durması önerilmektedir. 

Tavuk Karası (Retinitis Pigmentosa) Ehliyet Almaya Engel Mi?

Ehliyet alma aşamasında tavuk karası hastalığı bulunan kişilerin hastalığının hangi evrede olduğu ön plana çıkmaktadır. Bu aşamada hastanın hastalığının ilk aşamaları ise ehliyet almasında herhangi bir engel bulunmamaktadır. Bu kişiler ise gece araba kullanmaları ise önerilmemektedir. Ancak hastalığın ileri seviyede olması ve hastanın görme açısı belirgin seviyede azalması durumunda ise ehliyet alması mümkün olmamaktadır. Yapılacak testler ve sağlık raporunda da bunlar ortaya çıkacağından dolayı ehliyet alması oldukça zordur.  “Bu bölümde bahsedilen tüm tedavi seçenekleri, kişiden kişiye değişebilir. Yazı bilgilendirme amaçlıdır; hangi tedavinin sizin için uygun olduğuna sadece sizi değerlendiren göz doktoru karar verebilir.”